VII SA/Wa 2515/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania postanawia : odmówić J.S. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 14 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz córka. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę w wysokości 1.500,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest początkującym przedsiębiorcą, który zainwestował w budowę domów i aktualnie nie osiąga zysków, gdyż urzędy mnożą przeszkody i nakładają sankcję, dlatego posiada opóźnienia w realizacji inwestycji. Wnioskodawca podał, że posiada lokal użytkowy o powierzchni 80 m ² oraz piwnicę o powierzchni 100 m ². Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi, należało wskazać branżę oraz charakter i rodzaj wykonywanej pracy oraz podać czy prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób. Wezwano wnioskodawcę do podania, jaki uzyskał dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub też poniósł straty w trzech ostatnich miesiącach oraz czy uzyskuje dochody z tytułu budowy i sprzedaży domów lub wynajmu lokali, np. piwnic, garaży, lokali użytkowych, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz tytuł z którego są one uzyskiwane. Zwrócono się do wnioskodawcy także z zapytaniem z jakiego tytułu otrzymuje dochód w wysokości 1.500,00 złotych miesięcznie, gdyż w nadesłanym formularzu tego nie podał oraz czy jego żona uzyskuje jakikolwiek dochód, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, (np. z tytułu zasiłku macierzyńskiego, zatrudnienia). Zapytano wnioskodawcę jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem lokalu użytkowego o powierzchni 80 m ², w którym zamieszkuje, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) dla siebie oraz rodziny. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), oraz czy posiada kredyty lub pożyczki, jeśli tak, należało wskazać wysokość posiadanego zadłużenia, cel na jaki zostały wzięte, wysokość miesięcznej raty oraz termin do którego będą spłacane. Zapytano także wnioskodawcę, czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy oraz kserokopii rocznego zeznania podatkowego za 2010 r. składanego w Urzędzie Skarbowym. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 4 stycznia 2012 r. (data odbioru na zwrotnym potwierdzeniu), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 11 stycznia 2012 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień, jak również dokumentów do nadesłania których została wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika bowiem jakiego rodzaju działalność gospodarczą wnioskodawca prowadzi oraz czy prowadzi ją samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, a jeśli tak, to ile osób. Nie widomym jest także jaki wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub też poniósł straty w trzech ostatnich miesiącach oraz czy uzyskuje dochody z tytułu budowy i sprzedaży domów lub wynajmu lokali, np. piwnic, garaży, lokali użytkowych, a jeśli tak, to jaki uzyskuje z nich dochód. Wnioskodawca nie podał także z jakiego tytułu uzyskuje dochód w wysokości 1.500,00 złotych miesięcznie oraz czy żona uzyskuje jakikolwiek dochód, a jeśli tak, to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości (np. z tytułu zasiłku macierzyńskiego, zatrudnienia). Nie wiadomo także jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem lokalu użytkowego o powierzchni 80 m ², w którym zamieszkuje z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie podał także, czy posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakiej marki i jaka jest data ich produkcji oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz czy posiada oraz w jakiej wysokości kredyty lub pożyczki, a jeśli tak, należało wskazać cel na jaki zostały one wzięte, wysokość miesięcznej raty oraz termin do którego będą spłacane. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie nadesłał także wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy oraz kserokopii rocznego zeznania podatkowego za 2010 r. składanego w Urzędzie Skarbowym, do nadesłania których został wezwany. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje siebie oraz rodzinę z dochodu w wysokości 1.500,00 złotych miesięcznie posiadając przy tym lokal użytkowy o powierzchni 80 m ² oraz piwnicę o powierzchni 100 m ², przy oświadczeniu, iż inwestuje w budowę domów są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia oraz dokumenty. Z obowiązku tego wnioskodawca nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień oraz dokumentów, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.