VII SA/Wa 2511/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.), może oceniać meritum sprawy, czy jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji kasatoryjnej ocenia wyłącznie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji (art. 138 § 2 k.p.a.), a nie meritum sprawy. Kontrola sądowa w tym trybie sprowadza się do oceny, czy organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a nie do rozstrzygania o uprawnieniach lub obowiązkach stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu P. S.A. od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która uchyliła decyzję Wojewody M. o wstrzymaniu egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki linii energetycznej SN 15 kV. Wojewoda wstrzymał egzekucję do końca 2019 r., uznając bezpieczeństwo odbiorców za priorytet. Minister uchylił tę decyzję, uznając, że Wojewoda nie zbadał sprawy wystarczająco szczegółowo i nie wyjaśnił pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków". P. S.A. wniosła sprzeciw do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze sprzeciwu [...] S.A. z siedzibą w [...] od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oddala sprzeciw.
VII SA/Wa 2511/19
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., znak:
[...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "MSWiA", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 27 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2017 r., poz. 2234 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. H. od decyzji Wojewody M. (dalej: "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], o wstrzymaniu na okres do 31 grudnia 2019 r. egzekucji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S., prowadzonej w celu wyegzekwowania rozbiórki linii energetycznej SN 15 kV, wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej, uchylił rozstrzygnięcie Wojewody M. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. (dalej: "PINB"), utrzymaną w mocy rozstrzygnięciem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2014 r., nr [...], nałożył na P. S.A. z siedzibą w L. (dalej: "inwestor") obowiązek rozbiórki linii energetycznej SN 15 kV wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej, przebiegającej nad działką nr ew. [...] położoną w S. przy ul. S., stanowiącą własność Z. H.. W związku z niewykonaniem powyższego obowiązku, PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. przeciwko inwestorowi, który opatrzony został klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.
Pismem z dnia 22 stycznia 2018 r. inwestor wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wskazując, że demontaż spornej linii bez zapewnienia alternatywnego zasilania (w postaci położonej poza rzeczoną nieruchomością linii kablowej) skutkować będzie niemożnością realizacji przez inwestora nałożonych na niego ustawowo obowiązków polegających, m.in. na ciągłym i niezakłóconym dostarczaniu energii elektrycznej poszczególnym odbiorcom, a w konsekwencji pozbawieniem prądu podmiotów zasilanych z 6 stacji transformatorowych, a więc około 800 odbiorców, co z kolei może spowodować nawet zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Dodatkowo podkreślił, że inwestor respektuje i nie zamierza uchylać się od wykonania wskazanej decyzji, a sam proces usunięcia linii energetycznej z działki nr ew. [...] został już zapoczątkowany w 2015 roku i jest on ścisłe związany z prowadzoną na tym terenie modernizacją sieci elektroenergetycznej. Wskazał również, że podejmowane są próby negocjacji z właścicielem nieruchomości odnośnie ustalenia terminu usunięcia/przebudowy fragmentów sieci elektroenergetycznej.
Po rozpatrzeniu wniosku postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie w obecnym stanie faktycznym sprawy nie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek stanowiący podstawę do wstrzymania prowadzonego postępowania z urzędu. Wnioskodawca nie przedłożył dokumentów świadczących, że rozbiórka spornej linii spowoduje pozbawienie prądu podmiotów zasilanych z 6 stacji transformatorowych. Natomiast chęć podciągnięcia tego obowiązku do zamierzenia inwestycyjnego P. S.A. na modernizację, m.in. spornej linii nie stanowi uzasadnionego przypadku do wstrzymania postępowania egzekucyjnego z urzędu. Ponadto takie zamierzenie jest przyszłe i niepewne. Z akt sprawy nie wynika, aby inwestor nie posiadał technicznych możliwości do wykonania obowiązku z możliwością przebudowy, która umożliwi dalsze funkcjonowanie przedmiotowej linii.
Następnie pismem z 11 czerwca 2018 r. inwestor zwrócił się do Wojewody M. z wnioskiem o wstrzymanie przedmiotowej egzekucji na czas nie krótszy niż do 20 czerwca 2019 r. W uzasadnieniu powielił argumenty zaprezentowane we wcześniejszym wniosku, kierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Następnie pismem z 28 listopada 2018 r. wezwano inwestora do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów dotyczących procesu inwestycyjnego, związanego z przebudową spornej linii energetycznej. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że inwestor ubiega się o uzyskanie pozwolenia na budowę, wskazując datę 28 lutego 2019 r. jako przewidywany termin uzyskania decyzji. Ponadto uzupełnił materiał dowodowy sprawy i wskazał dzień 31 grudnia 2019 r. jako wnioskowaną datę graniczną wstrzymania egzekucji.
Organ I instancji w dniu 3 stycznia 2019 r. poinformował strony postępowania, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. w celu zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, mają prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i dokumentów w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W odpowiedzi na powyższe pismo Z. H. wniósł sprzeciw do wniosku o wstrzymanie egzekucji administracyjnej (pismo z 15 stycznia 2019 r.).
Po przeanalizowaniu sprawy Wojewoda M. decyzją z [...] lutego 2019 r. orzekł o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych PINB, prowadzonych w celu wyegzekwowania rozbiórki linii energetycznej SN 15 kV na okres do 31 grudnia
2019 r. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że bezpieczeństwo odbiorców energii elektrycznej na znacznym obszarze miasta S. musi znaleźć pierwszeństwo przed innymi dobrami podlegającymi ochronie prawnej w tej konkretnej sprawie. Dodatkowo nie bez znaczenia pozostaje fakt komplikacji jakie wiązałyby się z ewentualnym zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Wojewoda M. podkreślił, że inwestor jest w pełni świadomy ciążącego na nim obowiązku i jego wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej zawiera zarówno deklarację wykonania nałożonego obowiązku, jak również wskazanie daty granicznej wstrzymania egzekucji, którą należy rozumieć także jako datę graniczną wykonania rozbiórki przedmiotowej linii energetycznej, czyli wykonania wszystkich obowiązków nałożonych decyzją PINB. Zdaniem organu I instancji wstrzymanie przedmiotowej egzekucji administracyjnej na okres do dnia 31 grudnia 2019 r. przyczyni się do wykonania zobowiązania w sposób najmniej uciążliwy zarówno dla inwestora, jak i jego kontrahentów, odbiorców energii elektrycznej.
Odwołanie od wskazanego rozstrzygnięcia wniósł Z. H.. Po jego rozpatrzeniu MSWiA decyzją z [...]czerwca 2019 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody M. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na gruncie art. 27 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie wojewoda może, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymać egzekucję administracyjną. Zgodnie z ust. 2 tej ustawy wstrzymanie egzekucji administracyjnej, z zastrzeżeniem ust. 4, może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach na czas określony i może dotyczyć czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną. W przypadku wstrzymania egzekucji o charakterze niepieniężnym brak jest ustawowego ograniczenia co do terminu wstrzymania takiej egzekucji. Omawiana regulacja opiera się na uznaniu administracyjnym - to sam organ decyduje w konkretnej sprawie, opierając się na konkretnych dowodach, czy zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki" przemawiające za zastosowaniem środka określonego w powołanym przepisie. Wynikające z tego uprawnienie wojewody do wstrzymania na czas określony egzekucji administracyjnej w szczególnie uzasadnionych przypadkach wymaga każdorazowo dogłębnego zbadania przez właściwego wojewodę stanu faktycznego, sprawdzenia czy zachodzą stosowne przesłanki wypełniające dyspozycję przywołanego wyżej przepisu. Ponadto wojewoda nie jest w tym zakresie związany nakazem działania - samodzielnie ocenia czy zachodzą szczególne przesłanki uzasadniające wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz samodzielnie określa termin wstrzymania danej egzekucji administracyjnej. To czy wojewoda zechce skorzystać ze wskazanego uprawnienia zależy tylko od organu.
Równocześnie MSWiA podkreślił, że korzystając z możliwości wstrzymania egzekucji, czy też odmawiając skorzystania z tego uprawnienia, wojewoda bierze na siebie obowiązek uzasadnienia motywów swego działania. W sytuacji poruszania się przez organ w granicach uznania administracyjnego, uzasadnienie decyzji powinno być szczególnie dokładne i wyczerpujące. Koniecznym jest zatem dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz ustosunkowanie się do wszystkich żądań i twierdzeń stron. Ponadto, rozpatrując skierowany wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej wojewoda powinien mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że postępowanie o wstrzymanie egzekucji nie stanowi części postępowania egzekucyjnego. Odmienność prowadzonego przez wojewodę postępowania wynika z natury badanych przesłanek, które dotyczą tego, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na tak głęboką i radykalną ingerencję organu w postępowanie egzekucyjne. Ponadto w postępowaniu prowadzonym przez wojewodę, dotyczącym wstrzymania egzekucji, krąg zainteresowanych powinien być określony z perspektywy istnienia po ich stronie interesu prawnego w rozstrzygnięciu, o którym stanowi art. 28 k.p.a. Z tego względu poza zobowiązanym, stroną postępowania przed wojewodą może być również inny podmiot, jeżeli tylko działać będzie w granicach swojego indywidualnego, aktualnego i konkretnego interesu prawnego.
Rozpatrując przedmiotową sprawę organ II instancji podkreślił, że zarówno Wojewoda M., jak i MSWiA nie są uprawnieni do merytorycznego badania sprawy, gdyż postępowanie dotyczy wyłącznie zbadania prawidłowości wydania przez Wojewodę M. decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie w sprawie wstrzymania egzekucji administracyjnej. W ocenie MSWiA w niniejszej sprawie Wojewoda M. nie dość szczegółowo zbadał i ocenił stan faktyczny. Przytoczona w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji argumentacja, z uwagi na uznaniowy charakter wstrzymania egzekucji administracyjnej, jest zbyt ogólnikowa i nie zawiera zindywidualizowanych przesłanek. Organ nie odniósł się na przykład do argumentów Z. H. zawartych w korespondencji z dnia 15 stycznia 2019 r., zawierającej sprzeciw wobec wstrzymania egzekucji administracyjnej na rozbiórkę linii energetycznej.
Organ II instancji stwierdził również, że Wojewoda M. nie wyjaśnił jak rozumie sformułowanie "szczególnie uzasadnione przypadki" zawarte w art. 27 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Ma to szczególne znaczenie, gdyż dopiero po dokonaniu takiej wykładni organ powinien dokonać oceny wszystkich okoliczności wskazywanych jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie egzekucji administracyjnej.
Sprzeciw od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. S.A. z siedzibą w L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy organowi II instancji celem ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie:
- art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji, podczas gdy Wojewoda M. w sposób szczegółowy zbadał i ocenił stan faktyczny, wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł,
- art. 27 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie poprzez uchylenie decyzji organu I instancji, podczas gdy Wojewoda M., wbrew opinii MSWiA, wyjaśnił co uważa za szczególnie uzasadniony przypadek w niniejszej sprawie; ponadto żaden przepis prawa nie wymaga, aby elementem składowym decyzji o wstrzymaniu egzekucji administracyjnej było dokonanie przez organ administracyjny własnej definicji pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek",
- art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uchylenie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Wojewoda M. w swoich ustaleniach dokładnie wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, a ponadto powołał się na adekwatne orzecznictwo sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreśliła, że bezsporny jest fakt, że inwestor respektuje i nie zamierza uchylać się od dokonania rozbiórki przedmiotowej linii z działki stanowiącej własność Z. H., a także to, że proces ten został już zapoczątkowany w 2015 roku i jest on ściśle związany z prowadzoną na tym terenie modernizacją sieci elektroenergetycznej. Przedstawione wyżej okoliczności również zostały dostrzeżone i wzięte pod uwagę przez Wojewodę M. podczas procedowania. Równocześnie skarżąca podniosła, że Wojewoda M. w trakcie procedowania dokonał bezpośredniego zestawienia interesów inwestora oraz uczestnika postępowania i w sposób jednoznaczny sformułował przesłanki, które bezpośrednio wpłynęły na podjętą przez ten organ decyzję. Z kolei MSWiA nie wskazał do których dokładnie argumentów Z. H. rzekomo nie odniósł się organ I instancji.
Podniosła, że stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, wstrzymanie egzekucji administracyjnej, z zastrzeżeniem ust. 4, może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na czas określony i może dotyczyć czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną. W ustawie nie określono jakiego rodzaju przypadki należy uznać za szczególnie uzasadnione, ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności te muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Chodzi o sytuacje spowodowane przede wszystkim działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających zazwyczaj ze zdarzeń losowych. W przełożeniu na grunt niniejszej sprawy, w ocenie skarżącej Wojewoda M. prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w tym względzie. Jednocześnie zastosowanie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie jest w pełni uzasadnione w przedmiotowej sprawie, ponieważ skarżąca nie ma wpływu na proces decyzyjny organów administracji, który jest niezależny od sposobu postępowania inwestora.
Zdaniem skarżącej organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję mógł dopuścić się naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Należy bowiem podkreślić, że zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Natomiast w niniejszej sprawie MSWiA nie zarzuca Wojewodzie M., aby jego decyzja została wydana bez wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przedstawione zarzuty ograniczają się w zasadzie wyłącznie do rzekomej ogólnikowości uzasadnienia. Nie dotyczą one w żaden sposób zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego albo jego oceny - a jedynie takie naruszenie przepisów postępowania uzasadnia wydanie decyzji kasatoryjnej.
W odpowiedzi na sprzeciw MSWiA wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji okoliczności jakie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę ponownie rozpatrując niniejszą sprawę. Istotną część składową decyzji uznaniowej powinna stanowić wykładnia zawartego w art. 27 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie sformułowania "szczególnie uzasadnione przypadki" – dopiero bowiem po dokonaniu takiej wykładni organ powinien dokonać oceny wszystkich okoliczności wskazywanych jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie Wojewoda M. nie dopełnił omawianego obowiązku, co w ocenie MSWiA stanowi naruszenie przepisów postępowania, z uwagi na brak wyjaśnień mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw nie jest zasadny.
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, iż w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935). Mocą tego aktu, do systemu sądowej kontroli administracji publicznej wprowadzono zasadnicze zmiany odnoszące się do kontroli tzw. decyzji kasatoryjnych. Wskazaną ustawą znowelizowano bowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej jako p.p.s.a.). W dziale III p.p.s.a., po rozdziale 3 dodano rozdział 3a "Sprzeciw od decyzji".
Zgodnie z dodanym art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. obecnie skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści takiej decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
W art. 64e p.p.s.a. ustawodawca zakreślił z kolei granice kontroli takiej decyzji przez Sąd wskazując, iż ten, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej (z art. 138 § 2 k.p.a.). Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie wyłączona jest zatem możliwość oceny problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Upraszczając, Sąd nie ocenia istoty sporu, a prawidłowość "odesłania" sprawy przez organ odwoławczy do ponownego zbadania przez organ I instancji.
W art. 64e p.p.s.a. ustawodawca zakreślił z kolei granice kontroli takiej decyzji przez Sąd wskazując, iż ten, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej (z art. 138 § 2 k.p.a.). Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie wyłączona jest zatem możliwość oceny problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Upraszczając, Sąd nie ocenia istoty sporu, a prawidłowość "odesłania" sprawy przez organ odwoławczy do ponownego zbadania przez organ I instancji.
Rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia bowiem wyłącznie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej; nie rozstrzyga więc -jak w przypadku skarg- w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu (o charakterze przyśpieszonym) innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie więc ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., czy inaczej: odstąpienia od zasady ogólnej ponownego (w toku instancji, na skutek wniesionego odwołania), merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Co przy tym istotne, dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, tj. wypowiadania się w kwestiach materialnoprawnych występujących w sprawie, skoro decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Tym samym także orzeczenie sądu w przedmiocie sprzeciwu ma wyłącznie charakter niejako procesowy; nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem, a rozstrzyga jedynie o prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (o czym przesądza także brzmienie art. 64e p.p.s.a.).
Badając – w świetle powyższych kryteriów – zasadność wydania w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, Sąd stwierdził, że okoliczności jakimi kierował się organ odwoławczy uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji określa przepis art. 64e p.p.s.a., wskazując, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przedmiotem rozstrzygnięcia kasacyjnego organu odwoławczego była decyzja Wojewody M. w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prowadzonych w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki nałożonego decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S."), utrzymaną w mocy rozstrzygnięciem M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2014 r., nr [...], linii energetycznej SN 15 kV wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej, przebiegającej nad działką nr ew. [...] położoną w S. przy ul. S. 1, stanowiącej własność Z. H..
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 27 ustawy Wojewoda może, w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymać egzekucję administracyjną. Wstrzymanie egzekucji administracyjnej, może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na czas określony, i może dotyczyć czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną.
Celem instytucji przewidzianej w powołanym artykule jest zatem możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych szczególnych okoliczności, uzasadniających m.in. czasowe wstrzymanie czynności egzekucyjnych.
W ustawie nie określono, jakiego rodzaju przypadki należy uznać za szczególnie uzasadnione, ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności te muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Chodzi o sytuacje spowodowane przede wszystkim działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających zazwyczaj ze zdarzeń losowych.
Podkreślić przy tym trzeba , iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użycie w treści art. 27 ustawy słowa "może". Oznacza to, że Wojewodzie przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota uznania administracyjnego wyraża się bowiem w tym, że organ może, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających to wstrzymanie.
Z przytoczonego przepisy wynika, iż wstrzymanie egzekucji administracyjnej jest szczególnego rodzaju uprawnieniem wojewody. Decyzja wydawana w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Rozstrzygnięcie takie (pozytywne dla wnoszącego) może być podjęte jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a okoliczności sprawy pozostawione są ocenie organu, dysponującego tzw. luzem decyzyjnym. Z uwagi na charakter tej decyzji, organ (orzekając na podstawie art. 27 ww. ustawy) winien mieć na uwadze wyważenie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, stosownie do art. 7 k.p.a. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno być przekonujące, a wnioski wyciągnięte na podstawie oceny materiału dowodowego - logiczne.
Tymczasem jak słusznie podkreślił organ odwoławczy uzasadnienie decyzji Wojewody nie spełniło wymagań rzetelności uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w ramach uznania administracyjnego.
Po pierwsze Wojewoda nie wyjaśnił co rozumie pod pojęciem" szczególnie uzasadnionego przypadku" stanowiące podstawę do wstrzymania prowadzonego postępowania w oparciu o ostateczną decyzję rozbiórkową. Po drugie organ I instancji nie zauważył, że decyzja rozbiórkowa uostateczniła się w 2014r, a więc przez 5 lat zobowiązany do rozbiórki nie zmierzał do realizacji nakazu a jedynie do wstrzymania jego egzekucji. Organ nie wyjaśnił także czy zobowiązany nie posiada technicznych możliwości do wykonania obowiązku z możliwością przebudowy, która umożliwi dalsze funkcjonowanie przedmiotowej linii , a także czy wskazywana chęć podciągnięcia tego obowiązku do zamierzenia inwestycyjnego P. S.A. na modernizację, m.in. spornej linii stanowi rzeczywisty uzasadniony przypadek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego z urzędu.
Zasadnie także organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda przy wydawaniu swojej decyzji uwzględnił jedynie stanowisko zobowiązanego, ignorując zarzuty skarżącego , a więc podmiotu uprawnionego, nie odnosząc się do jego zarzutów zawartych w piśmie z 15 stycznia 2019r.
Wbrew zarzutom skargi rzetelność i wszechstronność uzasadnienia decyzji stanowi warunek sina qua non rozstrzygnięcia wydanego w warunkach uznania administracyjnego i tych norm decyzja organu pierwszej instancji nie spełnia.
Z tych względów Sąd uznał, że kasacyjna decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji prawa nie narusza.
Mając to wszystko na uwadze Sąd podziela stanowisko organu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Z tych względów Sąd orzekł na podstawie art 151 a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło