VII SA/Wa 2504/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-03
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Paweł Groński, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wydana z naruszeniem przepisów o odległości od granicy działki sąsiedniej, może zostać uznana za nieważną w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę. W szczególności, sąd uznał, że projekt budowlany w sposób wystarczający określał odległości inwestycji od sąsiednich działek, a zarzut rozpoczęcia robót budowlanych przed wydaniem pozwolenia nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w świetle wcześniejszych orzeczeń uchylających nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący S.S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jego sąsiadom, T. i J. S. Skarżący podnosił, że rozbudowa została zaprojektowana w odległości 2 m od jego działki oraz że roboty budowlane rozpoczęto przed wydaniem pozwolenia. Organy administracji kolejno odmawiały stwierdzenia nieważności, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i rażące naruszenie prawa przez organ I instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych pięćdziesiąt groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy).
Zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia na wniosek S. S. nieważności decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. i J. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na dz. ew. [...], obręb R., jedn. ew. R..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Na żądanie S. S. z dnia 5 sierpnia 2010 r. (data nadania pocztowego) zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]. Wymienioną decyzją Starosta N. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce ew. nr [...], obręb R.. Decyzja została wydana na wniosek T. i J. S. W postępowaniu administracyjnym zakończonym jej wydaniem, uczestniczył na prawach strony S. S., sąsiad inwestorów, właściciel działki nr. ew. [...].
W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji S. S. wskazał, że pozwolenie na rozbudowę zostało wydane przy aprobacie rozbudowy w odległości 2 m od granicy jego działki oraz w warunkach już rozpoczętej budowy, nazwanej budową skalniaka.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2010 r. nie znajdując zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.).
Po rozpoznaniu odwołania S. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia było naruszenie art. 10 i 40 k.p.a. Organ ustalił, że inwestorzy nie byli prawidłowo powiadomieni o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz niewłaściwie doręczono im decyzje pierwszej instancji. Doręczenia dla uczestników T. i J. S. zostały dokonane w jednym egzemplarzu, w jednej kopercie. Ponadto organ II instancji wskazał na brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów S. S..
Wydając decyzję w dniu [...] czerwca 2011 r. nr [...] Wojewoda P. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2010 r.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez Wojewodę [...]. Organ wskazał, że decyzja Starosty N. z dnia [...] stycznia 2010 r. poprzedzona była wydaniem w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy R. decyzji nr [...] o warunkach zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy była ważna w dacie wydawania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany sporządzony przez J. G. oraz udzielającej pozwolenia na budowę. Ponadto wymieniona decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. wydana została w oparciu o prawidłowo złożony wniosek przez inwestorów, w oparciu o oświadczenia inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Załącznikiem do decyzji był projekt budowlany, z którego wynika, że rozbudowa została zaprojektowana ścianą bez otworów okiennych i drzwi w odległości 3,1 m od granicy z działką skarżącego nr ew. [...].
Organ stwierdził, że aczkolwiek na projekcie zagospodarowania terenu nie została zwymiarowana odległość inwestycji od granicy z działką nr ew. [...] oraz [...], to jednak z porównania odległości projektowanej inwestycji z działką nr ew. [...] wynika, że rozbudowa spełnia wymagania odległościowe przewidziane § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Organ ustalił również, że ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanych fundamentów pod rozbudowę budynku mieszkalnego ganku zlokalizowanego na działce Ne ew. [...] i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ww. rozbiórki. Postanowieniem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 652/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r.
Powyższe rozstrzygnięcia stanowiły o bezzasadności zarzutu S. S. aby przedmiotowe pozwolenie na budowę obejmowało realizację robót budowlanych uprzednio już zrealizowanych. Organ ustalił również w oparciu o notatki służbowe imiennie sporządzone, że na datę wydawania decyzji przez Starostę N. w dniu [...] stycznia 2010 r. nie toczyło się inne postępowanie w sprawie samowolnie rozpoczętych robót budowlanych.
Powyższe ustalenia dały podstawę do uznania przez organ, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. S.
Skarżący zarzucił organowi błędne ustalenia faktyczne aby uchylenie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej było zgodne z prawem. Podniósł, że takie uchylenie nakazu rozbiórki przez nieuprawnione przyjęcie, iż roboty już wykonane dotyczyły wybudowanie fundamentów pod skalniak, było w rzeczywistości działaniem nieuprawnionym, mającym na celu umożliwienie dalszych prac po otrzymaniu pozwolenia na budowę. Podtrzymał twierdzenia, że roboty budowlane poprzedzały wydanie decyzji przez Starostę N. oraz, że nie została zachowana odległość od jego działki.
W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2012 r. (data złożenia) pełnomocnik skarżącego popierając skargę podniósł naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji I instancji i niestwierdzenie nieważności decyzji Starosty N. Zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania z art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez wymienionego Starostę N. Naruszenie to polegało na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia w jakiej odległości od granicy działki skarżącego znajduje się projektowana rozbudowa. Wskazał, że projekt zagospodarowania działki nie zawierał zwymiarowania usytuowania projektowanej zabudowy w stosunku do granicy sąsiednich działek, co narusza art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ. U. nr 153 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.). Uniemożliwia także kontrolę zgodności projektu z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie . Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim podnieść należy, że słusznie organ wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyjątek od stabilności decyzji. Jego celem jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji jedynie z punktu widzenia, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., tj. czy została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub rażącym naruszeniem prawa, czy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, czy została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, czy była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, czy w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz czy zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wszystkie wskazane okoliczności były przedmiotem ustaleń i analizy dokonanej przez organ. Organ nie ustalił zaistnienia żadnej z ww. przesłanek. Jest to prawidłowe ustalenie potwierdzone zgromadzonym w aktach administracyjnych materiałem dowodowym w sprawie.
Zarzuty skarżącego sprowadzają się do twierdzenia o rażącym naruszeniu prawa przez Starostę N. poprzez wydanie pozwolenia na budowę w czasie trwających już czynności budowlanych oraz zatwierdzenia projektu budowlanego uwzględniającego rozbudowę w odległości 2 m od jego działki.
Żaden z wymienionych zarzutów nie znajduje uzasadnienia w sprawie.
Organ prawidłowo ustalił, że projektowana rozbudowa budynku mieszkalnego polegająca na budowie ganku (wiatrołapu) w istniejącym budynku przewidywała dobudowę od strony północno-wschodniej w odległości 3,1 m od granicy działki skarżącego. Projekt zagospodarowania działki nr ew. [...] sporządzony przez J. G. w części opisowej na k-5 wskazywał wprost tę odległość. Taka odległość wynika również z części graficznej załączonej do projektu budowlanego, tj. rysunku A-1 przedstawiającego rzut parteru . Tutaj podane są dokładne odległości. Odległość ta wynika również z załączonej do projektu zagospodarowania przestrzennego działki mapy dla celów projektowych. Proponowany wiatrołap został umieszczony na tej mapie, oznaczony numerem 1. Z naniesienia tego ganku, wskazanej skali mapy oraz granicy działki skarżącego nr [...] wynika zachowanie ww. odległość.
Dokonując tych ustaleń organ wskazał, że projekt zagospodarowania działki nie zawiera zwymiarowania odległości inwestycji od granicy pozostałych dwóch działek, tj. dz. nr ew. [...] oraz [...]. Nie są to działki skarżącego. Pomimo tego braku to samo wskazanie odległości inwestycji od działki skarżącego było wystarczającym elementem odniesienia do ustaleń zachowania odległości inwestycji w stosunku do pozostałych działek. Załączona do decyzji Starosty N. dokumentacja zawiera opis techniczny istniejącego budynku mieszkalnego, a w nim inwentaryzację budynku i opis elementów projektowanych, w tym wskazanie rozbudowy o szerokości 2,05 m i długości 2,95m w kierunku północno-wschodnim.
Zatem ustalenie organu, że załączona dokumentacja będąca integralną częścią decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w sposób wystarczający określa elementy świadczące o zachowanych odległościach inwestycji w stosunku do sąsiednich działek jest prawidłowa. Nie ma w tej dokumentacji naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
W tym miejscu przypomnieć należy, że przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie nadzwyczajnym i tylko stwierdzenie rażącego naruszenia prawa mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N.
Nie znajduje tez uzasadnienia zarzut wydania pozwolenia na budowę w warunkach trwających już robót budowlanych.
Zarzut skarżącego odnosi się do budowy skalniaka na działce nr ew. [...] i wydanej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] nakazującej rozbiórkę fundamentów.
Z załączonych do akt dokumentów wynika, że skarżący nie przyjmuje do wiadomości, że powyższa decyzja została uchylona decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] a postępowanie administracyjne umorzone. Organ drugiej instancji nie dopatrzył się samowoli budowlanej. Uznał, że przy przedmiotowym fundamencie został uformowany nasyp ziemny, zakrywający ten fundament, o wysokości równej z poziomem parteru budynku mieszkalnego i powstał element architektury ogrodowej nie mogący być utożsamiany z budową jakiegokolwiek obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 Prawa budowlanego, Z uzasadnienia tej decyzji wynikają też wymiary tego fundamentu 4,10 m x 0,64 m, wysokość 0,80 m oraz jego usytuowanie w odległości 2,30 m od ogrodzenia z działką skarżącego. Wskazane wymiary są inne w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Zarzut kontynuacji robót jest nieuprawniony.
Zaznaczyć należy, że omawiana decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. stała się prawomocna, gdyż skarga od niej wniesiona przez S. S. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 22 października 2008 r., sygn. Akt II SA/RZ 652/08. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 15 stycznia 2009 r.
Ponadto z notatki Naczelnika Wydziału Architektury Budownictwa w Starostwie Powiatowym w N. – E. K., wynika brak wiedzy na okoliczność rozpoczęcia robót przez inwestorów przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].
Dodatkowo podnieść należy, że skarżący S. S. był stroną postępowania w sprawie o wydanie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przedmiotową rozbudowę. Wydanej decyzji nie zaskarżył.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że ustalenia organu są prawidłowe. W sprawie nie doszło ani do naruszenia procedury w stopniu istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy, ani nie doszło do naruszenia prawa materialnego z art. 156 § 1 k.p.a., które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.).
O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego ustanowionego z urzędu Sąd orzekł zgodnie z art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło