VII SA/Wa 2509/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-26

Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, znajdującego się nad lokalem usługowym, którego sposób użytkowania ma zostać zmieniony, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy KPA, w szczególności art. 7, 77 i 107 w związku z art. 28, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Organ nie przeprowadził właściwej analizy interesu prawnego skarżącego, ograniczając się do stwierdzenia, że jest on jedynie właścicielem lokalu sąsiadującego, podczas gdy jego interes prawny mógł wynikać z wpływu zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego na jego lokal mieszkalny (np. hałas, wyziewy). Brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji uniemożliwił sądowi właściwą weryfikację rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego. Organ uznał, że skarżący, będący właścicielem lokalu mieszkalnego nad lokalem usługowym, nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym art. 28, twierdząc, że sposób użytkowania lokalu usługowego (pizzeria) wpływa na jego lokal mieszkalny poprzez hałas i wyziewy, co ogranicza jego prawo własności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (sprawozdawca), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. M. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] wydaną [...] września 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. umarzającą wszczęte na wniosek P. M. postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z częścią usługową przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, że w jego ocenie wnoszącemu o wszczęcie postępowania P. M. nie przysługiwał interes prawny konieczny dla skutecznego wszczęcia postępowania. Podniósł, że wnioskujący był jedynie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy jako właściciel lokalu usytuowanego nad lokalem usługowym, jednakże nie mógł tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę żądania w podjęciu czynności organu nadzoru budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. M.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 28 kpa w związku art. 140 kodeksu cywilnego, poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na ustaleniu, iż skarżący nic posiada interesu prawnego, podczas gdy z okoliczności wynika, iż obecny sposób korzystania z lokalu nr [...] w którym prowadzona jest pizzeria wpływa wprost na sposób korzystania z lokalu mieszkalnego. Podał, że skarżący wywodzi swój interes prawny z prawa własności, które z uwagi na zmianę użytkowania lokalu nr [...] z usługowego na produkcyjny zostało znacznie ograniczone. Skarżący nie może swobodnie korzystać z lokalu, przede wszystkie z uwagi na wyziewy oraz hałas dobiegający z pizzerii, 2) art. 77 kpa poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na braku przeprowadzenia wnikliwego postępowania w zakresie ustalenia, czy nastąpiła zmiana korzystania z lokalu użytkowego oraz w zakresie oddziaływania lokalu użytkowego na lokal skarżącego, 3) art. 8 kpa polegający na braku pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. Skarżący składając w dniu 24.07.2012r. wniosek do PINB był przez rok zarówno przez PINB, jak WINB traktowany jako strona postępowania. Decyzja PINB z dnia [...].06.2013r. skierowana została do niego, jako pełnoprawnej stron). Następnie WINB zmienił całkowicie uzasadnienie decyzji PINB i stwierdził, iż skarżący nie ma praw strony, podczas gdy przez rok utrzymywany był przez organy w przeświadczeniu, iż ma prawo do bycia stroną w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższą regulację Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...]. 09. 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB-u z dnia [...]. 06. 2013 r. umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu użytkowego - wszczęte na wniosek P. M. z uwagi na brak po stronie wnioskującego interesu prawnego koniecznego dla skutecznego wszczęcia postępowania. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianych stosunków prawnych jednostki i może uzasadniać zarówno potrzebę obrony przed naruszeniem określonej sfery prawnej pomiotu, jak i wspierać dążenie do uzyskania korzystniejszej sytuacji prawnej, możliwej z punktu widzenia rozwiązań prawnych. W ocenie Sądu, postępowanie organu odwoławczego dotknięte zostało obrazą przepisów art. 7, 77, i 107 K.p.a., w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a potem właściwego uzasadnienia decyzji. Naruszenie wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego nastąpiło w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tylko realizując opisane wyżej zasady, organ mógł trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz prawidłowo rozstrzygnąć o możliwości bycia stroną postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego koniecznego do wszczęcia postępowania nie przeprowadzając właściwej analizy w zakresie przesłanek z art. 28 Kpa, podając jedynie, że jest on właścicielem lokalu usytuowanego nad lokalem użytkowym sposobu użytkowania którego dotyczył złożony wniosek podnosząc, że z tego faktu nie można wywieść, że posiada on interes prawny. Wskazał, że skarżący ma jedynie interes faktyczny, jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy. Organ nie ustalił nawet czy skarżący jest członkiem spółdzielni w zasobach której znajduje się budynek przy ul. [...] i czy ma tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Nie uwzględnił również faktu, iż mimo, że zgodnie z przepisami ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielnia jest stroną postępowania, (a taka pozycja spółdzielni, traktowana jako zasada) nie jest wykluczona jednak możliwość udziału w postępowaniu właściciela konkretnego lokalu mieszkalnego w sytuacji gdy wykaże on własny indywidualny interes prawny. Organ nie przeprowadził, wnikliwej i rzeczowej analizy materiału pod katem ustalenia czy skarżący w sytuacji niniejszej sprawy biorąc pod uwagę m. in. argumenty wniosku i odwołania, spełnia przesłanki z art. 28 Kpa, nie uzasadnił wyczerpująco wydanego rozstrzygnięcia. Lakoniczne uzasadnienie decyzji nie pozwala sądowi na właściwą jej weryfikację. W tym miejscu należy podnieść, iż co do zasady nie można wykluczyć sytuacji, w których uzasadnione będzie umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego przez osobę nie legitymującą się interesem prawnym w konkretnej sprawie. Jednak w ramach wstępnej, formalnej kontroli dopuszczalności określonego środka prawnego przez organ odwoławczy, tylko oczywisty brak interesu prawnego może być przesłanką do uznania, że dany podmiot nie ma przymiotu strony, a w konsekwencji umorzenia postępowania odwoławczego. Jeżeli natomiast jest konieczne badanie tego interesu w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego i na podstawie przepisów prawa materialnego, to odbyć się to powinno wyłącznie w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy, po wyjaśnieniu istotnych w tym zakresie okoliczności faktycznych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło