VII SA/Wa 2511/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. I. P. w dniu 4 października 2017 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 2511/16. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego) lub w zakresie częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 ustawy prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. I. P. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata – a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy I. P. nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, zawartego w formularzu złożonym w dniu 4 października 2017 r., jest więc zbędne. To zaś prowadzić musi do umorzenia w tym zakresie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 249a ustawy, zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wniosek skarżącego podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem I. P. nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z treści wniosku wynika, że I. P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, posiadają mieszkanie o pow. 47 m2, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3700 zł netto miesięcznie. Wśród wydatków skarżący wymienił: czynsz – 600 zł, opłaty za prąd – 250 zł, gaz – 80 zł, wodę – 200 zł, CO – 200 zł, radio, telewizja, telefony, internet – ok. 200 zł, ubezpieczenie samochodu – ok. 50 zł, wydatki na benzynę – ok. 350-400 zł, leki, wizyty lekarskie – ok. 400 – 500 zł, PZU na życie – ok. 200 zł, wydatki na wyżywienie – 1000-1200 zł, detergenty, kosmetyki – 150 zł, odzież, obuwie – ok. 80 zł. Pismem z dnia 19 października 2017 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano I. P. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, CO, wodę itp.) oraz wydatków na ubezpieczenie na życie, - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i żony skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy. I. P. nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z 19 października 2017 r., doręczone skarżącemu w dniu 23 października 2017 r. Wobec braku odpowiedzi stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Strona powinna bowiem poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania związanych z udziałem strony w sprawie. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.