VII SA/Wa 2515/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-22

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Paweł Groński, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie części budynku bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie jest zasadne, gdy użytkownik nie był stroną postępowania naprawczego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie pomieszczeń bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie jest prawidłowe, nawet jeśli skarżący nie był stroną postępowania naprawczego, które zakończyło się wydaniem decyzji częściowo zezwalającej na użytkowanie budynku. Kara została wymierzona zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a ustalenia stanu faktycznego dotyczące nielegalnego użytkowania pomieszczeń nie budziły wątpliwości.
Stan faktyczny
J. S. został ukarany karą w wysokości 20 000 zł za nielegalne użytkowanie pomieszczeń piwnicznych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Budynek został częściowo dopuszczony do użytkowania decyzją z 2010 r., która nie obejmowała pomieszczeń użytkowanych przez J. S. Kontrola przeprowadzona w kwietniu 2011 r. potwierdziła nielegalne użytkowanie tych pomieszczeń. Skarżący kwestionował postępowanie organów, wskazując na brak powiadomienia o postępowaniu i udziału w czynnościach kontrolnych oraz twierdząc, że był przekonany o legalności użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia sierpnia 2011 r. w przedmiocie wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa wymierzył J. S. karę w wysokości 20.000 złotych z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń w piwnicy o nr od [...] do [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, dwukondygnacyjnym, podpiwniczonym i garażami w podpiwniczeniu, położonego przy ul. [...] w W., działka [...] w obr. [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że powyższy budynek został wybudowany w oparciu o decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku i został oddany do częściowego użytkowania decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. udzielającą pozwolenie na użytkowanie w zakresie parteru, I piętra i pomieszczeń w podpiwniczeniu nr [...]-przedsionka, nr [...]-pomieszczenie technicznego i nr [...]-garażu. Organ I instancji podał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2011 r. z udziałem współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. [...] stwierdzono, że J. S. użytkuje pomieszczenia piwniczne od nr [...] do [...] jako pomieszczenia mieszkalne bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego, zobowiązany jest wymierzyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Wyjaśnił następnie, że do kary tej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Organ podał, że budynki mieszkalne wielorodzinne zaliczone są do kategorii obiektu XIII gdzie współczynnik (k) wynosi 4,0. Kara stanowiła zatem iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (I), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1) oraz podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu, tj. 500 zł x 4x 1 x 10 = 20. 000 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na powyższe postanowienie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie uzasadnienia organ powołał przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego oraz art. 59 f Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] organ powiatowy zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego na nieruchomości przy ul. [...] w W., natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego w zakresie I piętra, parteru i pomieszczeń w podpiwniczeniu nr [...]-przedsionek, nr [...]-pom.techniczne, nr [...]-garaż prawy na terenie działki o nr ew. [...] w obr. [...], położonej w W. przy ul. [...]. Następnie organ II instancji podkreślił, że w protokole z kontroli stwierdzono, że pozostałe pomieszczenia znajdujące się ww. budynku tj. od pomieszczenia nr [...] do pomieszczenia nr [...] są użytkowane na cele mieszkalne oraz magazynowe. Nadto fakt użytkowania potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna. Pomieszczenia, które zostały oddane do użytkowania na podstawie ostatecznej decyzji to jedynie [...], [...], i [...]. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego nie ma wątpliwości, iż opisane lokale są użytkowane nielegalnie. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kara nałożona przez organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. znajduje odzwierciedlenie w powyższym stanie faktycznym. Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów podnoszonych w zażaleniu wyjaśnił, iż w stosunku do ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego zostało przeprowadzone postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, w wyniku którego został nałożony obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja taka została wydana jedynie do części budynku, która nie obejmowała pomieszczeń użytkowanych w celach mieszkalnych i magazynowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniósł J. S. wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ nie powiadomił go o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Wskazał, że nie uczestniczył również w czynnościach kontrolnych. Skarżący podkreślił, że podpisując protokół z kontroli był przekonany, że budynek został dopuszczony do użytkowania. O fakcie, iż pomieszczenia mieszkalne w suterenie-piwnicy nie są dopuszczone do użytkowania dowiedział się po kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Zdaniem strony skarżącej wymierzenie kary w sytuacji, gdy organ podejmował decyzje bez jego udziału jest nadużyciem prawa. Kara powinna być za czyn zawiniony. Skarżący podał, że uzyskał dokumentację potrzebną do uzyskania pozwolenia na użytkowanie i był przekonany, że posiada również pozwolenie na użytkowanie. Skarżący powziął także wątpliwość czy kara nie powinna zostać wymierzona wszystkim współwłaścicielom. Wszak są współwłaścicielami również piwnicy korzystają z przejść tam będących. W odpowiedzi na skargę organ potrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu". Artykuł 57 ust. 7 powołanej ustawy - Prawo budowlane odsyła do odpowiedniego stosowania art. 59f ust. 1 tej ustawy. W zakresie regulacji wysokości wymierzenia kary, o której stanowi art. 57 ust. 7 należy stosować wprost art. 59f ust. 1 co do wyliczenia wysokości wymierzonej kary, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Artykuł 57 ust. 7 powołanej ustawy - Prawo budowlane stanowi "Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 (...)". Artykuł 59f ust. 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane reguluje podstawę do wymierzenia kary, sposób ustalenia wysokości wymierzenia kary oraz następstwa w przypadku wymierzenia kary (art. 59f ust. 6 tej ustawy). Artykuł 59g ust. 5 stanowi "Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), z tym, że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie". Na inwestorze ciąży obowiązek złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu (art. 57 ust. 1 powołanej ustaw - Prawo budowlane), który stanowi wezwanie do przeprowadzenia przez właściwy organ obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a (art. 57 ust. 6 powołanej ustawy - Prawo budowlane). Jeżeli brak jest złożenia tego wniosku ustalenie naruszenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego stanowi podstawę do podjęcia czynności z urzędu. Artykuł 57 ust. 7 powołanej ustawy - Prawo budowlane stanowi o stwierdzeniu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55, ustalenie to może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. W sprawie niniejszej jednak inwestor z uprawnienia tego nie skorzystał nie dokonując czynności z art. 54 ani 55 Prawa budowlanego, której celem byłoby zakończenie budowy i legalne użytkowanie wzniesionego obiektu budowlanego. Stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości i wynika z kontroli przeprowadzonej w dniu 19 kwietnia 2011r. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. W czynnościach kontrolnych przeprowadzonych przez inspektorów nadzoru budowlanego brał udział zarówno skarżący jak i jego ojciec M. S. ( współinwestor) co potwierdzają zapisy protokołu – [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. Przeprowadzone oględziny wykazały, iż J. S. użytkuje pomieszczenia piwniczne oznaczone na projekcie budowlanym zamiennym nr od [...] do [...] jako pomieszczenia mieszkalne. Okoliczności tej skarżący nie zaprzecza ,zresztą potwierdza ją także bogata dokumentacja fotograficzna. Mając więc na uwadze treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego w zakresie I piętra, parteru i pomieszczeń w podpiwniczeniu opisanych jako nr [...], [...] i [...], ustalenia organów obu instancji, iż pomieszczenia piwniczne określone nr od [...] do nr [...] użytkowane były bez zezwolenia nie budzą wątpliwości. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynikał w treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r., którą w trybie art. 51 ust 4 Prawa budowlanego zatwierdzono projekt zamienny przedmiotowej inwestycji i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych a także nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Stroną postepowania naprawczego zakończonego wydaniem powyższej decyzji był M. S. – ojciec skarżącego, ówczesny współinwestor. Okoliczność, iż skarżący nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją częściowo zezwalającą na użytkowanie budynku przy ul. [...] w W. pozostaje bez wpływu na postepowanie którego przedmiotem jest zaistnienie obiektywnej okoliczności, iż pomieszczenia piwniczne użytkowane były w dacie wydania zaskarżonego aktu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Fakt ten może ewentualnie stanowić opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa przesłankę wznowienia postepowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2007r.( przy czym skarżący z trybu tego nie korzystał) ale nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Również opisana przez skarżącego na rozprawie zmiana stanu faktycznego polegająca na nieużytkowaniu opisanych w zaskarżonym akcie pomieszczeń piwnicznych w chwili orzekania przez Sąd, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem kontrola Sądu dotyczy prawidłowości ustaleń stanu faktycznego oraz prawidłowości zastosowania przepisów prawa na datę wydania skarżonego postanowienia, a więc na dzień [...] sierpnia 2011r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w wyroku w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło