VII SA/Wa 251/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-20
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej, które obiektywnie nie mają środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Wnioskodawca, który jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z emerytury matki, a jego miesięczne wydatki znacząco obciążają jego dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z emerytury matki, a jego miesięczne wydatki są wysokie w stosunku do dochodów. Dodatkowo, wnioskodawca został zawieszony w prawie wykonywania zawodu lekarza, co uniemożliwia mu uzyskiwanie dochodu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : zawieszenia w prawie wykonywania zawodu lekarza postanawia : przyznać M. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 11 marca 2008r. (data wpływu do Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W niniejszej sprawie zważono co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Z przedstawionych przez wnioskodawcę danych w formularzu wniosku wynika, że jego środki finansowe są bardzo ograniczone.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez matkę z tytułu emerytury w wysokości 1.300,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że od dnia 13 grudnia 2007r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, na potwierdzenie czego dołączył kserokopie zaświadczenia.
Wnioskodawca dodał, że przez ostatnie 2,5 roku często chorował i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wnioskodawca podał, że miesięczne koszty związane z zakupem lekarstw dla siebie i matki wynoszą 100,00 złotych. Pozostałe środki finansowe przeznaczane są na opłaty w tym czynsz w wysokości 220,00 złotych, wodę w wysokości 70,00 złotych, gaz w wysokości 45,00 złotych, energię elektryczną w wysokości 70,00 złotych, centralne ogrzewanie w wysokości od 70,00 – 140,00 złotych. Po zsumowaniu miesięczne wydatki ponoszone przez wnioskodawcę wynoszą około 575,00 złotych, a zatem na bieżące potrzeby życia codziennego pozostaje kwota w wysokości około 725,00 złotych.
Ponadto, z akt administracyjnych wynika, że Okręgowa Rada Lekarska w K. uchwałą z dnia [...] nr [...] zawiesiła wnioskodawcę w prawie wykonywania zawodu lekarza na okres 2 lat czyli do 18 maja 2007r. Do Sądu zaś została zaskarżona uchwała Nr [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy uchwałę Nr [...] Okręgowej Rady Lekarskiej w K. z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia wnioskodawcy w prawie wykonywania zawodu lekarza do czasu zakończenia postępowania. Obecnie wnioskodawca nie ma zatem możliwości wykonywania zawodu lekarza, a tym samym uzyskiwania z tego tytułu dochodu.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowić pełnomocnika z wyboru.
Oceniono, że sytuacja finansowa i życiowa wnioskodawcy, w jakiej obecnie się znajduje, uzasadnia przychylenie się do wniosku i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło