VII SA/Wa 2504/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-12
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje dochód w wysokości 1650 zł miesięcznie, posiada dom i ziemię rolną, ale ponosi znaczne wydatki na leczenie i opał, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) oraz całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, ponieważ jego dochód po opłaceniu bieżących wydatków (w tym na leczenie i opał) nie pozwoli na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (wpis sądowy w wysokości 200 zł) został oddalony, gdyż strona jest w stanie ten koszt ponieść, nie posiadając nikogo na utrzymaniu i mając stałą pracę.Stan faktyczny
Wnioskodawca S. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca utrzymuje się z dochodu 1650 zł miesięcznie, posiada dom i ziemię rolną, ale ponosi wydatki na leczenie (300 zł miesięcznie) i opał. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanawia: 1. przyznać S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Razem ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z tytułu pracy w wysokości 1 650 zł. Strona wykazała posiadanie nieruchomości – domu o pow. około 80 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,5 ha. Wnioskodawca nie posiada oszczędności. Zaznaczył, że jest osobą chorą i na leczenie wydaje miesięcznie około 300 zł. Obecnie zmuszony jest również dokonać zakupu opału na zimę.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym następuje gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową S. S. uznać należy, iż jest uzasadnionym częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Strona utrzymuje się dochodu w wysokości 1650 zł. miesięcznie. Dochód ten po opłaceniu bieżących wydatków nie pozwoli na opłacenie zawodowego pełnomocnika bez narażenia wnioskodawcy na powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym.
Jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, gdyż obecnie w sprawie występuje jedynie koszt opłacenia wpisu sądowego, który wynosi 200 zł. Poniesienie tego kosztu pozostaje w zasięgu możliwości finansowych strony. Strona nie posiada nikogo na utrzymaniu, ma stałą pracę. Z tych względów uznano, że strona jest w stanie je ponieść i odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Inne koszty sądowe nie muszą się w sprawie pojawić.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło