VII SA/Wa 2513/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający dochód z emerytur w wysokości 4143 zł brutto miesięcznie i oszczędności w kwocie 15 000 zł, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawcy, pomimo podeszłego wieku i konieczności korzystania z odpłatnej pomocy w niektórych czynnościach, posiadają wystarczające dochody i oszczędności, aby ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy K. O. i I. O. złożyli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego im przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 4143 zł brutto miesięcznie, posiadają dom, działkę oraz oszczędności w kwocie 15 000 zł. Podnieśli, że są w podeszłym wieku i wymagają stałej opieki lekarskiej oraz odpłatnej pomocy w niektórych czynnościach.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. O. i I. O. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. oraz I. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić K. O. i I. O. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. odmówiono K. O. i I. O. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 9 lutego 2013 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu sprzeciw K. O. oraz I. O. od ww. postanowienia z dnia 29 stycznia 2013 r. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 29 stycznia 2013 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 4143 złotych brutto miesięcznie. Majątek wnioskodawców stanowi dom o powierzchni 92 m2, działka o powierzchni 600 m2 oraz zasoby pieniężne w kwocie 15 000 złotych, zdeponowane na dwóch lokatach bankowych. K. O. i I. O. wskazali, iż są osobami w podeszłym wieku i wymagają stałej opieki lekarskiej, przez co muszą korzystać z odpłatnej pomocy w rozładowywaniu węgla do kotłowni. Stwierdził, że posiadane oszczędności przeznaczą w razie potrzeby na opiekę, leczenie i pomoc. W ocenie Sądu, wykazany przez wnioskodawców stan majątkowy i możliwości płatnicze nie stanowią podstawy do ustalenia, że nie są oni w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Stan taki zaś wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku. Stały dochód ze świadczeń emerytalnych (4143 złotych miesięcznie brutto) i posiadane oszczędności (15 000 złotych) pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że na ocenę tę nie może wpłynąć zamiar zabezpieczenia przez stronę dodatkowych środków pieniężnych na ewentualnie potrzebną w przyszłości opiekę, leczenie i pomoc, albowiem przy ocenianiu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę jedynie aktualną sytuację finansową strony. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło