VII SA/Wa 2504/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-21

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, która nakazywała Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych i zapewnienie prawidłowego otwierania się krat, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ponieważ decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, nakazująca usunięcie uchybień przeciwpożarowych, nie była obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 K.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i służy weryfikacji decyzji pod kątem konkretnych wad, a nie merytorycznego rozstrzygania sprawy. Wady wskazane przez skarżącą nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] zaskarżyła decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja Komendanta Miejskiego nakazywała Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie materiałów palnych z dróg ewakuacyjnych oraz zapewnienie prawidłowego otwierania się krat na drogach ewakuacji. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak jednoznacznego rozstrzygnięcia, trwałą niewykonalność decyzji, wywołanie czynu zagrożonego karą oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o własności lokali.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, zwany dalej KG PSP decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak : [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej K.p.a. oraz art. 11 a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68, ze zm.) w związku z odwołaniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, zwanego dalej KW PSP z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...], zwanego dalej KM PSP z dnia [...] czerwca 2009 r. znak : [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej dla m. [...] z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu [...] maja 2009 r. w budynku przy ul. [...] w [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m. [...], zwany dalej "KM PSP", wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], w której m. in. nakazał: "... w pkt 3 "Zapewnić osobom przebywającym w budynku odpowiednie warunki ewakuacji, poprzez zapewnienie aby kraty, prowadzące z korytarzy na pionową drogę ewakuacji, które zlokalizowane są: na kondygnacjach nr: 6, 7 od strony klatki schodowej nr I, na kondygnacjach nr: 3 od strony klatki schodowej nr II, na kondygnacjach nr: 4 od strony klatki schodowej nr III, na kondygnacjach nr: 6 od strony klatki schodowej nr IV, po otwarciu nie zawężały szerokości biegów klatki schodowej ...". Decyzja z dnia decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] KW PSP odmówił stwierdzenia nieważności decyzji KM PSP z dnia [...] czerwca 2009 r., a strona odwołała się od tej decyzji. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się po kolei do podniesionych przez odwołująca się zarzutów organ wskazał, że zarzut dotyczący niedoręczenia decyzji KW PSP z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi jest słuszny, jednakże nie ma on wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, ze względu na to, że uchybienie w doręczeniu nie mieści się w katalogu określonym w art. 156 § 1 Kpa, a także nie wywołało ono negatywnych skutków dla strony. Organ zgodził się z zarzutem strony, że KW PSP powinna doręczyć swoją decyzję pełnomocnikowi strony - czego nie uczynił. Organ zaznaczył jednak, że ostatecznie przedmiotową decyzję pełnomocnik otrzymał, a odwołanie od decyzji wpłynęło do organu w terminie. Zatem pomimo uchybienia KW PSP strona wzięła czynny udział w postępowaniu, co czyni zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu niezasadnym. Odnosząc się do zarzutu braku umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu dotyczącycm stwierdzenia nieważności decyzji organ wyjaśnił, że KW PSP nie przeprowadzał dodatkowych dowodów oraz nie przesłuchiwał świadków czy też biegłych, dlatego nie informował strony o prawie do wypowiadania się co do zebranych dowodów. Organ swoje dowody oparł bowiem na posiadanych materiałach, którymi dysponuje także strona, opatrując je odpowiednim komentarzem. Z tego względu zarzut dotyczący braku czynnego udziału w postępowaniu zdaniem organu nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku zawarcia jednoznacznego rozstrzygnięcia pkt 3 osnowy decyzji KM PSP organ stwierdził, że obowiązek został wyartykułowany prawidłowo, umożliwiając zobowiązanemu jego wykonanie w sposób dowolny technicznie, czy też poprzez demontaż kraty, czy też jej modyfikację. Organ podkreślił natomiast, że jednoznacznym warunkiem, który należy spełnić, jest zachowanie odpowiedniej szerokości spocznika klatki schodowej, którą to szerokość samowolnie zawężono nie stosując przy montażu krat odpowiednich przepisów wynikających z warunków technicznych. Wykonanie obowiązku miało usunąć ze spocznika klatki schodowej otwierające się na niego drzwi krat utrudniające, a nawet uniemożliwiające ewakuację ludzi znajdujących się powyżej. Organ wyjaśnił, że powoływanie się na inny przepis, niż tylko ówcześnie obowiązujący § 4 ust. 1 pkt 13 oraz § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229) jest niepotrzebne, ponieważ chodziło o doprowadzenie do stanu wyjściowego, sprzed montażu krat, co dostatecznie tłumaczą wymienione przepisy. Organ zaznaczył, że pozostałe argumenty dotyczące trwałej niewykonalności oraz czynu zagrożonego karą także nie znajdują uzasadnienia w świetle wyroku dotyczącego Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2971/12, w którym Sąd uznał Wspólnotę Mieszkaniową [...] za stronę postępowania w sprawie wydanego przez KM PSP postanowienia o nałożeniu grzywny, uzasadniając to art. 3 ust. 2, art. 6 i art. 17 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903). Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących nie zbadania przez organ, czy decyzja KM PSP była dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § pkt 2, 3, oraz art. 7 Kpa organ stwierdził, że KW PSP w uzasadnieniu do swojej decyzji faktycznie nie odniósł się do tej kwestii. Organ zaznaczył jednak, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji KM PSP z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], nie znalazł powodów do jej unieważnienia, Organ wskazał, że w szczególności nie stwierdził by: - zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Zgodnie z art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej organem odwoławczym od decyzji wydanych w trybie art. 26 tej ustawy, jest komendant wojewódzki PSP, w tym przypadku, ze względu na właściwość miejscową - [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...], - zaskarżone decyzje wydano bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, gdyż obydwie decyzje wydano powołując się na właściwe podstawy prawne. Zarówno w zakresie procedur prawnych – wspomniany wyżej art. 26 ww. ustawy, jak i jeśli chodzi o merytoryczne podstawy wydania decyzji, przy czym przepisy na podstawie, których zostały one wydane były obowiązujące w dniu wydania decyzji, - zaskarżone decyzje dotyczyły spraw już poprzednio rozstrzygniętych inną decyzją ostateczną, - wykonanie zaskarżonych decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, gdyż jeśli przyjąć, że stroną tego postępowania, zgodnie z wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2971/12, jest Wspólnota Mieszkaniowa, która odpowiada za część wspólną budynku, to nie powinna ona pozwalać na niezgodne z prawem zachowania się właścicieli, które w tym przypadku wyrażają się poprzez zawężanie pionowych dróg ewakuacyjnych. Doprowadzenie do tego stanu przy milczącej zgodzie przedstawicieli wspólnoty pozwoliło na łamanie prawa przez niektórych właścicieli lokali stanowiąc jednocześnie dla innych zagrożenie. - zaskarżona decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, gdyż podczas badania akt sprawy nie stwierdzono istotnych wad postępowania i decyzji, a wykazane przez stronę w odwołaniu wady decyzji nie powodowały negatywnych skutków dla strony. KG PSP analizując sprawę nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, zatem nie zachodzi konieczność przesyłania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła : 1. naruszenie przepisów postępowania, to jest : 1.1. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 5 oraz 6 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo niewyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji wyrażającego się w niezbadaniu sformułowanych we wniosku strony o wszczęcie postępowania zarzutów: 1.1.1. wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 107 § 1 k.p.a. wyrażającego się w braku zawarcia jednoznacznego rozstrzygnięcia w pkt 3 osnowy tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), 1.1.2. trwałej niewykonalności decyzji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), 1.1.3. wywołania czynu zagrożonego karą przez wykonanie decyzji (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.) a w konsekwencji niewyjaśnienia stronie przez organ pierwszej instancji zasadności przesłanek, którymi kierował się ten organ, odmawiając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jak również niewyjaśnienia podstawy prawnej decyzji przez organ pierwszej instancji w tym zakresie, które to uchybienia powodowały, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyzsze zdaniem skarżącej obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, przy czym nie wyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji w powołanym wyżej zakresie nie mogło być sanowane w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zaś opisane uchybienie organu drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji z punktu widzenia zarzutów sformułowanych przez stronę we wniosku inicjującym postępowanie mogło doprowadzić do odmiennej decyzji tego organu; 1.2. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 ,3, oraz 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji pomimo niewyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji wyrażające się w niezbadaniu, czy decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2,3, oraz 7 k.p.a., których to podstaw nieważności strona nie wskazała we wniosku o wszczęcie postępowania, co jednak nie zwalniało organu pierwszej instancji z obowiązku badania, czy wady te nie zaistniały w odniesieniu do kontrolowanej decyzji, zaś wyniki tego badania winny były znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, w konsekwencji uchybienia te powodowały, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, przy czym nie wyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji w powołanym wyżej zakresie nie mogło być sanowane w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zaś opisane uchybienie organu drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji z punktu widzenia zarzutów sformułowanych przez stronę we wniosku inicjującym postępowanie mogło doprowadzić do odmiennej decyzji tego organu; 1.3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5 oraz 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały, jak również w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, a zatem organ pierwszej instancji bezzasadnie odmówił stwierdzenia jej nieważności, zaś organ pierwszej instancji niezasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, które to uchybienie organu drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. znak Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...]; 1.4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo niedoręczenia tej decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi strony, a w konsekwencji niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, które to uchybienie stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a); 1.5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo braku umożliwienia stronie przez ten organ wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, które to uchybienie stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a); 2. naruszenie prawa materialnego, to jest: 2.1. art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) przez zaakceptowanie jego błędnej wykładni dokonanej przez organ pierwszej instancji wyrażającej się w wadliwym przyjęciu, że przepis ten obejmuje obowiązki o charakterze publicznoprawnym, podczas gdy dotyczy on zobowiązań w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, które nie są nakładane w drodze decyzji organu administracji publicznej, lecz wynikają ze zdarzeń cywilnoprawnych, a w konsekwencji zaakceptowania niewłaściwego zastosowania cyt. przepisu przez organ pierwszej instancji, chociaż nie ma on zastosowania w sprawie, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało uznanie przez organy administracji publicznej, że decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.; 2.2. art. 21 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o własności lokali przez zaaprobowanie ich niewłaściwego zastosowania przez organ pierwszej instancji, podczas gdy przepisy te regulują jedynie pozycję zarządu wspólnoty mieszkaniowej oraz właściciela lokalu w stosunkach cywilnoprawnych, a nie w stosunkach regulowanych przepisami prawa publicznego, a zatem nie mogą być podstawą nakładania na wspólnotę mieszkaniową obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej wynikających z naruszania tych obowiązków przez członków wspólnoty mieszkaniowej, zwłaszcza mając na względzie, że wspólnota mieszkaniowa nie należy do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1 a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380 z późn. zm.), które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało uznanie przez organy administracji publicznej, że decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym była decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. znak : [...], którą organ nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...], wykonanie wyszczególnionych w decyzji obowiązków poprzez usunięcie materiałów palnych z dróg komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub przedmiotów zawężających szerokość dróg ewakuacyjnych poniżej dopuszczalnych wartości oraz zapewnienie osobom przebywającym w budynku odpowiednich warunków ewakuacji, poprzez zapewnienie aby kraty prowadzące z korytarza na pionową drogę ewakuacji zlokalizowane na wymienionych w decyzji kondygnacjach po otwarciu nie zawężały szerokości biegu klatki schodowej oraz zapewniały natychmiastowe otwarcie od wewnątrz wszystkich krat zlokalizowanych na drogach ewakuacji. Decyzji tej organ ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, że kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Podstawę prawną kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. stanowił przepis art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667) oraz przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1229) oraz § 4 ust. 1 pkt 11, pkt 12, pkt 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. z 2006 r. Nr 80 poz. 563) obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż przebywające w budynku przy ul. [...] osoby mają utrudnione warunki ewakuacji. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno – rozpoznawczych z dnia [...] maja 2009 r. przeprowadzonych przez pracownika Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej m. [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] wynika, że na korytarzach stanowiących poziome drogi ewakuacji oraz na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji oraz w piwnicy składowane są materiały palne, co może doprowadzić do zadymienia dróg ewakuacyjnych i dróg komunikacji ogólnej oraz do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia. Ponadto, składowane materiały palne na korytarzach stanowiących poziome drogi ewakuacyjne zawężają szerokość korytarza poniżej 1/3 szerokości określonej w przepisach techniczno – budowlanych, co niewątpliwie może spowodować utrudnienie w prowadzeniu działań ratowniczych lub ewakuacji ludzi z budynku. Niektóre korytarze stanowiące poziomą drogę ewakuacji prowadzące na klatki schodowe zamknięte zostały stalowymi kratami w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie. Stwierdzono, że kraty otwierają się na spocznik klatki schodowej, w stronę biegu i po otwarciu zawężają szerokość biegu poniżej 1/3 szerokości biegu wymaganej przepisami techniczno – budowlanymi. Dodatkowo, korytarze stanowiące poziomą drogę ewakuacji prowadzące na klatki schodowe lub na poziomą drogę ewakuacji zamknięte są stalowymi kratami, w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie. Stosownie natomiast do treści § 4 ust. 1 pkt 11, pkt 12, pkt 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, obowiązującego w dacie wydania decyzji przez Komendanta Miejskiego Państwowe Straży Pożarnej zabronione jest wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, a w szczególności : - składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczanie przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości; - składowanie materiałów palnych na nieużytkowych poddaszach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach, - zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie. W ocenie Sądu, słusznie organ uznał dokonując analizy ustaleń dokonanych w trakcie czynności kontrolno – rozpoznawczych w dniu [...] maja 2009 r. w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], że przebywające w nim osoby mają utrudnione warunki ewakuacji, a znajdujące się na drogach ewakuacyjnych czy korytarzach materiały palne mogą spowodować pożar i jego rozprzestrzenianie się. Zmniejszenie natomiast szerokości korytarzy poprzez znajdujące się na nich różne materiały palne poniżej 1/3 szerokości, jak również zamknięcie stalowymi kratami korytarzy stanowiących poziomą drogę ewakuacyjną z pewnością powoduje utrudnienie w przypadku konieczności prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, czy wybuchu pożaru. Prawidłowo zatem, w celu zapewnienia osobom przebywającym w budynku odpowiednich warunków bezpieczeństwa i ewakuacji organ nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek usunięcia materiałów palnych z dróg komunikacji ogólnej służących ewakuacji, z piwnicy oraz przedmiotów zawężających szerokość dróg ewakuacyjnych poniżej dopuszczalnych wartości, jak również nakazał zapewnić aby kraty prowadzące z korytarza na pionową drogę ewakuacji po otwarciu nie zawężały szerokości biegu klatki schodowej oraz aby zapewniono natychmiastowe otwarcie od wewnątrz wszystkich krat zlokalizowanych na drogach ewakuacji. Wskazać należy, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art.26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie wskazuje, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, organ straży pożarnej jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W niniejszej sprawie, wobec wystąpienia przesłanek określonych w § 4 ust. 1 pkt 11, pkt 12, pkt 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, prawidłowo organ nakazał właścicielowi obiektu budowlanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zastosowany przez organ przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej stanowi, że właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to właściciel budynku jest obowiązany zapewnić osobom przebywającym w budynku możliwość ewakuacji. Stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz.903) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zgodnie z art. 17 ustawy za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Natomiast stosownie do treści art. art. 3 ust. 2 ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W ocenie Sądu, prawidłowo zatem nakaz zawarty w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] został skierowany do właściciela, tj. Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Zaznaczyć należy, że w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/WA 2971/12, Sąd uznał Wspólnotę Mieszkaniowa [...] za stronę postępowania w sprawie wydanego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej postanowienia o nałożeniu grzywny w celu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. uzasadniając to art. 3 ust. 2, art. 6 i art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). Rozpoznając zatem niniejszą sprawę Sąd jest związany wykładnią dokonaną w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2971/12. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącą w skardze zarzutów wskazać należy, że są one bezpodstawne. Zarzut braku jednoznacznego rozstrzygnięcia pkt 3 osnowy decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji wynika, że organ obowiązek wyartykułował prawidłowo umożliwiając zobowiązanemu jego wykonania w sposób dowolny technicznie, czy to poprzez demontaż krat, czy też ich modyfikację. Organ zaznaczył, że warunkiem który należy spełnić jest zachowanie odpowiedniej szerokości spocznika klatki schodowej, którą to szerokość samowolnie zawężono nie stosując przy montażu krat odpowiednich przepisów wynikających z warunków technicznych. Wykonanie obowiązku miało na celu usunięcie ze spocznika klatki schodowej otwierające się na niego drzwi krat utrudniające, a nawet uniemożliwiające ewakuację ludzi znajdujących się w budynku. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nie zbadania przez organ, czy decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 3, których to podstaw nieważności strona nie wskazała wyjaśnić należy, że prowadząc postępowanie nieważnościowe organ zobowiązany jest badać kwestionowaną decyzję pod kątem wszystkich podstaw stwierdzenia nieważności, a nie tylko tych podniesionych przez stronę. Dokonując zatem kontroli decyzji KM PSP z dnia [...] czerwca 2009 r. organ zobligowany był do jej oceny pod kątem zaistnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 156 kpa., co też uczynił stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nie doręczenia decyzji KW PSP z dnia [...] lipca 2013 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi wskazać należy, iż uchybienie w doręczeniu decyzji nie mieści się w katalogu przesłanek do stwierdzenia nieważności określonym w art. 156 § 1 Kpa. Pomimo uchybienia organu strona wzięła czynny udział w postępowaniu, co czyni zarzut nie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu także niezasadnym. W postępowaniu nieważnościowym organ nie gromadzi materiału dowodowego opierając się na posiadanych materiałach w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego trwałej niewykonalności decyzji oraz wywołania czynu zagrożonego karą poprzez wykonanie decyzji wskazać należy, że w świetle uzasadnienia wyroku Sądu w sprawie o sygn. akt Vii SA/Wa 2971/12, w którym Sąd uznał Wspólnotę Mieszkaniową [...] za stronę postępowania w sprawie wydanego przez KM PSP postanowienia o nałożeniu grzywny, nie znajduje on także uzasadnienia. Reasumując stwierdzić należy, że prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż w sprawie nie zaistniała żadna z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa., gdyż decyzja została wydana przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, była wykonalna oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Decyzja ta nie jest też obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie oraz odpowiednio przedstawiły motywy swoich rozstrzygnięć. W świetle powyższych ustaleń podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło