VII SA/Wa 250/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-31
Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Joanna Gierak - Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wszcząć postępowanie egzekucyjne na wniosek osoby fizycznej, która nie jest wierzycielem w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może wszcząć postępowania egzekucyjnego na wniosek osoby fizycznej, która nie jest wierzycielem w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być tylko podmiot administracji publicznej lub inna jednostka organizacyjna, na rzecz której ma być wykonana egzekucja, a nie osoba fizyczna lub inny podmiot prawa prywatnego. W związku z tym, brak było podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na wniosek osoby fizycznej, a co za tym idzie, niedopuszczalne było również zawieszenie takiego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego złożyła osoba fizyczna, domagając się wykonania obowiązku rozbiórki pawilonu nałożonego decyzją z 1983 r. Prezydent zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności części decyzji. SKO uchyliło postanowienie o zawieszeniu, uznając, że osoba fizyczna nie miała legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 października 2018 r. sprawy ze skargi M. P. i L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Przedmiotem skargi złożonej przez M P i L G (dalej: "skarżące", "strona") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") z [...] grudnia 2017 r. nr [...], uchylające postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem datowanym na 13 maja 2016 r. (wysłanym pocztą 17 maja 2016 r., data wpływu do organu 18 maja 2016 r.) E D wystąpiła do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania decyzji Urzędu Dzielnicowego [...], Wydział Urbanistyki i Architektury z [...] października 1983 r. nr [...], w przedmiocie zezwolenia na budowę pawilonu sprzedaży kwiatów na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawczyni podnosiła, że pomimo upływu terminu przewidzianego na czas użytkowania wskazanego obiektu inwestora, nie został wykonany obowiązek nałożony decyzją z [...] października 1983 r. - obiekt ten nie został rozebrany.
Postanowieniem z [...] września 2016 r. Prezydent [...] zwiesił z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie wniosku E D o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania przez Wojewodę [...] wniosku M P i L Gr o stwierdzenie nieważności w części decyzji nr [...] z [...] października 1983 r. Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Urbanistyki i Architektury.
E D złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia SKO postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej: "k.p.a." i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.), zwanej dalej: "u.p.e.a." uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia SKO powołało treść art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 26 § 1, 4, 5 u.p.e.a. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] października 1983 r. nr [...] ma charakter czasowy tj. do końca 1990 r. i w pkt 3 zobowiązuje, "po upływie okresu ważności decyzji, do rozebrania pawilonu na koszt inwestora oraz uporządkowania terenu". Z wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wynika, że pomimo upływu terminu przewidzianego na czas użytkowania wskazanego obiektu, nie został wykonany obowiązek inwestora nałożony decyzją z [...] października 1983 r. gdyż obiekt nie został rozebrany. Z uwagi na powyższe SKO w [...] stwierdziło, że Prezydent [...], w związku ze złożonym wnioskiem E D o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie miał podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 64 § 4 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z kolei gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). To Prezydent [...], stosownie do art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych z decyzji organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto SKO podkreśliło okoliczność, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] nie wystawił tytułu wykonawczego, w związku z czym nie przystąpił z urzędu do egzekucji administracyjnej prowadzącej do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] z [...].10.1983 r. O wyjątku prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez wymaganego tytułu wykonawczego stanowi art. 117 u.p.e.a., który w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania. W konkluzji SKO stwierdziło, że na gruncie postępowania egzekucyjnego nie można zastosować przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego. Organ egzekucyjny w przypadku niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisów u.p.e.a. i dopiero w toku postępowania egzekucyjnego rozważyć kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a.
W skardze na postanowienie SKO z [...] grudnia 2017 r. skarżące zarzuciły naruszenie następujących przepisów:
1) art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., polegające na bezzasadnym przyjęciu, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno się toczyć, podczas gdy postępowanie w sprawie wniosku E. D o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, powinno być umorzone;
2) art.107 § 1 pkt.6 i § 3 k.p.a. w związku z art.124 § 2 i 125 § 3 k.p.a., przez podanie w uzasadnieniu błędnej podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego postanowienia;
3) art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez bezzasadne przyjęcie, że E D posiada w ogóle uprawnienie do wszczynania postępowania egzekucyjnego, podczas gdy uprawnienia takiego E. D, nie będąc organem administracji, nie posiada.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Prezydentowi celem umorzenia postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Pismem z 25 października 2018 r. skarżące uzupełniły wniesioną skargę o kopię wyroku wraz z uzasadnieniem WSA w Warszawie z 6 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1855/17. Wyrokiem tym sąd oddalił skargę E D na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r. znak [...], wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] października 1983 r., nr [...], w zakresie: 1) warunku nr 3 zawartego w decyzji "po upływie okresu ważności decyzji obiekt należy rozebrać na koszt inwestora, a teren uporządkować", 2) dopisku ręcznego literami drukowanymi znajdującymi się pod numerem decyzji, tj. "CZASOWA DO KOŃCA 1990 R". Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o: 1) uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie "dopisku ręcznego literami drukowanymi znajdującymi się pod numerem decyzji CZASOWA DO KOŃCA 1990 R" i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji; 2) utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu SKO z [...] grudnia 2017 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy w oparciu o art. 5 § 1 pkt 1 oraz art. 26 § 1, 4 i 5 u.p.e.a. zasadnie przyjął brak legitymacji E D do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków inwestora wynikających z decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji i zezwoleniu na budowę. W rozumieniu powołanych przepisów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem może być tylko podmiot administracji publicznej a wyjątkowo inna jednostka organizacyjna, na rzecz której ma być wykonana egzekucja. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być natomiast osoba fizyczna ani też inny podmiot prawa prywatnego. Skoro więc osoba fizyczna nie mogła zainicjować postępowania egzekucyjnego w administracji, brak było podstaw do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na wniosek osoby fizycznej. W konsekwencji niedopuszczalne też było też zawieszenie tego postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem takie postępowanie w ogóle nie powinno się było toczyć. Rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, z której wynikały obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, nie miało więc znaczenia dla rozpoznania sprawy z wniosku osoby fizycznej o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, skoro do wszczęcia postępowania egzekucyjnego był uprawniony wyłącznie organ administracyjny. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, okoliczność ta mogłaby stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a., tylko w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez uprawnionego wierzyciela wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji.
Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia orzeczeń spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło