VII SA/Wa 2521/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-19

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Paweł Groński, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w sytuacji gdy inwestor nie uiścił opłaty legalizacyjnej ustalonej w postępowaniu legalizacyjnym samowolnie wybudowanego obiektu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku, ponieważ nieuiszczenie przez inwestora ustalonej opłaty legalizacyjnej stanowi podstawę do wydania takiej decyzji zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Postępowanie legalizacyjne jest prowadzone w interesie inwestora, ale nie ma on obowiązku uiszczenia opłaty, jednakże w takim przypadku musi liczyć się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Skarżący argumentował swoją sytuację materialną jako przeszkodę w poniesieniu kosztów opłaty legalizacyjnej lub rozbiórki. Organ nadzoru budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną po tym, jak inwestor przedstawił dokumentację techniczną, jednak skarżący jej nie uiścił.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(tekst jednolity: D/..U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623) zwanej dalej Prawem Budowlanym po rozpatrzeniu odwołania E. Ś. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie nakazania odwołującemu się wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych. Skarżący E. Ś. bez wymaganego prawem uzyskania stosownego zezwolenia wybudował na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] budynek mieszkalny jednorodzinny. W związku z tym powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydanym na podst. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na E. Ś. obowiązek przedstawienia stosownej dokumentacji. Następnie po wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku, kontrolowanym postanowieniem organ ustalił dla inwestora opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł za samowolną budowę budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym w dniu [...] czerwca 2011 r. na podstawie art.. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] wydane w dniu [...] maja 2011 r. nakładające na E. Ś. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej za samowolną realizację budynku mieszkalnego. Prawidłowość powyższego stanowiska organów nadzoru budowlanego potwierdzone zostało także w zapadłym w sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 24-01-2012r., sygn. akt VII SA/Wa 1850/11. W ocenie Sądu kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd nie dopatrzył się przy tym żadnych uchybień, które jest obowiązany uwzględnić z urzędu, na podst. art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dalszym toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wobec nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej decyzją z dnia [...] lipca 2012r., Nr [...], znak: [...] wydaną w oparciu o art. 48 ust. 1 organ 1 instancji nakazał E. Ś. wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. Ś.. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że nie jest w stanie z uwagi na swoją sytuację materialną ponieść kosztów opłaty legalizacyjnej lub kosztów rozbiórki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012r., Nr [...], w przedmiocie nakazania Skarżącemu wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...]. W ocenie Sądu kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem, Sąd nie dopatrzył się przy tym żadnych uchybień, które jest obowiązany uwzględnić z urzędu, na podst. art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego (jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę może skutkować nakazem rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego) chyba że organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wdroży przy akceptacji inwestora postępowanie legalizacyjne efektem którego jest ustalenie w drodze postanowienia opłaty legalizacyjnej. Spełnienie przez inwestora wymagań określonych w przepisie art. 48 i 49 Prawa budowlanego oraz uiszczeniu przez inwestora opłaty legalizacyjnej obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, zaś w przypadku zakończenia budowy - tylko zatwierdzeniu projektu. Nieuiszczenie natomiast opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3 i 4). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że bezspornym jest iż na działce o nr [...] we wsi [...], skarżący wybudował budynek mieszkalny parterowy o wymiarach 5,70 x 5,50 m bez pozwolenia na budowę. Wobec tych ustaleń organ wszczął procedurę legalizacyjną i na podst. art. 49 w/w ustawy zobowiązał skarżącego do przedstawienia wskazanych dokumentów w postanowieniu wydanym w dniu [...] sierpnia 2010 r. W wykonaniu tego obowiązku skarżący złożył m. in. projekt techniczny. Nie budzi wątpliwości, że budowa tego budynku wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż nie mieści się on w wyłączeniu zawartym w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Prowadząc postępowanie legalizacyjne organ (po przedłożeniu przez skarżącego projektu budowlanego i jego ocenie) prawidłowo wdrożył kolejny etap legalizacji tj. ustalił opłatę legalizacyjną. Należy przy tym podnieść, że uiszczenie tej opłaty jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. Przy czym proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, ale inwestor nie ma przymusu uiszczenia opłaty legalizacyjnej jednak w takim przypadku inwestor winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 49 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło