VII SA/Wa 2520/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. G. i H. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić przyznania skarżącym B. G. i H. G. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. B. G. i H. G. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli na urzędowych formularzach wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosków wynika, iż skarżący posiadają dom o powierzchni 80 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 19 ha. Wnioskodawcy oświadczyli, iż utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 2000 zł miesięcznie uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Pismami z dnia 17 stycznia 2014 r. wezwano skarżących do podania wysokości miesięcznych wydatków (w tym wydatków związanych z utrzymaniem domu); do wskazania, czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej; wezwano też do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. W piśmie z dnia 27 stycznia 2014 r. skarżący do miesięcznych wydatków zaliczyli: wydatki na opał – 150 zł, KRUS – 270 zł, opłaty za prąd – 200 zł, za wywóz nieczystości – 30 zł, wydatki na wyżywienie, ubranie, paliwo itp. – ok. 800 zł, rata kredytu – 250 zł, koszty leczenia - ok. 400 zł. Wskazali, że za ubiegły rok nie otrzymali jeszcze decyzji o przyznaniu dopłat bezpośrednich i nie zostały im wypłacone żadne środki, natomiast za rok 2012, na podstawie decyzji z dnia 21 grudnia 2012 r., otrzymali dopłaty w wysokości 19.430 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Biorąc pod uwagę sytuację finansową B. G. i H. G. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Według oświadczeń zawartych we wniosku, skarżący uzyskują z gospodarstwa rolnego dochody w wysokości ok. 2000 zł miesięcznie, przy czym nie mają innych osób na utrzymaniu. Skarżący uzyskują też dopłaty do nieruchomości rolnej (w ubiegłym roku otrzymali z tego tytułu kwotę 19.430 zł). Jednocześnie należy podkreślić, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawcy są w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.