VII SA/Wa 253/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-06
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skreślenie członka z listy Okręgowej Izby Architektów z powodu zalegania z opłatą składek członkowskich jest zasadne, jeśli członek nie został poinformowany o numerze konta do wpłat i wysokości składki?Ratio decidendi
Skreślenie członka z listy Okręgowej Izby Architektów z powodu zalegania z opłatą składek członkowskich jest zasadne, nawet jeśli członek nie został poinformowany o numerze konta do wpłat i wysokości składki. Przepisy prawa nie nakładają obowiązku informowania o tych kwestiach, a w przypadku braku oznaczenia miejsca świadczenia długu, należy go spełnić w siedzibie wierzyciela. Zaleganie z opłatą składek przez okres ponad roku uzasadnia skreślenie na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na uchwałę Krajowej Rady Izby Architektów z grudnia 2003 r. o skreśleniu go z listy członków Okręgowej Izby Architektów. Powodem skreślenia było zaleganie z opłatą składek członkowskich przez okres ponad roku. Skarżący zarzucił, że nie został poinformowany o wpisie na listę, wysokości składki ani numerze konta do wpłat. Organ odwoławczy utrzymał w mocy uchwałę o skreśleniu, uznając obowiązek opłacania składek za ustawowy i nieuzależniony od indywidualnego powiadomienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. K. na uchwałę Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy członków [...]Okręgowej Izby Architektów skargę oddala.
[...]Okręgowa Rada Izby Architektów na mocy uchwały z dnia [...]września 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 19 ust. 2 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2002r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2001r, Nr 5 poz. 42), oraz art. 104 kpa w zw. z art. 11 w/w ustawy - skreśliła z dniem 12 września 2003r. z listy członków [...]Okręgowej Izby Architektów arch. T. K.
W uzasadnieniu uchwały podniesiono, iż analiza akt sprawy pozwoliła ustalić, iż T. K. zalega z opłacaniem składek członkowskich przez okres ponad 1 roku. Wskazano również, iż Rada [...]Okręgowej Izby Architektów uchwałą Nr [...] na podstawie art. 42 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych zawiesiła skarżącego w prawach członka. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej uchwały Krajowa Rada uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. uchyliła zaskarżone orzeczenie. Organ I instancji dokonując analizy przedmiotowej uchwały Krajowej Rady Izby Architektów stwierdził, iż uchylenie nastąpiło w trybie nadzoru, a nie w trybie rozpatrzenia odwołania co pozwoliło uznać, iż została ona zakwestionowana jedynie ze względu na uchybienia proceduralne. W związku z powyższym Rada [...]Okręgowej Izby Architektów uznała ponownie, iż na skarżącym ciąży statutowy obowiązek opłacania składek członkowskich zgodnie z § 27 pkt. 4 Statutu Izby. Powyższe stanowisko Rady zostało przekazane skarżacemu pismem z dnia 13 maja 2003r. ([...]). W dalszej części uzasadnienia wskazano ponadto, że do dnia 5 września 2003r. składki członkowskie na zostały uregulowane. Fakt ten został potraktowany jako uporczywe uchylanie się od statutowego obowiązku dotyczącego opłacania składek członkowskich, co w opinii Rady [...] Okręgowej Izby Architektów skutkowało skreśleniem skarżącego z listy członków izby.
Od powyższej uchwały odwołał się T. K. wnosząc o jej uchylenie.
Krajowa Rada Izby Architektów uchwałą z dnia [...] grudnia 2003r., Nr [...] w wyniku rozpoznania przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 19 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2001, Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) oraz art. 138 par 1 pkt.1 Kpa utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę [...]Okręgowej Rady Izby Architektów.
Krajowa Rada Izby Architektów podzieliła stanowisko organu I instancji. Zgodnie z art. 41 pkt. 4 ustawy o samorządach zawodowych, członek izby jest obowiązany regularnie opłacać składki członkowskie. Na podstawie przepisu art. 31 pkt. 7 powołanej ustawy, ustalenie wysokości i sposobu uiszczania składek członkowskich powierzone zostało Krajowemu Zjazdowi Izby. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż Krajowy Zjazd Izby uchwałą Nr [...]z dnia [...]stycznia 2002r. ustalił wysokość miesięcznej składki w kwocie 50 zł, składka ta powinna być opłacona z góry za kwartał do 10 dnia pierwszego miesiąca każdego kwartału, następnie uchwałą Nr [...] z dnia [...]listopada 2002r. [...] Zjazd Izby Architektów uchylając powołaną uchwałę, ustalił wysokości składki miesięcznej w kwocie 50 zł, zaś składka ta winna być opłacona do 15 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
W opinii Krajowej Rady Izby Architektów obowiązek opłacania składek jest obowiązkiem ustawowym członka samorządu architektów, który winien się stosować do uchwał Krajowego Zjazdu w przedmiocie wysokości składek i sposobu ich uiszczania, co wynika z art. 41 pkt 3 ustawy o samorządach zawodowych.
Organ odwoławczy stwierdził również, iż skarżący nie mógł zwolnić się z przedmiotowego obowiązku, podnosząc, iż nie został poinformowany o członkostwie, oraz o numerze konta na które należy wpłacać składki. Skarżacemu bowiem był znany jego status członka samorządu, co wynika z samego odwołania. Ponadto miał on świadomość zalegania ze składkami co wynikało z wezwania do zapłaty skierowanego do strony skarżącej w dniu 13 maja 2003r. Powyższe fakty, w opinii organu odwoławczego uzasadniały skreślenie T. K. z listy członków samorządu na podstawie art. 42 ust. 2 powołanej ustawy.
Na uchwałę Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] grudnia 2003r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. K. wnosząc o jej uchylenie oraz uchwały ją poprzedzającej.
W skardze zarzucono, iż skreślenie z listy członków samorządu nastąpiło mimo niewypełnienia obowiązków wynikających z ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządzie zawodowym architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i niedoręczenia decyzji o wpisie na listę członków. Skarżący podniósł, iż nie został powiadomiony o tym, że został wpisany na listę nie otrzymał również informacji o wysokości miesięcznej składki, o numerze konta oraz pod jakim numerem został zarejestrowany. W opinii strony skarżącej "szczątkowe informacje" o fakcie wpisania na listę architektów zawarte zostały dopiero w uchwale stanowiącej o jego skreśleniu, "jednakże i tam nie jest jednoznacznie wskazane czy wpisu dokonał pełnomocnik okręgowy o którym mowa w art. 62 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządzie zawodowym architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów (...) czy też wpis został dokonany uchwałą [...]Krajowego Zjazdu Architektów (do którego Zjazd ten nie miał upoważnienia ustawowego)".
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Izby Architektów podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/uchwał, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa.
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2001r., Nr 5 , poz. 42 ze zm.) zwana dalej ustawą o samorządach zawodowych, ustaliła organizację i zadania samorządów zawodowych oraz ich prawa i obowiązki. Znaczenie powołanego aktu polega również na tym, iż w praktyce po dniu wejście w życie ustawy, prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz samodzielnego projektowania przestrzeni w skali regionalnej i lokalnej lub kierowania zespołem prowadzącym takie projektowanie mają osoby zarejestrowane we właściwej izbie.
Przynależność do okręgowej izby danego samorządu rozpoczyna się z chwilą wpisu na listę członków. Zasadniczym kryterium dokonania takiego wpisu jest posiadanie określonych uprawnień. Stosownie do treści art. 61 ust 5 ustawy o samorządach zawodowych wprowadzonym ustawą z dnia 15 lutego 2002r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2002r, Nr 23, poz. 221) osoby posiadające uprawnienia o których mowa w art. 5 ustawy, mogły złożyć do właściwych pełnomocników okręgowych:
1. wniosek o wpisanie na listę członków okręgowej izby,
2. dokumenty poświadczające posiadane uprawnienia.
Pełnomocnik okręgowy po sprawdzeniu prawidłowości złożonych dokumentów bezzwłocznie wpisywał osoby, o których mowa w art. 61 ust 5 ww. ustawy na listę członków okręgowej izby. Skarżący w grudniu 2001r. złożył wymagane dokumenty, łącznie z wypełnioną ankietą osobową członka Izby Architektów, z zaznaczeniem posiadanych uprawnień budowlanych nadanych w dniu [...] stycznia 1988r. Wskazać należy, iż uchwałą nr [...][...]Krajowego Zjazdu Architektów z dnia [...] stycznia 2002r. postanowiono w punkcie 2, że: zebrani uznają, iż członkami Izby architektów stają się z dniem [...] stycznia 2002r. wszyscy architekci, którzy spełniają wymagania ustawy i do dnia [...] stycznia 2002r. złożą w Komitecie Organizacyjnym Izby Architektów lub w Okręgowych Izbach wniosek o wpisanie na listę członków do dnia [...] stycznia 2002r. wraz z wymaganymi dokumentami.
Podkreślenia wymaga fakt, iż ani art. 61 ustawy samorządowej ani powołana uchwała nie uzależniały członkostwa w Izbie od powiadomienia zainteresowanego o uwzględnieniu jego wniosku. Dokonany wpis nie był bowiem decyzją administracyjną, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały do niego zastosowania. Organy samorządu nie były zobowiązane do podjęcia w okresie przejściowym indywidualnej uchwały o wpisie skarżącego na listę członków ani do wydania stosownego zaświadczenia.
Skreślenie skarżącego z listy członków samorządu nastąpiło wobec niedopełnienia przez niego obowiązku uiszczania składek. Stosownie do treści art. 41 pkt 4 ustawy o samorządach zawodowych członek izby obowiązany jest m.in. do regularnego opłacania składek członkowskich. Przedmiotowy obowiązek wynika z ustawy. Powołana ustawa określa także, iż ustalenie wysokości i sposobu uiszczania składek członkowskich należy do zadań Krajowego Zjazdu Izby (art. 31 pkt 7). W oparciu o to upoważnienie Krajowy Zjazd Izby podjął uchwały regulujące omawianą kwestię, mianowicie: uchwałą nr [...]z dnia [...]stycznia 2002r., oraz uchwałą nr [...] z dnia [...]listopada 2002r., która uchyliła uchwałę ja poprzedzająca, ustalono, iż wysokości składki miesięcznej wynosi 50 zł, a ponadto składka ta powinna być opłacona do 15 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Obowiązek stosowania się do uchwał organów izb wyrażony jest w powołanym art. 41 ustawy o samorządach zawodowych. Niezastosowanie się do powyższego skutkuje najpierw zawieszeniem w prawach członka, gdy nieuiszczanie składek członkowskich trwa przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Natomiast, w przypadku, gdy nieuiszczanie składek członkowskich trwa przez okres jednego roku organy samorządu zawodowego uprawnione są do skreślenia z listy członków w oparciu o art. 42.1 ust 2.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie mógł się zwolnić obowiązku uiszczania składek członkowskich poprzez fakt, iż nie został poinformowany o członkostwie oraz o numerze konta na które należało dokonać wpłaty, bowiem obowiązku dokonania takiej informacji nie przewidywały przepisy prawa regulujące kwestie przynależności do samorządu zawodowego.
Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w skarżonych uchwałach, iż na skarżącym ciążył dług pieniężny wobec Okręgowej Izby, zaś stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego w przypadku, gdy miejsce świadczenia nie jest oznaczone to winno być ono spełnione w siedzibie wierzyciela. W zaistniałej sytuacji to po stronie zobowiązanego spoczywa obowiązek ustalenia aktualnej siedziby, co w niniejszej sprawie nie mogło spowodować nadmiernych trudności.
W świetle przytoczonych faktów, stwierdzić należy, iż postępowanie toczące się przed organami orzekającymi w mniejszym postępowaniu zostało przeprowadzone prawidłowo. Zaskarżone orzeczenia wydano w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 kpa.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło