VII SA/Wa 250/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej M. K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 250/09 Uzasadnienie Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniesionego w terminie odwołania M. K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] odmawiającej umorzenia należności w kwocie 10.000,00 zł z tytułu kary za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...], oraz odmawiającej umorzenia należności w kwocie 312, 00 zł z tytułu odsetek za zwłokę naliczanych jak dla należności podatkowych z tytułu nieuiszczenia przedmiotowej kary, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił że M. K. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul [...] (działka nr [...] o powierzchni 875 m2) i 21a (działka nr [...] o powierzchni 609 m2) zabudowanej domem mieszkalnym 5-izbowym o powierzchni użytkowej 102 m2. Organ wskazał, iż działka o nr [...] jest również zabudowana domem mieszkalnym. Strona utrzymuje się z emerytury w wysokości 856,3 1 zł netto. Udokumentowała wydatki na opłaty stale i lekarstwa w wysokości 243 zł miesięcznie oraz, wykazała że cierpi na osteoporozę kości oraz silne bóle kręgosłupa i stawów. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja majątkowa i finansowa strony nie pozwala na umorzenie nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kary w wysokości 10.000,00 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego. Wskazano, iż art. 67a Ordynacji podatkowej pozwalający, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na umorzenie na wniosek strony kary, oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że pozostawia on do uznania organu administracji publicznej istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie nałożonej kary. Zdaniem organu odwoławczego przesłanką umorzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, określonej w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej, może być ważny interes strony lub interes publiczny. Ważny interes strony występuje w sytuacjach wyjątkowych, nieprzewidywalnych, w których niemożność uregulowania nałożonej kary pieniężnej spowodowana jest wypadkami niezależnymi od sposobu postępowania strony, bądź spowodowana była działaniem czynników, na które strona nie mogła mieć wpływu. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria na podstawie których organ pierwszej instancji rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, nałożonej kary. Ważnego interesu strony nie można utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia nałożonej kary z uwagi na jej wysokość i ponoszone przez Stronę koszty leczenia. Za umorzeniem kary pieniężnej nie przemawia także interes publiczny. W interesie publicznym leży bowiem aby nakładane przez organy administracji publicznej kary były realizowane a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie z nich zwalniani. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. K.. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wskazała, iż naruszono art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego skutkujące ustaleniem organu administracyjnego, że jest ona właścicielką dwóch nieruchomości działki nr [...] i działki nr [...], podczas gdy jest ona właścicielką jednej działki, zabudowanej domem mieszkalnym, za którego użytkowanie nałożono karę administracyjną, co w konsekwencji spowodowało uznanie przez organ odwoławczy, że jej sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala na jej umorzenie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Oznacza to więc w istocie naruszenie art. 7, oraz art. 77 § 1 k.p.a. Z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika bowiem, ze organ przyjął, iż skarżąca jest właścicielką dwóch nieruchomości znajdujących się przy ul. [...] w [...]. Niewątpliwie wiec tak określony stan majątkowy skarżącej był podstawą orzekania przez organ II-ej instancji. Informacje w omawianej kwestii organ uzyskał analizując treść aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] marca 2001 r. przez notariusza K. M. (rep. A [...]). Skarżąca podnosi jednak, że jedną z tych nieruchomości zbyła zawierając stosowną umową w dniu [...] lipca 2007 r., a więc nie tylko przed datą wydania kwestionowanej decyzji, ale i przed datą wydania rozstrzygnięcia w I-ej instancji. Mało tego powołuje się również na fakt przekazania całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży swojemu synowi J. K. (na podstawie umowy darowizny z dnia [...] lipca 2007 r.). W postępowaniu, które będzie toczyło się ponownie Minister Finansów odniesienie się do powyższych okoliczności i oceni jaki wpływ na wydanie przyszłego rozstrzygnięcia będzie miał fakt zawarcia obu w/w umów. Decyzja, której podstawą jest art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r., nr 8 poz. 60 ze zm.) jest wprawdzie decyzją z zakresu uznania administracyjnego tym niemniej organ podejmując ją obowiązany jest dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a więc uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes strony. Niewątpliwie do takich okoliczności należy rzetelne ustalenie jej statusu majątkowego, w tym także faktu posiadania środków pieniężnych uzyskanych ze zbycia nieruchomości, przy czym należy brać pod uwagę sytuację w jakiej zobowiązany znajduje się w chwili gdy podejmowana jest decyzja w jego sprawie. Trzeba przy tym pamiętać, że ustalenie przez organ, iż fakty podane w skardze miały rzeczywiście miejsce nie będą obligowały go do wydania decyzji o treści oczekiwanej przez skarżącą. Nawet bowiem wtedy gdyby organ stwierdził istnienie ważnego interesu strony w umorzeniu należności pieniężnej może działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić zastosowania instytucji przewidzianej art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Z drugiej strony uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. Wydanie tego typu rozstrzygnięcia musi być bowiem poprzedzone zbadaniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym zwłaszcza ustaleniem stanu faktycznego odnoszącego się do sytuacji majątkowej i osobistej osoby zobowiązanej. Należy również pamiętać o tym, że nie można z instytucji umorzenia należności czynić środka który generalnie, niezależnie od okoliczności sprawy będzie prowadził do zwolnienia z obowiązku uiszczenia należności pieniężnej. Sytuacja jaka powstała w przypadku skarżącej jest niewątpliwie następstwem określonych zaniechań z jej strony. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ppsa, oraz art. 152 ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.