VII SA/Wa 2501/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-03

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z jałmużny, posiada dobra intelektualne o znacznej wartości, ale niewykorzystywane, oraz jest zadłużony, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Utrzymuje się z pomocy żony oraz środków od innych osób, nie posiada stałego źródła dochodu, jest zadłużony i ciężko chory. Jego trudna sytuacja finansowa uniemożliwia samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że utrzymuje się z jałmużny w wysokości 150 zł miesięcznie, posiada dobra intelektualne o wartości przekraczającej 3000 euro, ale niewykorzystywane, oraz jest zadłużony. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca wyjaśnił, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, która pracuje, ale nie otrzymała wynagrodzenia. Sam był bezrobotny, a obecnie poszukuje pracy. Posiada zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A.P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia : przyznać A.P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 27 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wskazał, iż utrzymuje się z jałmużny w wysokości 150,00 złotych miesięcznie. Podał, iż posiada działkę leśna o powierzchni 1032 m ² z możliwością zabudowy. Oświadczył, iż nie posiada oszczędności pieniężnych, posiada natomiast dobra intelektualne, których wartość przekracza 3000 euro, ale są one w stanie niewykończonym, uniemożliwiającym sprzedaż i wycenę. Wnioskodawca dodał, że jego stan majątkowy zależy od wartości wytworzonych przez niego dóbr intelektualnych, czyli pomocy naukowych i projektów elementów wystroju wnętrz. Wnioskodawca oświadczył, iż wpisał żonę jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż razem zamieszkują, jednak prowadzi ona całkowicie odrębne życie. Dodał, że rodzina uniemożliwia żonie korzystanie z majątku i zamieszkiwanie w rodzinnej miejscowości. Wskazał, iż nie posiada wiedzy o majątku żony, która chce się z nim rozwieźć, ale z pewnością jej standard życia jest również poniżej minimum socjalnego. Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy wraz z małżonką się utrzymuje oraz czy wnioskodawca oraz jego małżonką pracują, czy też są osobami bezrobotnymi, jeśli pracują należało wskazać rodzaj wykonywanej pracy oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, jeżeli natomiast nie pracują należało oświadczyć, czy otrzymują zasiłek dla osób bezrobotnych, czy też nie, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Wezwano wnioskodawcę do podania od kogo otrzymuje, jak sam określił "jałmużnę" w wysokości 150,00 złotych miesięcznie oraz jakie dobra intelektualne, których wartość przekracza 3000 euro posiada, należało je wyszczególnić oraz podać ich przybliżoną wartość. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, gdzie wraz z małżonką zamieszkuje dom/mieszkanie i jaki posiada tytuł prawny do lokalu, (np. własność, spółdzielcze prawo do lokalu, najem), należało podać wielkość domu/mieszkania w m ² oraz wyszczególnić koszty stałe związane z utrzymaniem (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, czynsz, wynajem, podatek, itp.). Wezwano wnioskodawcę także do podania czy ponosi, a jeśli tak, to w jakiej wysokości koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.). Zapytano wnioskodawcę, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie) oraz czy posiada kredyty, pożyczki bankowe lub inne zadłużenia, jeśli tak, należało podać wysokość posiadanego zadłużenia, cel na jaki zostało ono wzięte, wysokość miesięcznej raty oraz termin do którego będzie spłacane. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawca posiada konto bankowe. W dniu 23 stycznia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia z których wynika, iż wnioskodawca nie prowadzi gospodarstwa domowego wspólnie z małżonką, tylko razem zamieszkują w tym samym lokalu. Wskazał, że żona pracuje zawodowo i wykonuje pracę biurową, jednak na skutek oszustwa nie otrzymała należnego wynagrodzenia i obecnie dochodzi swoich praw w postępowaniu sądowym. Oświadczył, iż do dnia 1 stycznia był zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podał, iż razem z małżonką zamieszkuje w lokalu spółdzielczym o powierzchni 48 m ², za który czynsz w wysokości 500,00 złotych płaci żona. Wnioskodawca nie wskazał konkretnych osób od których otrzymuje jałmużnę stwierdzając jedynie, że są to osoby, które chcą i zgadzają się go wesprzeć finansowo. Jako posiadane przez siebie dobra intelektualne, których wartość przekracza 3000 euro wnioskodawca wskazał materiały edukacyjne przygotowujące do egzaminów np. z języka angielskiego, gdzie cena jednego zestawu w P. wynosi 2.000,00 złotych, projekty elementów wystroju wnętrza budynków, gdzie cena detaliczna jednego elementu kształtuje się w wysokości 250-1000 złotych oraz technologie edukacyjne o nieokreślonej wartości i technologie produkcyjne. Wnioskodawca oświadczył, że nie zaciąga kredytów i nic mu nie wiadomo na temat posiadanych kredytów, a niespłaconych. Oznajmił, iż nie posiada pojazdów mechanicznych, a jedynie rowery. Wskazał, iż otrzymuje pomoc między innymi z Ośrodka Opieki Społecznej poprzez rozpatrywanie jego próśb o wsparcie finansowe, od Ministerstwa Edukacji poprzez rozpatrywanie możliwości zatrudnienia go. Wyjaśnił, iż złożył w ministerstwie podanie o zatrudnienie go. Dodał, iż otrzymuje pomoc od żony poprzez płacenie czynszu za mieszkanie oraz od G.S. poprzez rozpatrywanie możliwości zwrotu zagarniętego posagu żony (osoby pozostającej z nim formalnie w związku małżeńskim). Wnioskodawca podał, iż nie ponosi kosztów związanych z leczeniem, gdyż nie posiada wystarczających środków finansowych. Dodał, iż jest osobą ciężko chorą. Oznajmił, iż posiada zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej na kwotę 2.000,00 złotych powstałe na skutek przedstawienia mu zaległego rachunku za zużycie wody na kwotę około 3.000,00 złotych. Oświadczył, iż nie korzysta z kont bankowych i nie posiada wyciągów z konta bankowego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca utrzymuje się bowiem przy pomocy żony oraz ze środków finansowych otrzymywanych od innych osób. Jak wynika z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawca nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, a do stycznia zarejestrowany był w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Obecnie wnioskodawca jest osobą poszukującą pracy. Wnioskodawca posiada także zadłużenie z tytułu płatności za wodę w Spółdzielni Mieszkaniowej. Stwierdzono zatem, że sytuacja finansowa w jakiej obecnie znajduje się wnioskodawca jest na tyle trudna, że nie jest w on stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło