VII SA/Wa 2498/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowo - gospodarczego. skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nakazał B. W. oraz Z. W. rozbiórkę murowanego budynku garażowo-gospodarczego na nieruchomości przy ul. N. [...] w W., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że na pisemny wniosek M. K. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...], w dniu [...].08.2001 r. przeprowadził oględziny. Podczas kontroli stwierdzono, że na nieruchomości przy ul. N. [...] w W. będącej własnością B. W. oraz Z. W. znajduje się murowany budynek garażowo-gospodarczy, który zgodnie z oświadczeniem właścicieli został wybudowany przez poprzedniego właściciela w latach 1960 - 1970. Z informacji udzielonej przez Biuro Architektury i Urbanistyki Urzędu Gminy [...] z dnia [...].06.2002r. wynikało, że w okresie obowiązywania planu miejscowego z 1982r. istniały podstawy prawne zezwalające na budowę tego typu obiektu na tym terenie. W kontekście daty powstania obiektu organ wskazał, że zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 38, poz. 229 - z późn. zm.). Jednakże przepisy tej ustawy zezwalają na legalizację samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, jeżeli nie zagrażają one bezpieczeństwu ludzi oraz mienia i wybudowane zostały na terenach przeznaczonych pod zabudowę. W związku z tym, iż murowany budynek garaźowo-gospodarczy został wzniesiony bez pozwolenia na budowę oraz projektu, organ wskazał na uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych oraz zgodności ich wykonania z obowiązującymi przepisami i normami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...].06.2002r. nałożył na B. W. i Z. W. obowiązek dostarczenia: inwentaryzacji murowanego budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na nieruchomości przy ul. N. [...] w W., zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami, sporządzonej przez osobę uprawnioną oraz zawierającą aktualną odbitkę z mapy zasadniczej uwzględniającej ten budynek. Obowiązek należało wykonać w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia. W związku z tym, iż wskazana dokumentacja nie została przez zobowiązane złożona, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].03.2004r. zobowiązano Z. W. oraz B. W. do wpłacenia zaliczki w kwocie 1500 PLN + 22% VAT na zlecenia osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia do wykonania za zobowiązane wskazanej dokumentacji. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego [...] po otrzymaniu wpłaty na pokrycie kosztów wykonania dokumentacji, zlecił jej wykonanie [...] Organizacji [...]. W dniu 15.07.2010r. została złożona inwentaryzacja murowanego budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na nieruchomości przy ul. N. [...] w W. zawierająca ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami wraz z aktualną odbitką z mapy zasadniczej uwzględniającej ten budynek, opracowana przez mgr inż. R. D. posiadającego uprawnienia budowlane oraz legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o nr ew.: [...]. Jak wynikało z opisu technicznego znajdującego się w przedłożonej dokumentacji, przedmiotowy budynek posiada wymiary w planie około 4 m x 7 m oraz wysokość około 2,2 m. Obiekt jest usytuowany w ostrej granicy z działką sąsiednią (przy ul. N. [...] w W.) i we fragmencie na długości 2,5 m jest otwarty bez ścianki bocznej. Obiekt jest oddalony od budynku mieszkalnego na tej posesji o około 5 m. Obiekt wykonany jest sposobem gospodarczym, z wyglądu przypomina barak, częściowo murowany parterowy, dach pokryty prowizorycznie, niezamocowaną papą asfaltową bez lepiku, na której leżą luźno rozrzucone cegły utrzymujące papę. Ocena techniczna w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i polskimi normami znajdująca się w przedłożonej dokumentacji, stwierdzała zły stan techniczny budynku garażowo- gospodarczego, spowodowany tym, że: - brak od czasu jego pobudowania, wymaganej ściany ogniowej murowanej przy ostrej granicy z sąsiadem. Obiekt na odcinku 2,5 m jest otwarty w formie wiaty, bez ściany przy ostrej granicy z sąsiadem. Obiekt usytuowany bezpośrednio przy granicy nie może mieć otworów. - brak prawidłowego przykrycia dachu, prowizoryczne przykrycie położoną swobodnie luźną papą nie zamocowaną do deskowania, a przytwierdzone leżącymi swobodnie na pokryciu cegłami stanowi niebezpieczeństwo dla życia i mienia; przy podmuchu wiatrem luźno poukładane cegły mogą pospadać z dachu narażając życie przebywające w pobliżu osoby. - brak jest zwieńczenia stężenia konstrukcyjnego muru z gazobetonu wieńcem żelbetowym, co świadczy o niezgodności pobudowania z normą PN-84/B-03264 Konstrukcje betonowe, żelbetowe. - brak użycia do budowy drewna konstrukcyjnego odpowiedniej klasy; istniejące jest bezklasowe i nie zabezpieczone ogniowo (norma PN-81/B-03150 Konstrukcje z drewna wymagała stosowania drewna odpowiedniej klasy). - brak zapewnionej odpowiedniej wymiany powietrza poprzez brak otworów wentylacyjnych nawiewno-wywiewnych. W ocenie technicznej przedstawiono rodzaj robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, poprzez: "pobudowanie granicznej ściany ogniowej np. z cegły pełnej. Ale pobudowanie ściany oddzielenia pożarowego wiązałoby się praktycznie z rozbiórką obiektu, ponieważ rozbiórka istniejącej nośnej ściany drewnianej, na której wspiera się dach, wiązałaby się jednoznacznie z rozbiórką całego obiektu." W tym kontekście organ wskazał, że jakkolwiek § 13 ust.1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980r. Nr 17 poz. 62 - z późn. zm.) dopuszczał sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to jednak złożona opinia techniczna stwierdzała, że budynek garażowo-gospodarczy usytuowany przy granicy działki utrudnia prawidłową zabudowę działki sąsiedniej. Stosownie do rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska (§ 14), minimalna odległość budynków gospodarczych od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 15 m. Natomiast na sąsiedniej działce znajduje się budynek mieszkalny w odległości 5,5 m, a więc warunek odległości nie jest spełniony. Ponadto przedstawiona opinia techniczna określałą, że budynek garażowo- gospodarczy nie posiada kanałów nawiewno - wywiewnych, co jest niezgodne z § 158 pkt 1 w/w rozporządzenia, nie posiada pokrycia z 3 warstw papy, co jest niezgodne z § 192 pkt 1 rozporządzenia oraz nie posiada oddzielenia pożarowego ścianą ogniową co jest niezgodne z § 202 wskazanego rozporządzenia. W związku z tym, iż przedmiotowy budynek garażowo-gospodarczy został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w taki sposób, że jego usytuowanie narusza przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a z przyczyn technicznych nakazanie wykonania określonych robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest bezzasadne, to zastosowanie miał art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakazujący w takim przypadku rozbiórkę. Odwołanie od decyzji PINB [...] nakazującej rozbiórkę, złożyły właścicielki obiektu B. W. oraz Z. W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. W. i Z. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].08.2010 r., nakazującej dokonanie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę murowanego budynku garażowego-gospodarczego znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. N. [...] w W. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wprzedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stan techniczny przedmiotowego obiektu uniemożliwia doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Jak wskazano w dokumentacji inwentaryzacyjnej opracowanej przez mgr inż. R. D., pobudowanie ściany granicznej oddzielenia pożarowego murowanego budynku garażowo-gospodarczego wiązałoby się praktycznie z jego rozbiórką. Ponadto przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany jest przy granicy działki i utrudnia prawidłową zabudowę działki sąsiedniej. Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane, jeśli obiekt budowlany lub jego część powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, wówczas podlega on przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. W związku z tym, że przedmiotowy murowany budynek garażowo-gospodarczy samowolnie zrealizowany na nieruchomości położonej przy ul. N. [...] w W. nie spełnia warunków przeciwpożarowych i jest w bardzo złym stanie technicznym grożącym zawaleniem, uznał nakazującą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego za prawidłową. Odnosząc się do zarzutów skarżących wskazał, że fakt, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie wystawiono tytułu wykonawczego na Z. W. jako zobowiązaną do pokrycia kosztów sporządzenia dokumentacji inwentaryzacyjnej, nie oznaczał, że była ona wyłączona z prowadzonego postępowania. Z. W. była prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego, ponadto otrzymywała za zwrotnym potwierdzeniem odbioru wszystkie rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie przez organy nadzoru budowlanego. Ponadto organ II instancji w odniesieniu do twierdzeń odwołania zauważył, iż dokumentacja inwentaryzacyjna dotyczy jedynie murowanego budynku garażowo-gospodarczego, nie zaś domu mieszkalnego i jego pokrycia. Skargę na to rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły B. i Z. W. Domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji wyrażając niezadowolenie z wadliwie ich zdaniem prowadzonego postępowania, wadliwych ustaleń faktycznych oraz działania organu nadzoru budowlanego w interesie skonfliktowanego z nimi sąsiada W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w podstawie prawnej własnej decyzji powołał art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm..), Aczkolwiek z uzasadnień decyzji obu instancji wynika, że organy w istocie oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jednocześnie jednak rozważały okoliczności z pkt 1 ww. przepisu. Na wstępie wskazać trzeba, że organ nadzoru budowlanego ustalił, że obiekt powstał bez pozwolenia na budowę, a jednocześnie właścicielki nigdy nie twierdziły, że istniało pozwolenie na budowę tego budynku garażowo- gospodarczego. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie było to, że obiekt został wzniesiony przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W tej sytuacji prawidłowo organy uznały, iż będzie miał zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane stanowi, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest więc wykazanie przez organ, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki: 1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2) powstanie jako skutku budowy, niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z tych stanów. Wystąpienie jednego z tych stanów musiało być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, zatem nie wystarczyło podać, że nastąpiło zagrożenie, a konieczne było wskazanie, w jakich okolicznościach organ zagrożenie to upatruje. W rozpatrywanej sprawie wykazane i umotywowane zostały okoliczności dotyczące naruszenia prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołując się na ekspertyzę techniczną R. D. posiadającego uprawnienia budowlane oraz legitymującego się przynależnością do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, wskazał zagrożenie dla ludzi lub mienia w postaci zagrożenia pożarem, zagrożenia zawalenia się budynku, jak też niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, związanego z usytuowaniem przedmiotowego obiektu bezpośrednio w granicy. Organ w oparciu o wskazaną ekspertyzę wykazał, że mimo, iż przymusowa rozbiórka z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest środkiem bardzo dolegliwym dla inwestora, to musiała być w sprawie zastosowana, gdyż brak było możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń i pogorszeń bez faktycznej rozbiórki obiektu. Zatem w wypadku tej samowoli budowlanej, art. 37 ust. 1 pkt 2 znalazł zastosowanie nie dlatego, że zaszła tego możliwość, lecz dlatego, że wystąpiła taka konieczność. Podkreślić trzeba, że właścicielki nigdy nie deklarowały chęci wprowadzenia zmian lub przeróbek aby doprowadzić obiekt do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W rozpatrywanej sprawie możliwość wprowadzenia zmian lub przeróbek obiektu była przez organy administracji rozważana z urzędu i ze względów technicznych wykluczona. Skoro więc w postępowaniu przez organami administracji zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane prawidłowo. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.