VII SA/Wa 252/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-24

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać przyznane prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała swoją trudną sytuację materialną, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni G.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazała, że utrzymuje trzyosobowe gospodarstwo domowe z emerytury w wysokości około 1000 zł miesięcznie, mąż jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, a syn się uczy. Posiada dom o powierzchni 42 m² i działkę około 30 arów, nie posiada innych wartościowych zasobów. Po uzupełnieniu wniosku i złożeniu wyjaśnień dotyczących kosztów utrzymania oraz dodatkowych dochodów rodziny, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznał G.N. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać G.N. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 28 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez G.N. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż i syn. Wnioskodawczyni wskazała, że trzyosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez nią z tytułu emerytury w wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyła, że mąż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a syn jeszcze się uczy. Wnioskodawczyni podała, że posiada drewniany dom o powierzchni 42 m ² oraz działkę o powierzchni około 30 arów, na której znajduje się dom. Oświadczyła, że innych nieruchomości, mieszkania, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro nie posiada. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie wnioskodawczyni ponosi koszty związane z utrzymaniem domu, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp.), oraz jaką kwotę miesięcznie wnioskodawczyni przeznacza na bieżące utrzymanie siebie i rodziny w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych. Ponadto wezwano wnioskodawczynię do podania czy syn uzyskuje jakąkolwiek pomoc finansową lub w innej formie od szkoły, jeśli tak, należało wskazać jakiego rodzaju i w jakiej wysokości oraz czy wnioskodawczyni lub małżonek podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, o dzieło, jeśli tak, należało wskazać kto uzyskuje dodatkowy dochód, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu. Zwrócono się do wnioskodawczyni także z zapytaniem, czy uzyskuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać, od kogo w jakiej wysokości lub formie. W dniu 16 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem domu : z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 143,00 złotych, gaz w wysokości 47,00 złotych, wodę w wysokości 20,00 złotych, telefon w wysokości 53,00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 83,00 złotych na kwartał. Oświadczyła, że koszty związane z bieżącym utrzymaniem, zakupem żywności, środków chemicznych oraz odzieży dla trzech osób wynoszą około 650,00 złotych. Podała, że zarówno syn jak i mąż nie otrzymują żadnej pomocy społecznej natomiast mąż w sezonie letnim dorabia zbierając grzyby i jagody. Dodatkowy dochód jaki osiąga z tego tytułu wynosi około 1.200,00 złotych w skali roku. Wskazała, że poza tym dodatkowym dochodem męża rodzina nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny, czy znajomych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawczyni, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu z jakiego utrzymuje się trzyosobowa uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Oceniono, że wnioskodawczyni w obecnej sytuacji finansowej przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem rodziny oraz domu nawet przy uwzględnieniu dodatkowego sezonowego dochodu uzyskiwanego przez bezrobotnego męża ze sprzedaży grzybów i jagód nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło