VII SA/Wa 251/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-07
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, finansowana przez jednostkę samorządu terytorialnego, może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże brak środków na koncie, ale posiada znaczące środki trwałe i odnotowała stratę w ostatnim roku budżetowym?Ratio decidendi
Nie, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, finansowana przez jednostkę samorządu terytorialnego, nie może uzyskać prawa pomocy, jeśli nie wykaże obiektywnej niemożności poniesienia kosztów postępowania. Nawet przy braku środków na koncie, szkoła jest finansowana przez organ prowadzący, który powinien zapewnić środki na jej utrzymanie, w tym na koszty sądowe, które mają równorzędny charakter z innymi bieżącymi wydatkami.Stan faktyczny
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego. Wnioskodawca, jednostka nieposiadająca osobowości prawnej, wskazał brak środków na koncie, ale wykazał znaczące środki trwałe i stratę w ostatnim roku budżetowym. Szkoła jest finansowana przez Miasto [...].Rozstrzygnięcie
Odmówiono Zespołowi Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 2075/08 ze skargi Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków postanawia: odmówić Zespołowi Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na formularzu PPF wniosek Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] jest jednostką podległą Miastu [...], które jest organem prowadzącym Zespół Szkół. Zespół Szkół nie posiada osobowości prawnej i finansowany jest z środków przekazywanych przez organ prowadzący. Wnioskodawca w formularzu PPPr wskazał, że nie posiada w planie finansowym środków na opłaty sądowe. Wartość środków trwałych to 1 136 017,06 zł., wysokość kapitału zakładowego to 916 475,47 zł., ostatni rok budżetowy przyniósł stratę 2 453 060,12 zł. Na koncie wnioskodawca nie posiada środków.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] uznać należy, iż nie jest uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca wprawdzie wskazał, że nie ma na koncie żadnych środków. Jednakże zgodnie z art. 5a ust 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, o których mowa w ust. 2, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe unormowanie wskazuje, że szkoła prowadząc swoją działalność finansowana jest przez organ samorządu terytorialnego, który jest organem założycielskim szkoły. Z tego względu organ ten powinien zapewnić danej jednostce odpowiednie środki na jej utrzymanie, bowiem przedmiot sprawy dotyczy utrzymania szkoły w stanie umożliwiającym prowadzenie edukacyjnej działalności. Z powyższym wiąże się również zapewnienie szkole odpowiednich środków na prowadzenie sprawy sądowej w związku ze skarga do Sadu w ww. przedmiocie. Koszty sądowe, a w tym koszty zawodowego pełnomocnika, mają równorzędny charakter z innymi bieżącymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot i powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę pomocy udzielonej przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło