VII SA/Wa 2499/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki komórki drewnianej . skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) - nakazał B. W. oraz Z. W. rozbiórkę komórki drewnianej znajdującej się na nieruchomości położonej przy ul. N. [...] w W., wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że na pisemny wniosek M. K. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...], w dniu [...].08.2001 r. przeprowadził czynności kontrolne. Podczas kontroli stwierdzono, iż na nieruchomości przy ul. N. [...] w W. będącej własnością B. oraz Z. W. znajduje się komórka drewniana. Zgodnie z oświadczeniem właścicielek komórka ta została wybudowana przez poprzedniego właściciela w latach 1960 - 1970. Z informacji udzielonej przez Biuro Architektury i Urbanistyki Urzędu Gminy [...] z dnia [...].06.2002r. wynikalo, że w okresie obowiązywania planu miejscowego z 1982r. istniały podstawy prawne zezwalające na budowę tego typu obiektu na tym terenie. W odniesieniu do tak ustalonego stanu faktycznego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 38, poz. 229 - z późn. zm.). Przepisy tej ustawy zezwalały na legalizację samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, jeżeli nie zagrażają one bezpieczeństwu ludzi oraz mienia i wybudowane zostały na terenach przeznaczonych pod zabudowę. W związku z tym, iż komórka drewniana została wzniesiona bez pozwolenia na budowę oraz projektu, organ powziął wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych oraz zgodności ich wykonania z obowiązującymi przepisami i normami, dlatego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2002r. nałożono na B. W. i Z. W. obowiązek przedłożenia: dokumentacji inwentaryzacyjnej komórki drewnianej znajdującej się na nieruchomości przy ul. N. [...] w W., zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia oraz zawierającą aktualną odbitkę z mapy zasadniczej uwzględniającej tę komórkę. Obowiązek ten należało wykonać w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia. W związku z tym, iż wskazana dokumentacja nie została złożona, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].03.2004r. zobowiązano Z. W. oraz B. W. do wpłacenia zaliczki w kwocie 1500 PLN + 22% VAT na pokrycie kosztów zlecenia osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia do wykonania za zobowiązane tej dokumentacji. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego [...], po otrzymaniu wpłaty na pokrycie kosztów wykonania dokumentacji, zlecił jej wykonanie [...] Organizacji [...]. W dniu 15.07.2010r. została złożona inwentaryzacja komórki drewnianej znajdującej się na nieruchomości przy ul. N. [...] w W. zawierająca ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami wraz z aktualną odbitką z mapy zasadniczej uwzględniającej tę komórkę, opracowana przez mgr inż. R. D. posiadającego stosowne uprawnienia budowlane oraz legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Jak wynikało z opisu technicznego przedłożonej dokumentacji, komórka drewniana posiada wymiary w planie około 2,9 m x 2,55 m oraz wysokość około 1,8 m. Usytuowana jest w ostrej granicy z działką sąsiednią (przy ul. N. [...] w W.) i przylega bezpośrednio do budynku garażowo- gospodarczego znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Obiekt został wybudowany sposobem "domowym" i stanowi niewielką prowizorycznie zlepioną z różnych kawałków materiałów (drewna, dykty, gazobetonu) komórkę w stanie technicznym destrukcji . Komórka pokryta jest papą asfaltową. W ocenie technicznej co do zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i polskimi normami stwierdzono, że stan techniczny komórki gospodarczej jest zły, ponieważ: - od momentu pobudowania nie posiadała wymaganej ściany ogniowej murowanej przy ostrej granicy z sąsiadem; - drewno konstrukcyjne użyte do budowy było bezklasowe, łatwopalne, nie konserwowane środkami ogniochronnymi nie spełnia warunków ppoż.; - obiekt wzmacniany był domowym sposobem różnymi materiałami jak dyktą gazobetonem, drewnem - nie zapewnia wytrzymałości konstrukcyjnej. Może grozić zawaleniem z uwagi na brak usztywnienia konstrukcyjnego ścian. W ocenie technicznej przedstawiono rodzaj robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, jednak stwierdzono że: "pobudowanie ściany granicznej oddzielenia pożarowego komórki gospodarczej wiązałoby się praktycznie z rozbiórką komórki, ponieważ rozbiórka istniejącej prowizorycznej ściany drewnianej granicznej, na której wspiera się dach, spowodowałby zawalenie się komórki. Tak więc zmiana techniczna celem doprowadzenia obiektu do właściwego stanu byłaby niemożliwa." W tej sytuacji organ stwierdził, że jakkolwiek § 13 ust.1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980r. Nr 17 poz. 62 - z późn. zm.), dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, to tylko gdy nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Ze złożonej opinii technicznej wynikało, że komórka gospodarcza usytuowana przy granicy działki utrudnia prawidłową zabudowę działki sąsiedniej, ponieważ ma ścianę z materiałów palnych tzn. nie posiada oddzielenia przeciwpożarowego. Nadto stosownie do § 14 ww. rozporządzenia minimalne odległości budynków inwentarskich, stodół, suszarni i podobnych budynków gospodarczych od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego wynoszą 15 m. Warunek ten nie jest spełniony, ponieważ na działce sąsiedniej w odległości 2 m znajdują się zabudowania gospodarcze. Komórka gospodarcza nie posiada również pokrycia z 3 warstw papy, ale tylko z 1 warstwy, co jest niezgodne z § 192 pkt 1 ww. rozporządzenia. Komórka gospodarcza nie posiada także oddzielenia ścianą ogniową; co jest niezgodne z § 202 rozporządzenia. W konkluzji organ stwierdził, ze w związku z tym, iż przedmiotowa komórka gospodarcza została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a ponadto usytuowanie jej narusza wymagania warunków technicznych, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a jednocześnie nakazanie wykonania określonych robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, z przyczyn technicznych jest bezpodstawne, należało zastosować zastosowanie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakazującego w takim przypadku rozbiórkę. Odwołanie od decyzji PINB [...] nakazującej rozbiórkę, złożyły właścicielki obiektu B. W. oraz Z. W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. W. i Z. W. od decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki komórki drewnianej - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe, gdyż stan techniczny przedmiotowego obiektu uniemożliwia doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Jak wskazano w dokumentacji inwentaryzacyjnej opracowanej przez mgr inż. R. D., pobudowanie ściany granicznej oddzielenia pożarowego komórki gospodarczej wiązałoby się praktycznie z rozbiórką komórki. Obiekt ten może grozić zawaleniem z uwagi na brak usztywnienia konstrukcyjnego ścian. Ponadto usytuowany jest przy granicy działki i utrudnia prawidłową zabudowę działki sąsiedniej. Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, jeśli obiekt budowlany lub jego część powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, wówczas podlega on przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. W z związku z tym, że przedmiotowa komórka została samowolnie zrealizowana, a jednocześnie nie spełnia warunków przeciwpożarowych i jest w bardzo złym stanie technicznym grożącym zawaleniem, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].08.2010 r. nakazującą dokonanie rozbiórki, za prawidłową. Odnosząc się do zarzutów skarżących wskazał, że fakt, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie wystawiono tytułu wykonawczego na Z. W. jako zobowiązaną do pokrycia kosztów sporządzenia dokumentacji inwentaryzacyjnej, nie oznaczał, że była ona wyłączona z prowadzonego postępowania. Z. W. była prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego, ponadto otrzymywała za zwrotnym potwierdzeniem odbioru wszystkie rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie przez organy nadzoru budowlanego. Skargę na to rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły B. i Z. W. Domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji wyrażając niezadowolenie z wadliwie ich zdaniem prowadzonego postępowania, wadliwych ustaleń faktycznych oraz działania organu nadzoru budowlanego w interesie skonfliktowanego z nimi sąsiada W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w podstawie prawnej własnej decyzji powołał art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm..), Aczkolwiek z uzasadnień decyzji obu instancji wynika, że organy w istocie oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jednocześnie jednak rozważały okoliczności z pkt 1 ww. przepisu. Na wstępie wskazać trzeba, że organ nadzoru budowlanego ustalił, że obiekt powstał bez pozwolenia na budowę, a jednocześnie właścicielki nigdy nie twierdziły, że istniało pozwolenie na budowę tego budynku garażowo- gospodarczego. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie było to, że obiekt został wzniesiony przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W tej sytuacji prawidłowo organy uznały, iż będzie miał zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane stanowi, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest więc wykazanie przez organ, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki: 1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2) powstanie jako skutku budowy, niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z tych stanów. Wystąpienie jednego z tych stanów musiało być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, zatem nie wystarczyło podać, że nastąpiło zagrożenie, a konieczne było wskazanie, w jakich okolicznościach organ zagrożenie to upatruje. W rozpatrywanej sprawie wykazane i umotywowane zostały okoliczności dotyczące naruszenia prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołując się na ekspertyzę techniczną R. D. posiadającego uprawnienia budowlane oraz legitymującego się przynależnością do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, wskazał zagrożenie dla ludzi lub mienia w postaci zagrożenia pożarem, zagrożenia zawalenia się budynku, jak też niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, związanego z usytuowaniem przedmiotowego obiektu bezpośrednio w granicy. Organ w oparciu o wskazaną ekspertyzę wykazał, że mimo, iż przymusowa rozbiórka z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest środkiem bardzo dolegliwym dla inwestora, to musiała być w sprawie zastosowana, gdyż brak było możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń i pogorszeń bez faktycznej rozbiórki obiektu. Zatem w wypadku tej samowoli budowlanej, art. 37 ust. 1 pkt 2 znalazł zastosowanie nie dlatego, że zaszła tego możliwość, lecz dlatego, że wystąpiła taka konieczność. Podkreślić trzeba, że właścicielki nigdy nie deklarowały chęci wprowadzenia zmian lub przeróbek aby doprowadzić obiekt do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W rozpatrywanej sprawie możliwość wprowadzenia zmian lub przeróbek obiektu była przez organy administracji rozważana z urzędu i ze względów technicznych wykluczona. Skoro więc w postępowaniu przez organami administracji zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane prawidłowo. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.