VII SA/Wa 2505/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-14
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Wojciech Sawczuk, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku poddania małoletniego szczepieniom ochronnym jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Zdrowia jest zgodne z prawem. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a jego egzekucja jest dopuszczalna. Zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, jego niewykonalności oraz niewłaściwego organu egzekucyjnego zostały uznane za bezzasadne. Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu przez rodzica nie może stanowić podstawy do uznania obowiązku za niewykonalny, a porozumienie Wojewody z Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w sprawie prowadzenia egzekucji jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. S. na postanowienie Ministra Zdrowia, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku poddania małoletniego syna skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, jego niewykonalności oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Minister Zdrowia uznał te zarzuty za bezzasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. znak [...] Minister Zdrowia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 935), zwanej dalej k.p.a oraz art. 18 w zw. z art. 34 § 5 ustawy
z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a. po rozpatrzeniu zażalenia I. S., na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2017r. znak: [...] nr: [...] o oddaleniu zgłoszonych zarzutów do postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy to postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że na mocy porozumienia z Wojewodą [...] z dnia [...] września 2010r., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r. znak: [...] nr: [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny
w [...] oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wobec I. S. Postępowanie toczy się w związku z uchylaniem się przez zobowiązaną od obowiązku poddania małoletniego syna I. P. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym
z dnia [...] grudnia 2015 r., numer: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (zwanego dalej także PPIS). Tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem
o zamiarze wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia przez PWIS oraz informacją o prawie zapoznania się z zebranymi aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów
i materiałów oraz przedstawionych stanowisk został doręczony skarżącej w dniu 14 marca 2016 r.
Pismem z dnia 17 marca 2016r. skarżąca zgłosiła do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zostały rozpoznane postanowieniem PPIS w [...] z dnia [...] czerwca 2016r. jako nieuzasadnione. Skarżąca pismem z dnia 1 lipca 2016r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zaś PWIS postanowieniem z dnia [...] października 2016r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Następnie w dniu [...] sierpnia 2017r. PWIS wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów
w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r. za pośrednictwem PWIS złożyła zażalenie do Ministra Zdrowia na postanowienie oddalające zarzuty wskazując na:
1. brak wymagalności obowiązku,
2. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
3. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Zdrowia podkreślił, że postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Przeanalizował on materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie podzielił zarzutów skarżącej.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku organ wskazał, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2016r., poz. 849 ze zm.). Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Wskazał również, że obowiązek stał się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem
w granice wiekowe zakreślone przez ustawę w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane.
Dalej, Minister wskazał, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi (Dz. U. 2016 r., poz. 1866, ze zm.), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę. Minister zaznaczył, że wyżej wskazane przepisy określają wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji na podstawie aktualnych zaleceń publikowanych
w Programie Szczepień Ochronnych.
Minister podkreślił, że to na skarżącej, jako rodzicu małoletniego dziecka
i w związku z tym jego opiekunie prawnym na którym spoczywają określone obowiązki rodzicielskie spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Skarżąca nie zgłosiła się do lekarza, ani na badanie, ani na szczepienie dziecka, a ponadto w swoim zażaleniu oświadczyła, że odmawia wykonania badania kwalifikacyjnego. Minister stwierdził, że w aktach sprawy brak jest również zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do zaszczepienia małoletniego dziecka.
Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego Minister wyjaśnił, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być natomiast trudności w jego wyegzekwowaniu wiążące się z takim działaniami adresatów obowiązku, które skutkują utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Nie można faktem nieprzeprowadzenia badania dziecka, którego matka odmówiła, uzasadniać niewykonalność szczepienia. Powyższy zarzut organ odwoławczy uznał wyłącznie za polemikę w tym zakresie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 9 u.p.e.a Minister Zdrowia podkreślił, że na podstawie art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r.
o wojewodzie i administracji rządowej (Dz. U. z 2009 r. nr 31 ze zm.), Wojewoda może powierzyć prowadzenie w jego imieniu spraw z zakresu obowiązku szczepień u ludzi Wojewódzkim Inspektorom Sanitarnym. Ze względu na brak ustawowego zastrzeżenia odnośnie do szczebla państwowej jednostki organizacyjnej, nie ma podstaw do uznania niemożności przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi w drodze porozumienia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa. Postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego przez Wojewódzkiego Inspektora jest zatem nadal w istocie postanowieniem Wojewody jako organu egzekucyjnego, w imieniu którego działa upoważniony organ.
Minister Zdrowia dodał, że ww. kwestia była już rozważana przez sądy administracyjne. Podstawą prawną umożliwiającą wojewodzie zawarcie porozumienia z Wojewódzkim Inspektorem jest art. 20 ust. 1-3 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie i zawieranie takich porozumień w świetle orzecznictwa nie jest niezgodne z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2017r. wniosła I. S. wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. Naruszenie art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] grudnia 2015 r. oraz art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji mimo, że tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2015r. nie podlegał egzekucji administracyjnej. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zbadano dopuszczalności egzekucji administracyjnej, mimo, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest to obowiązek organu egzekucyjnego.
2. Dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Art. 17 ust. 2 ustawy z dnia
5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalnianiu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z uwagi na to spełnienie obowiązku określonego w tytule wykonawczym jest niemożliwe, gdyż przeprowadzenie szczepienia bez wykonania badania byłoby niezgodne z prawem. W dniu wystawienia tytułu wykonawczego, a także w dniu wydania przedmiotowego postanowienia dziecko I. P. nie miało wykonanego ważnego badania kwalifikacyjnego.
3. Naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia. Art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń
i chorób zakaźnych u ludzi w punkach od 1- do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
a) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych,
b) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby,
c) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych.
Zgodnie z powyższym przepisem Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
18 sierpnia 2011r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w § 2 i 3 określa rodzaj, zakres i terminy szczepień ochronnych. Terminy te są wyznaczone wiekiem dziecka np. szczepienie przeciwko błonicy obejmuje dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia, (pkt 1a). W dniu wydania postanowienia dziecko Igor Podgórski miało niespełna rok. Z tego jednoznacznie wynika, że nie przekracza podanego przedziału wiekowego dla żadnego ze szczepień wymienionych w tytule wykonawczym. Zatem nie ma podstawy do twierdzenia, że termin wykonania obowiązku upłynął i stał on się wymagalny.
4. Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak zawarcia w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego,
5. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nie zbadaniu istotnego dla sprawy faktu tj. przyczyny dla której szczepienie nie zostało wykonane.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2017r. i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Sąd poddał ocenie legalność zaskarżonego w sprawie postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2017 r. i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, która legła u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym postanowieniu. Ocenia ją jako prawidłową i wyczerpującą.
Sąd kontrolował postanowienie zapadłe w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Egzekucji administracyjnej podlegają m. in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a). W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zm.) obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w treści zaskarżonego postanowienia.
Obowiązek ten został skonkretyzowany przepisami, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086 ze zm.), w szczególności przepisem § 3 tego rozporządzenia. Jest on także konkretyzowany komunikatami Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie programu szczepień ochronnych na dany rok, wydawanymi na podstawie art. 17 ust. 11 ww. ustawy.
Wierzycielem w opisanym postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m. in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, co wynika z treści art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm.). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie kompetencji właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w tego rodzaju sprawach.
Zasadnym jest także wskazać, że zobowiązanym w takim postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a). W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym jest matka dziecka, co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania szczepieniom ochronnym, co wynika z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W myśl tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742).
W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organem mającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. W przedmiotowej sprawie jest to Wojewoda [...]. Jednakże w dniu 13 września 2010r Wojewoda [...] w drodze porozumienia powierzył [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu prowadzenie spraw z zakresu egzekucji administracyjnej o charakterze niepieniężnym na terenie województwa [...] dotyczących poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. Porozumienie zostało opublikowane w Dz. Urz. Woj., [...]. z 2010 r. nr [...], poz. [...].
Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu [...] grudnia 2015r. tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł ten wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej został przesłany do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego oraz poinformował o zamiarze wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku.
Zobowiązanej, na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a przysługiwało uprawnienie do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, z którego to też skorzystała.
Zważyć przy tym należy, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (art. 34 § 1 u.p.e.a).
Postanowienie wierzyciela jest w postępowaniu egzekucyjnym zaskarżalne. Zgodnie z art. 34 § 2 u.p.e.a, przysługuje bowiem na nie zażalenie. Skarżąca złożyła jednak zażalenie po upływie terminu (postanowienie PWIS
w [...] z dnia [...] października 2016r. – stwierdzające że zażalenie wniesione przez skarżącą zostało z uchybieniem terminu na postanowienie o uznaniu zarzutów za bezpodstawne). Powyższe oznacza, że postanowienie wierzyciela zawierające stanowisko co do zgłoszonych przez skarżącą (w piśmie z dnia
17 marca 2016r.) zarzutów, stało się ostateczne (postanowienie PPIS
w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r).
Stosownie zatem do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny – [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po otrzymaniu ostatecznego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela mógł wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, które następnie Minister Zdrowia jako organ II instancji utrzymał w mocy, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] września 2017r.
Zdaniem Sądu, wskazane orzeczenie Ministra Zdrowia odpowiada prawu. Organ ten, działając na skutek zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, ponownie zarzuty te poddał ocenie biorąc przy tym pod uwagę tryb uregulowany w ww. art. 34 u.p.e.a. W konsekwencji organ ten wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.
Rozwijając tę ocenę należy zauważyć, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów
w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Co równie istotne, zgodnie
z omawianą regulacją zasadą jest, że postanowienie organu egzekucyjnego winno być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela, które
w przypadkach wskazanych w art. 34 § 1 ma charakter wiążący dla organu egzekucyjnego.
Organy orzekając w sprawie w sprawie miały na uwadze powyższe.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że stanowisko skarżącej odnośnie naruszenia w sprawie art. 29 § 1 u.p.e.a poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej wystawionego tytułu wykonawczego oraz naruszenia art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ww. ustawy, poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mino że tytuł wykonawczy nie podlegał egzekucji administracyjnej, jest całkowicie chybione.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do jej zadań należy ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Tym samym przepis ten przyznaje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozycję wierzyciela - uprawnionego do żądania wykonania obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (art. 1a pkt 13 u.p.e.a). Zgodnie bowiem z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisu prawa, nie ma zatem podstawy prawnej do jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi. W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia: m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Przepis ten stanowi podstawę obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym ustalono zakres obowiązkowych szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach oraz w jakim okresie życia podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. W dalszej kolejności podnieść należy, że w oparciu o art. 17 ust. 11 cyt. ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Taki sposób regulacji pozwala przyjąć, że obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu istnieje i wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych,
w szczególności z cyt. wyżej rozporządzenia. Natomiast w ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego komunikacie o Programie Szczepień Ochronnych zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia; nie można z niego więc wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z cyt. wyżej ustawy i rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1312/13; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 628/15). Nie ma zatem powodu, aby ustanowiony na podstawie powszechnie obowiązujących źródeł prawa obowiązek, nie mógł być wykonalny.
Odnosząc się do braku wymagalności ww. obowiązku wskazać należy, iż wbrew stanowisku skarżącej, nie świadczy o powyższym brak aktualnego badania kwalifikacyjnego spowodowany niestawiennictwem rodzica z dzieckiem we wskazanym podmiocie leczniczym. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ww. ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż, w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Nie można zatem skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego wynikający wyłącznie z faktu niestawiennictwa w podmiocie leczniczym. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, iż odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu jak już wspomniano nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy o prawach pacjenta.
Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 2 pkt 1, 2, 3, 5, 9, 11 i 12 ww. rozporządzenia, szczepienia przeciwko: błonicy, gruźlicy, haemophilus influanzae typu B, krztuścowi, poliomyelitis, tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (są to szczepienia, które u małoletniego Igora Podgórskiego nie zostały wykonane i co do których wykonania Skarżąca była wzywana) są objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Obowiązek poddania się ww. szczepieniom obejmuje szczepienie przeciwko:
- błonicy - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,
- gruźlicy - dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia,
-haemophilus influanzae typu B - dzieci od 7 tygodnia życia do ukończenia
6 roku życia,
- krztuścowi - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,
- poliomyelitis - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,
- tężcowi - dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia,
- wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - dzieci i młodzież do ukończenia 19 roku życia (zob. § 3 ww. rozporządzenia).
Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową przypominającą szczepionki przeciwko chorobom jest określany
w ogłaszanych w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia Komunikatach Głównego Inspektora Sanitarnego.
Biorąc więc pod uwagę informacje zawarte w ww. rozporządzeniu w roku wystawienia tytułu wykonawczego - 2015, obowiązek szczepień przeciwko ww. chorobom u małoletniego Igora Podgórskiego jest wymagalny i słusznie dochodzony przez wierzyciela.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło