VII SA/Wa 2533/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Przedmiotem skargi A. C. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak: [...]. Decyzją tą organ, po rozpoznaniu odwołania A. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], nakazującej inwestorowi – A. C. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego konstrukcji stalowej o wymiarach rzutu ok. 2,95 m x 3,04 m znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organ powiatowy wszczął na wniosek G. D.. Po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] czerwca 2014 r. na działce nr ew. [...] organ powiatowy ustalił, że na spornej działce znajduje się m. in. parterowy budynek konstrukcji stalowej o wymiarach rzutu ok. 2,95 m x 3,04 m. Budynek posiada dach jednospadowy kryty blachą o kierunku spadku północnym i okap dachu o szerokości 0,15 m od strony południowej. Budynek o ścianach obłożonych blachą, jest ustawiony punktowo na bloczkach betonowych, w narożach budynku zakotwione są (za pomocą śrub) kółka plastikowe o średnicy 8 cm w ilościach 4 sztuk. Budynek jest zlokalizowany w odległości 0,38 m mierząc od ogrodzenia od strony południowej. Wewnątrz budynku wydzielone jest jedno pomieszczenie bez płyty betonowej. Budynek nie posiada otworów okiennych i drzwiowych od strony południowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] nakazał inwestorowi – A. C. dokonanie całkowitej rozbiórki omawianego blaszanego budynku. Odwołanie od decyzji organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. wniosła A. C.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawiając własną ocenę w sprawie powołał art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i wskazał, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi. Budowa "(...) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki" nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonanie powyższych prac wymaga natomiast dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. A. C. do protokołu z dnia [...] lipca 2014 r. oświadczyła, że "(...) gospodarczy kontener konstrukcji stalowej o wymiarach rzutu 3,04 m x 2,95 m, na kółkach zakupiłam 5 maja 2014 r., ustawiony został 18 maja 2014 r. Kontener służyć będzie do przechowywania opału tj. drewno, węgiel, śmieci. Kontener nie jest garażem, nie posiada drzwi garażowych, nie jest związany z gruntem. Postawienie nie wymaga żadnej zgody ani pozwolenia.". Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 104/04 "(...) obiekty kontenerowe są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3, ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art. 29 ust. 1 pkt 24)". Zatem, zdaniem organu, budowa kontenera (ustawienie go na działce) nieprzeznaczonego jako zaplecze budowy wymaga uzyskania stosownej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. "Sam brak trwałego połączenia obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje o tym, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia, bądź może być zwolniony z tych rygorów" (zob. wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1777/08). W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wybudowanie budynku gospodarczego konstrukcji stalowej o wymiarach zewnętrznych ok. 2,95 m x 3,04 m, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. W związku z brakiem ww. zgłoszenia, A. C. niewątpliwie dopuściła się samowoli budowlanej, którą reguluje art. 49b Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z dyspozycją art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego istnieje jedynie w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się z organem I instancji, że przedmiotowa inwestycja narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy techniczno - budowlane. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], uchwalonym uchwałą Miejskiej Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., działka o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] znajduje się na terenie "UM" przewidzianym pod usługi nieuciążliwe z dopuszczeniem mieszkalnictwa wielorodzinnego pod warunkiem nie więcej niż 40% udziału funkcji mieszkaniowej w wykorzystaniu tego terenu. Ponadto na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej zakazuje się realizacji wolnostojącej zabudowy gospodarczej, a na terenach wykorzystywanych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną zakazuje się realizacji zabudowy gospodarczej, z wyjątkiem garaży. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powyższego wynika, że na spornej działce o nr ewid. [...] obowiązuje zakaz realizacji zabudowy gospodarczej, a zatem zarzut odwołania dot. naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z nieustaleniem obowiązujących przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest nieuzasadniony. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że orzekając w sprawie organ powiatowy był zobowiązany zbadać plan obowiązujący w dacie orzekania, a nie jego kolejne zmiany jakie miały miejsce od jego uchwalenia. Dodatkowo zauważył, że obecne usytuowanie budynku gospodarczego, w odległości wynoszącej 0,38 m mierząc od ogrodzenia od strony południowej (działka nr ewid. [...]) jest niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75. poz. 690 ze zm.). Organ odwoławczy podał, że powyższy przepis stanowi, że "w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych." W ocenie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, przedmiotowy obiekt pozostaje w sprzeczności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi, zatem zasadnie organ powiatowy, na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał A. C. dokonanie całkowitej rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku sprecyzowania przedmiotu postępowania administracyjnego [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy w piśmie z [...] lipca 2014 r. zawiadomił w jakiej sprawie zostało wszczęte postępowanie. Przesyłkę awizowano dwukrotnie, tj. w dniu 10 i 29 lipca 2014 r., a następnie przesyłkę zwrócono nadawcy, z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Zdaniem organu uznać więc należy, iż, na podstawie art. 44 § 4 k.p.a., pismo doręczono skarżącej w dniu 24 lipca 2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] złożyła A.C. wnosząc o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Zdaniem skarżącej, organy obu instancji uznały, nie zasięgając żadnej opinii specjalistycznej, że przedmiotowy kontener jest budynkiem trwale związanym z gruntem. Ustawa - Prawo budowlane wskazuje, że obiekt budowlany to między innymi budynek z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Skarżąca podniosła, że postawiony kontener nie ma ani instalacji, ani urządzeń technicznych. Kontener nie posiada fundamentów, jest przestawny, ma zamocowane kółka w czterech rogach. Skarżąca podniosła, że organy administracyjne nie rozważyły, że postawiony kontener może być tymczasowym obiektem budowlanym. Jest bowiem przewidziany do przestawienia w inne miejsce i niepołączony trwale z gruntem. Obiekt przeznaczony jest do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i jest obiektem kontenerowym, który ma służyć do przechowywania opału i śmieci. Oczywistym jest więc, zdaniem skarżącej, że ma charakter sezonowy. Zgodnie z ustawą - Prawo budowlane takie obiekty nie wymagają pozwolenia na budowę. Zatem, podniosła, że stan faktyczny w sprawie ustalono wadliwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym co najmniej jej uchylenie. Wskazać na wstępie należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], nakazującą inwestorowi – A. C. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego konstrukcji stalowej o wymiarach rzutu ok. 2,95 m x 3,04 m znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w [...]. Jako podstawę prawną nałożonego obowiązku organ przywołał art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Stosując ten przepis organ powiatowy wskazał na to, iż doszło do samowoli budowlanej, polegającej na zrealizowaniu na ww. nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], budynku. Został on postawiony przez A. C., bez uprzedniego dokonania zgłoszenia. Obiekt ten ma charakter gospodarczy i został usytuowany 18 maja 2014 r. (zgodnie z oświadczeniem A.C.). Wobec powyższego organ powiatowy uruchomił procedurę legalizacyjną uregulowaną w ww. art. 49b Prawa budowlanego. Stwierdził jednak, że nie ma możliwości doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem, wobec jego niezgodności z ustaleniami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, jak również wobec jego usytuowania w sposób naruszający warunki techniczne. Ocena ta została w istocie powtórzona przez organ wojewódzki w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, wobec zawartości akt sprawy i stanu prawnego znajdującego w tym przypadku zastosowanie, należało uznać, iż jest ona właściwa. Niesporne w sprawie pozostaje, iż w maju 2014 r. A. C. postawiła na działce nr ew. [...] obiekt konstrukcji stalowej, z przeznaczeniem na cele gospodarcze. Obiekt ten organ zakwalifikował jako budynek gospodarczy, a biorąc pod uwagę, że jego powierzchnia nie przekracza 25 m², wskazał, iż jego wykonanie nie wymagało pozwolenia na budowę, ale wymagało dokonania zgłoszenia. Powyższe znajduje potwierdzenie w przepisach (obowiązujących w dacie wydania skarżonej decyzji). Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Jednocześnie, wobec treści skargi Sąd dostrzega, iż nawet przy założeniu, że przedmiotowy w sprawie obiekt nie stanowi budynku, a jako obiekt kontenerowy – jest tymczasowym obiektem budowlanym, jego realizacja także musiałaby być poprzedzona dokonaniem co najmniej zgłoszenia (jak nie uzyskaniem pozwolenia na budowę). Stanowi o tym art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Wyjaśnić należy, iż ww. przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 dotyczy tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zatem, nawet taka kwalifikacja zrealizowanego obiektu, jakiej domaga się skarżąca w skardze, nie mogła zmienić oceny w niniejszej sprawie. Nawet bowiem przy założeniu, że wykonany obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym (a więc - obiektem przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także niepołączonym trwale z gruntem), konieczne byłoby przed jego realizacją dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ww. art. 30 Prawa budowlanego. Natomiast brak takiego zgłoszenia powoduje, iż w sprawie ma miejsce tzw. samowola zgłoszeniowa. Dla usunięcia skutków tej samowoli organ nadzoru budowlanego obowiązany jest zaś wszcząć postępowanie legalizacyjne uregulowane w ww. art. 49b omawianej ustawy. W efekcie, zaznaczyć trzeba, iż w sprawie bezspornym pozostaje, że w związku z przedmiotową inwestycją inwestor nie legitymuje się skutecznym zgłoszeniem (ani decyzją o pozwoleniu na budowę). Dlatego też Sąd stwierdza, iż w sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania tego ostatniego przepisu w stosunku do obiektu wykonanego przez skarżącą. Wskazany przepis art. 49b w ust. 1 stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie zaś do art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni wskazanych w tym przepisie dokumentów (co tym samym uruchamia postępowanie legalizacyjne). Z powyższego wynika, iż organ przed zastosowaniem art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego obowiązany jest ustalić, czy obiekt nadaje się do zalegalizowania. Sytuacja taka wystąpi zaś tylko wówczas, gdy nie będzie on naruszał przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń planu miejscowego oraz warunków technicznych, w stopniu uniemożliwiającym doporowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo wskazały na brak możliwości legalizacji obiektu, z uwagi na zapisy planu miejscowego obowiązującego na terenie ww. działki o nr ew. [...] położonej w [...]. Wskazać w tej kwestii należy, że z § 44 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] , uchwalonego uchwałą Miejskiej Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2004 r., Nr [...] poz. [...]), wynika, że działka o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem "UM", przewidzianym pod usługi nieuciążliwe jako przeznaczenie podstawowe i mieszkalnictwo wielorodzinne jako przeznaczenie dopuszczone, pod warunkiem nie więcej niż 40% udziału funkcji mieszkaniowej w wykorzystaniu tego terenu. Dla tego terenu plan miejscowy przewiduje zakaz realizacji wolnostojącej zabudowy gospodarczej. Z przytoczonych zapisów planu wynika więc, że na działce o nr ewid. [...] obowiązuje zakaz realizacji tego rodzaju zabudowy, jakiej dotyczy niniejsze postępowanie. Tym samym biorąc pod uwagę ww. sprzeczność inwestycji z planem miejscowym, organy orzekające nie miały podstaw do kontynuowania postępowania legalizacyjnego, i już tylko z tej przyczyny należało w sprawie w I instancji wydać decyzję na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Dlatego też Sąd biorąc pod uwagę powyższe uznał, iż orzeczenia zapadłe w sprawie są prawidłowe. Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.