VII SA/Wa 2534/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, utrzymująca się z renty i posiadająca nieruchomości, ale ponosząca znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie gospodarstwa domowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym. Wnioskodawczyni, mimo posiadania nieruchomości, wykazała, że jej dochód z renty, przy uwzględnieniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i leczenia, nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla jej utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni jest 74-letnią wdową, inwalidką II grupy, utrzymującą się z renty w wysokości 1.544,69 zł miesięcznie. Posiada nieruchomości, jednak nie uzyskuje z nich dochodów. Wskazała na znaczne wydatki związane z leczeniem (planowane operacje, leki) oraz samodzielnym prowadzeniem gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano D. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie : obowiązku zlikwidowania określonych elementów ogrodzenia postanawia : przyznać D. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 7 grudnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty w wysokości 1.544,69 złotych miesięcznie.
Wnioskodawczyni podała, że posiada dom, ½ działki o powierzchni 850 m ², działkę rolną o powierzchni 3 h po rodzicach, oraz 24/28 udziału w nieruchomości zaznaczając, iż nie uzyskuje z tytułu posiadania ww. nieruchomości żadnych dochodów.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że ma 74 lata, jest wdową oraz inwalidką z orzeczoną II grupą. Wnioskodawczyni oświadczyła, że leczy się u wielu specjalistów, a obecnie ma mieć przeprowadzoną operację ręki prawej, na potwierdzenie czego dołączyła skierowanie do szpitala na dzień 16 stycznia 2013 r. Dodała, że została także skierowana do szpitala na operację żylaków oraz zaćmy. Oświadczyła, że ze względu na swój wiek i stan zdrowia znaczną część dochodów przeznacza na leczenie i zakup lekarstw. Dodała, że jest na diecie, co powoduje zwiększone wydatki na zakup żywności. Wnioskodawczyni oznajmiła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i z tego względu sama ponosi wszystkie koszty związane z opłatami za energię elektryczną, gaz, wodę, kanalizację, telefon. Zaznaczyła, że po uregulowaniu opłat, zakupie lekarstw i środków czystości pozostaje jej niewielka kwota niewystarczająca na bieżące utrzymanie. Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła 3 kserokopie zaświadczeń lekarskich oraz 3 kserokopie skierowań do szpitala, kserokopię legitymacji rencisty oraz świadczenia rentowego za październik 2012 r. jak również kserokopię wyniku badania radiologicznego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że wykazała ona, iż zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wprawdzie wnioskodawczyni nie podała wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie siebie oraz domu, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie.
Stwierdzono, że wnioskodawczyni prowadząca samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymująca się jedynie z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem domu, opłatami stałymi oraz leczeniem nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym.
Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło