VII SA/Wa 2502/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-22

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego, w szczególności w zakresie prawidłowości pomiarów odległości budynku od granicy działki oraz sposobu wszczęcia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. Kluczowe błędy dotyczyły nieprawidłowego zastosowania przepisów o warunkach technicznych dotyczących odległości budynku od granicy działki (nie uwzględniono tolerancji błędu w sposób sprzeczny z przepisami) oraz niekonsekwencji w określeniu sposobu wszczęcia postępowania (mieszanie trybu z urzędu i na wniosek).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie odległości budynku od granicy działki oraz nieprawidłowe wszczęcie postępowania. Organy administracji uznały, że budynek został zrealizowany zgodnie z prawem i umorzyły postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant specjalista Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. i P.D., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2009r., umarzającą – z urzędu - postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Organ II instancji wskazał, że na wniosek D.D. [...] grudnia 2003r. przeprowadzono kontrolę na ww. działce i ustalono, że pp. P. prowadzą roboty budowlane przy budynku mieszkalnym, na podstawie decyzji Burmistrza m. [...] z dnia [...] grudnia 2003r. Dnia [...] maja 2006r. uprawniony geodeta dokonał pomiaru kontrolnego, z którego wynika, że budynek usytuowano w wymaganych prawem odległościach od granicy z działką pp. D. oraz zgodnie z zatwierdzonym ww. decyzją projektem budowlanym. Decyzją z dnia [...] maja 2006r. organ powiatowy umorzył postępowanie. Po uwzględnieniu odwołania D.D. decyzją z dnia [...] października 2006r. organ odwoławczy uchylił ww. decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wszczęto na wniosek D.D. i ustalił, że ww. obiekt budowlany zrealizowano zgodnie z prawem, w związku z tym wygasł przedmiot postępowania. Organ I instancji prawidłowo zatem stwierdził, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jednocześnie organ nie podzielił zarzutu odwołania co do wadliwego przeprowadzenia pomiarów działki nr ew. [...] przez geodetę. Zdaniem organu, wskazane pomiary potwierdzają ustalenia organu I instancji odnośnie usytuowania budynku w odległości ok. 3,5 m od ogrodzenia. Z akt sprawy wynika, że ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest zrealizowane na działce nr [...]. Zebrane dowody jednoznacznie wskazują, że ogrodzenie nie stanowi granicy między działkami nr [...] i [...]. W związku z powyższym należy uznać, że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 4 m - 3,96 m od granicy z działką nr [...], nie zaś 3,5 m, jak twierdzą skarżący. Zaznaczył, iż ściana z otworem okiennym znajdująca się w odległości 3,96m od granicy z działką skarżących odpowiada § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy tego rodzaju pomiarach trzeba bowiem wziąć kilkucentymetrową tolerancję błędu. Skargę na powyższą decyzję złożyła D.D. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 77, 105 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy; bezzasadne umorzenie postępowania; nie wyjaśnienie rzeczywistego przebiegu granic pomiędzy działkami w sytuacji, gdy własności obu działek nabyto przez zasiedzenie, a w dacie stwierdzenia ich nabycia przebieg ogrodzenia był tożsamy z przebiegiem granicy działek ewidencyjnych oraz niedostrzeżenie błędów nakazujących uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca stwierdziła, że pomiar kontrolny z 2006r. dokonany już po aktualizacji mapy zasadniczej nie jest wiarygodny, gdyż budowa rozpoczęta została jeszcze przed tą aktualizacją i odległość budynku winna być liczona do ogrodzenia przebiegającego po granicy działek ewidencyjnych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej przedstawione były uzasadnione. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2009r., umarzającą – z urzędu - postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Zdaniem Sądu, zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji wydano z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz 105 § 1 kpa. Wskazać bowiem trzeba, że w pismach z dnia 14 i 25 kwietnia 2006r. skarżąca domagała się sprawdzenia i interwencji, w przypadku naruszenia przysługującej jej ochrony wg ustawy Prawo budowlane, przez budującego sąsiada (...). Wskazywała przy tym na niezachowanie odległości, umieszczenie w ścianie dwóch otworów okiennych i budowanego dużego tarasu. W toku postępowania i odwołaniu skarżąca podnosiła, że "naniesiono budynek (bez faktycznie wybudowanego tarasu). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wojewódzki stwierdził, powołując się na pismo Geodety Powiatowego Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] marca 2007r., że ogrodzenie między działkami nr [...] i [...] zrealizowano na działce nr ew. [...]. W ocenie organu odwoławczego, usytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości 3, 96 m od granicy z działką skarżącej nie jest niezgodna z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), dalej warunki techniczne. Zdaniem organu "przy takiego rodzaju pomiarach trzeba wziąć kilkucentymetrową tolerancję błędu". W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Z brzmienia powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, wbrew stanowisku organu odwoławczego – że odległość ta nie może wynosić 3,96 m. Nie można było zatem zgodzić się ze stwierdzeniem, co do możliwości zastosowania przy tego typu pomiarach "kilkucentymetrowej tolerancji błędu". Podkreślić przy tym trzeba, że zarówno podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16 maja 2006r., jak i przy dokonywaniu pomiaru kontrolnego przez geodetę w dniu następnym tj. 17 maja 2006r. nie uwzględniono zaprojektowanego tarasu. W związku z powyższym organy winny mieć na uwadze, że stosownie do ust. 5 pkt 1 § 12 warunków technicznych odległość tarasu od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m m.in. Do tej kwestii organy w ogóle się nie odniosły, pomimo że również na tą okoliczność skarżąca wskazywała we wniosku z dnia 25 kwietnia 2006r. Ponadto, organy wykazały się niekonsekwencją odnośnie zastosowania art. 61 § 1 kpa regulującego sposób wszczęcia postępowanie administracyjnego. Zauważyć bowiem trzeba, że organ I instancji - jak wynika z komparycji decyzji - wszczął postępowanie z urzędu (przy czym doręczył decyzję skarżącej, jako stronie). Wszczęcie postępowania z urzędu sugeruje, że organ I instancji nie uznał D.D. za stronę postępowania, co z kolei determinowałoby rozstrzygnięcie organu odwoławczego tj. umorzenie postępowania odwoławczego. Natomiast organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie skarżącej, w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej stwierdzając, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek D.D. Wobec powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż niedopuszczalne jest mieszanie trybów postępowania, to jest traktowanie postępowania wszczętego na wniosek, tak jak postępowania wszczętego z urzędu (vide wyroki: NSA z dnia 26 lutego 2006r., I OSK 554/08, LEX nr 518252, WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2007r., IV SA/Wa 2406/06, LEX nr 325357). W świetle przestawionej wyżej argumentacji Sądu rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, z uwzględnieniem dyspozycji art. 61 § 1 k.p.a. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skargi, co do konieczności wyjaśnienia rzeczywistego przebiegu granicy miedzy działkami inwestora i skarżącej, bowiem nie leży to w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Jeśli skarżąca kwestionuje przebieg granicy winna dochodzić jej ustalenia w postępowaniu rozgraniczeniowym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło