VII SA/Wa 2534/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Elżbieta Granatowska, Protokolant st. sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia 28 września 2022 r. nr 73/2022/KUZ w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z 28 września 2022 r., nr 73/2022/KUZ Prezes Wód Polskich (dalej: "Prezes WP") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka") od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] (dalej: "DRZGW WP") z [...] maja 2022 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Wód Polskich (dalej: "DZZ WP") z [...] lutego 2021 r., znak: [...]- utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że DZZ WP decyzją z [...] lutego 2021 r., znak: [...] udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne, polegające na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni w [...], poprzez otwarty wylot betonowy znajdujący się na działce nr ewid. [...] do wód kanału "[...]" - działka nr ewid. [...], jednocześnie ustalając ilość ścieków wprowadzanych do wód, w tym maksymalną ilość m³ na sekundę, średnią ilość m³ na dobę oraz dopuszczalną ilość m³ na rok (pkt I. decyzji). W punkcie II decyzji zawarł czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (do 15 lutego 2031 r.) oraz w pkt II.1. decyzji ustalił dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń oraz minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków; w pkt II.2. decyzji ustalił, że w przypadku awarii urządzeń wchodzących w skład oczyszczalni ścieków, istotnych dla realizacji niniejszego pozwolenia, najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń podwyższa się maksymalnie do 50%, a wymaganą redukcję zanieczyszczeń obniża się nie więcej niż do 50% w stosunku do wartości podanych w punkcie II.1. niniejszej decyzji; w pkt II.3. decyzji ustalił, że próbki należy pobierać w regularnych odstępach czasu w okresie roku, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub w miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków. Liczba pobranych średnich dobowych próbek dla oczyszczalni o RLM powyżej 2000 wynosi: 12 próbek w okresie roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 próbki w następnym roku. W przypadku, gdy co najmniej jedna próbka z czterech pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek (pkt II.4. decyzji); w punkcie II.5. decyzji ustalił miejsce poboru prób do analiz, tj. studzienka przepompowni ścieków oczyszczonych; w punkcie II.6. i II.7. uprawniony został zobowiązany do utrzymywania w należytym stanie technicznym i prawidłowej eksploatacji urządzeń służących do oczyszczania i odprowadzania ścieków, do niezwłocznej likwidacji uszkodzeń związanych ze stanami awaryjnymi oraz utrzymywania odcinka [...] w zasięgu oddziaływania, tj. do ujścia do jeziora [...] (poprzez jego wykaszanie i odmulanie), zgodnie z zaleceniami Nadzoru Wodnego w M. W punkcie III. ww. decyzji, zobowiązał uprawnionego do utrzymywania terenu wokół wylotu oraz usuwania nagromadzonych zanieczyszczeń zgodnie z zaleceniami Nadzoru Wodnego w M. W pkt V., VI, VII. i VIII. decyzji, zawarte zostało pouczenie w zakresie art. 410, art. 410 ust. 2, art. 415 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej: "p.w."). [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "WWIOŚ"), wystąpieniem z [...] marca 2022 r., znak: [...].ma wniósł do [...]o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...], która zdaniem WWIOŚ została wydana z rażącym naruszeniem art. 75 pkt 2 lit. e p.w.; art. 403 ust. 2 pkt 3, w zw. z art. 81 p.w. i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r., w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych, art. 403 ust. 2 pkt 7, pkt 8 i pkt 15 p.w. Wobec ww. wystąpienia, [...]pismem z 14 kwietnia 2022 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] z [...] lutego 2021 r. Następnie decyzją z [...] maja 2022 r., znak: [...] stwierdził jej nieważność. Spółka. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą stwierdzenia przez [...] nieważności decyzji [...]z [...] lutego 2021 r., było zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Podał, że w zaskarżonej decyzji wskazano, że decyzja DZZ WP w I. z [...] lutego 2021 r., narusza: 1. art. 75 pkt 2 lit. e p.w., bowiem DZZ WP wydał decyzję z [...] lutego 2021 r. wbrew zakazowi określonemu w art. 75 pkt 2 lit. e p.w. Przepis ten zakazuje wprowadzania ścieków do cieków naturalnych oraz kanałów będących dopływami jezior, jeżeli czas dopływu ścieków do jeziora byłby krótszy niż 24 godziny. Organ I instancji w decyzji wyjaśnił, że przed dniem wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne przepisy umożliwiały taki sposób zagospodarowania ścieków jednostkom osadniczym istniejącym przed dniem 1 stycznia 2002 r., jednakże w przepisach obecnie obowiązujących takie działanie jest niezgodne z prawem i stanowi rażące naruszenie prawa. Organ I instancji wskazał jednocześnie, że zgodnie z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez WWIOŚ ścieki doprowadzane są rowem do F., która po około 300 m uchodzi do Jeziora [...] Dodał także, że bezpośrednim odbiornikiem ścieków z oczyszczalni jest rów ziemny o długości około 20 m, a nie jak wskazano w decyzji DZZ WP w I. z [...] lutego 2021 r. kanał F.tj. B. Ponadto organ I instancji podkreślił, że znaczenie słowa "dopływ" sugeruje, że przedmiotowe ścieki powinny być we wskazanym czasie transportowane, np. systemem rowów, w celu ostatecznego ich doczyszczenia. Rzeczywisty czas dopływu ścieków do wód cieków naturalnych oraz kanałów będących dopływami jezior powinien być liczony od momentu wypływu ścieków oczyszczonych wylotem z oczyszczalni, ponieważ sama usługa wodna związana jest z odprowadzaniem oczyszczonych ścieków z oczyszczalni. W konsekwencji przyjął, że czas dopływu ścieków oczyszczonych od wylotu ścieków z oczyszczalni do jeziora jest krótszy niż 24 godziny; 2.§ 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ w pkt II.4. decyzji wskazano, że liczba pobranych średnich dobowych próbek dla oczyszczalni o RLM powyżej 2000 wynosi 12 próbek w okresie roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 próbki w następnym roku. W przypadku, gdy co najmniej jedna próbka z czterech pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek. Organ I instancji wskazał, że zgodnie ze stanem faktycznym równoważna liczba mieszkańców dla oczyszczalni ścieków w T. wynosi powyżej 10000 RLM (projektowa wydajność oczyszczalni wynosi 10100 RLM), w związku z powyższym DZZ WP w I. powinien zobowiązać Spółkę do pobierania 12 średnich dobowych próbek ścieków w ciągu roku, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia; 3. art. 403 ust. 2 pkt 3, w związku z art. 81 p.w. i § 4 ust. 2 rozporządzenia, bowiem organ I instancji określił w pkt II.1. decyzji najwyższe dopuszczalne wartości lub minimalny procent redukcji dla wskaźników zanieczyszczeń [...] i zawiesiny ogólnej, podczas, gdy nie może być w decyzji wskazane stosowanie zamiennie dla tej samej substancji dopuszczalnej wartości stężeniowej lub minimalnej redukcji procentowej. Organ I instancji wskazał, że spójnik "albo" zastosowany w treści § 4 ust. 2 rozporządzenia określa alternatywę o charakterze rozłącznym i oznacza jedno wybrane znaczenie natomiast spójnik "lub" zastosowany w punkcie II.1. decyzji określa alternatywą łączną (nierozłączną); 4. art. 403 ust. 2 pkt 15 p.w., ponieważ organ nie określił w decyzji z 15 lutego 2021 r., sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych oraz art. 403 ust. 2 pkt 8 p.w., w związku z § 5 ust. 3 rozporządzenia, poprzez brak wskazania miejsca poboru próbek ścieków surowych dopływających do oczyszczalni, choć w decyzji określono minimalny procent redukcji. Prezes WP opisał przesłanki rażącego naruszenia prawa. Podkreślił, że w myśl art. art. 75 pkt 2 lit. e p.w., zakazuje się wprowadzania ścieków do cieków naturalnych oraz kanałów będących dopływami jezior, jeżeli czas dopływu ścieków do jeziora byłby krótszy niż 24 godziny. Sama treść przepisu art. 75 pkt 2 lit. e p.w., nie nasuwa wątpliwości prawnych, że wprowadzania ścieków do cieków naturalnych oraz kanałów będących dopływami jezior, jeżeli czas dopływu ścieków do jeziora byłby krótszy niż 24 godziny jest zakazane. Nie uznał za właściwą argumentację skarżącej spółki, że przepis ten nie precyzuje, czy zakazem objęte są ścieki surowe czy ścieki oczyszczone. Podkreślił, że zgodnie z art. 78 p.w., ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód albo usług wodnych powinny być oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami ustawy i nie mogą m.in. powodować w tych wodach zmian w naturalnej, charakterystycznej dla nich biocenozie. Ponadto stosownie do art. 83 ust. 1 p.w., wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi są obowiązani zapewnić ochronę wód przed zanieczyszczeniem, w szczególności przez budowę i eksploatację urządzeń służących tej ochronie, a tam, gdzie jest to celowe, powtórne wykorzystanie oczyszczonych ścieków. Zakład wytwarzający ścieki, aby móc wprowadzać te ścieki do wód lub do ziemi w ramach usług wodnych, musi przede wszystkim spełnić wymagania wynikające z ogólnych zasad ochrony wód, które obowiązane są stosować wszystkie podmioty wprowadzające ścieki do środowiska, tj. ma obowiązek oczyszczać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi. Zatem nie może odprowadzać do środowiska ścieków nieoczyszczonych. Z operatu wodnoprawnego z 31 grudnia 2020 r. wynika, że "(...) ścieki oczyszczone uchodzić będą do "[...]" wylotem usytuowanym na działce ewid. nr [...] (...). Ścieki oczyszczone doprowadzone są do odbiornika przez komorę pomiarową z pomiarem przepływu" (por. str. 23 operatu wodnoprawnego). Na podstawie treści samej decyzji, jak i dokumentacji sprawy - w tym operatu wodnoprawnego - nie można ustalić, jaki jest czas dopływu ścieków do Jeziora P. za pośrednictwem kanału "[...]". Niemniej jednak z zestawienia ze sobą załączników graficznych ww. operatu wodnoprawnego (schemat technologiczny oczyszczalni ścieków w [...], wydruk z serwisu: polska.e-mapa.net z 12 stycznia 2021 r., mapa terenu z zaznaczoną granicą inwestycji) z mapą ogólnie dostępną na Geoportalu Otwartych Danych Przestrzennych ([...] wynika, że przedmiotowa oczyszczalnia ścieków komunalnych (działka ewid. [...]), wylot betonowy służący do wprowadzania ścieków komunalnych z oczyszczalni do kanału "[...]" (działka ewid. nr [...]) oraz kanał "[...]" (działka nr ewid. [...]) znajdują się w bardzo bliskiej odległości od brzegu Jeziora P. Ponadto odcinek od wylotu betonowego służącego do wprowadzania ścieków komunalnych z oczyszczalni do kanału [...]" do brzegu [...] wynosi około 300 m. Jak wynika z akt sprawy, pomimo bardzo bliskiej odległości oczyszczalni od brzegu [...], DZZ WP w I. nie ustalił jednoznacznie czasu dopływu ścieków do jeziora P. i udzielił tego pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Prezesa WP, DZZ WP nie przeprowadził ważnego w tej sprawie postępowania dowodowego, podczas którego ustaliłby dokładny czas dopływu ścieków do ww. Jeziora. Z okoliczności faktycznych ustalonych podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 24 listopada 2021 r. do 22 grudnia 2021 r. przez WWIOŚ wynika, że czas dopływu ścieków pochodzących z oczyszczalni ścieków komunalnych w [...], znajdującej się na działce nr ewid. [...], eksploatowanej przez skarżącą spółkę, nie trwa 24 godzin, ale jest znacznie krótszy. DZZ WP nie ustalił podstawowych kwestii stanu faktycznego w sprawie, co zdecydowało o nieprawidłowym jej rozstrzygnięciu. W tej sytuacji organ ten uchybił przepisom postępowania, w tym w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 407 ust. 2 pkt 2 p.w., do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana. Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach co do zasady stanowi załącznik do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zarówno na działanie (np. wykonanie urządzenia wodnego) samodzielnie stanowiące przedsięwzięcie mogące zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak i na wykonanie urządzeń wodnych, szczególne korzystanie z wód czy usługę wodną, które związane będą z przedsięwzięciem mogącym zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, samodzielnie nie będąc takim przedsięwzięciem. Ponieważ pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań środowiska, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego powinien móc zestawić operat wodnoprawny z decyzją środowiskową. Zgodnie z katalogiem przedsięwzięć, który został zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 2019 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do oczyszczania ścieków inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 40, przewidziane do obsługi liczby mieszkańców nie mniejszej niż 400 równoważnej liczby mieszkańców w rozumieniu art. 86 ust. 3 pkt 2 p.w. DZZ WP udzielając pozwolenia wodnoprawego nie ustalił, czy dla przedmiotowej instalacji była wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. W myśl art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w., pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony środowiska, ochrony przyrody oraz wymagań wynikających z przepisów ustawy i przepisów odrębnych. Ponadto art. 399 ust. 1 pkt 1 p.w., stanowi, że pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód nie spełnia ww. wymagań. Zatem badanie zgodności wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z zapisami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest podstawowym obowiązkiem organów właściwych do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu odwoławczego, oba rozstrzygnięcia powinny być zgodne w zakresie zastosowanych przez wnioskodawcę rozwiązań środowiskowych. Kwestia ta nie została jednoznacznie wyjaśniona i rozstrzygnięta przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne. DZZ WP w Inowrocławiu nie ustalił i nie zebrał dowodów niezbędnych do wyjaśnienia istoty sprawy, mającej znaczenie z punktu widzenia wydanego rozstrzygnięcia. Organ wydając ww. decyzję naruszył rażąco przepisy proceduralne, a dane uchybienia proceduralne w sposób niebudzący wątpliwości rzutowały na treść decyzji kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym. Przedmiotowa decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa, jest dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pozostawiając ją w obrocie prawnym prowadziłoby do łamania przepisów, gdyż pogwałciłoby to zasadę praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a. Pozostawienie w obrocie prawnym ww. decyzji, podważałoby zaufanie do organów administracji państwowej i może budzić wątpliwości co do bezstronności działań organów. Odnosząc się do kwestii dotyczącej określenia w badanej pod kątem ważności decyzji sposobu prowadzenia pomiarów jakości ścieków wprowadzanych do wód - uznał, że DRZGW WP słusznie stwierdził, że DZZ WP nieprawidłowo ustalił liczbę pobieranych średnich dobowych próbek ścieków komunalnych z oczyszczalni w T. wprowadzanych przez Spółkę do wód kanału "F". Prezes WP podkreślił, że DZZ WP ustalił w badanej pod kątem ważności decyzji stan i skład wprowadzanych ścieków i jednocześnie ustalił minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, co jest błędne, gdyż spójnik albo określa alternatywę o charakterze rozłącznym. DZZ WP nieprawidłowo określił w kontrolowanej decyzji warunek dotyczący pobierania próbek ścieków. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, pobierania próbek ścieków bytowych oraz ścieków komunalnych, wprowadzanych do wód lub do ziemi (...) dokonuje się: w regularnych odstępach czasu w okresie roku; stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód lub do ziemi, lub w innym miejscu reprezentatywnym dla jakości tych ścieków, a jeżeli z pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego wynika, że poboru próbek ścieków dokonuje się w miejscach, w których ścieki dopływają do oczyszczalni ścieków, również stale w tych samych miejscach. Dodatkowo w § 5 ust. 3 rozporządzenia określono, że jeśli w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków bytowych albo ścieków komunalnych do wód lub do ziemi są określone minimalne procenty redukcji substancji zanieczyszczających, to pobieranie próbek ścieków dotyczy ścieków dopływających do oczyszczalni ścieków bytowych albo do oczyszczalni ścieków komunalnych oraz wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych albo z oczyszczalni ścieków komunalnych. Konieczność badania jakości ścieków na wejściu do oczyszczalni w celu określenia stopnia redukcji zanieczyszczeń istnieje, jeśli w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków bytowych albo ścieków komunalnych do wód lub do ziemi są określone minimalne procenty redukcji substancji zanieczyszczających. Jednakże wadliwe ustalenie przez organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego stanu faktycznego w ww. zakresie nie stanowi naruszenia, zwłaszcza rażącego, przepisów ustawy Prawo wodne, a także przepisów wykonawczych do tej ustawy, tj. rozporządzenia. Z tej właśnie przyczyny nie mogło to stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji DZZ WP, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy zauważył, że zastosowanie może mieć art. 154 i art. 155 k.p.a., przewidujące możliwość zmiany, w określonych wypadkach, decyzji administracyjnej, w tym i pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do rozważań DRZGW w zakresie naruszenia art. 403 ust. 2 pkt 15 p.w., przez nie określenie w badanej pod kątem ważności decyzji z 15 lutego 2021 r., sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych, Prezes WP wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie nakładają w każdym przypadku takiego obowiązku i zauważył, że skutkiem stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji jest konieczność ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego jest postępowaniem wnioskowym. Stwierdzenie nieważności decyzji DZZ WP z 15 lutego 2021 r. (wydanej na skutek wniosku skarżącej spółki) doprowadziło do sytuacji, w której wniosek ten w dalszym ciągu pozostaje nierozpoznany. Stwierdzenie nieważności ww. decyzji czyni więc sprawę na nowo otwartą i nierozstrzygniętą, dlatego też koniecznym jest wydanie rozstrzygnięcia przez DZZ WP w Inowrocławiu. Z tą decyzją nie zgodziła się Spółka, wnosząc pismem swego pełnomocnika, datowanym na dzień 3 listopada 2022 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Ww. rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: "1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm. - dalej także "p.w." lub "Prawo wodne") przez: a. jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wykroczeniu przez Organ poza ramy nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i stwierdzenie, że decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] narusza prawo, podczas gdy jedyne naruszenia, jakie mogły zaistnieć dotyczą stanu faktycznego, a nie treści decyzji; b. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych - dla jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że doszło do rażącego naruszenia prawa - art. 75 pkt 2 lit. e p.w., a tym samym uznanie, że naruszenie tegoż przepisu jest oczywiste w sytuacji, gdy o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy, bo, wbrew twierdzeniom Organu, przepis bynajmniej nie jest jednoznaczny i wymaga złożonej wykładni (w szczególności nie precyzuje czy zakazem objęte są ścieki surowe czy ścieki oczyszczone); 2) środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1220 - dalej, jako "Rozporządzenie") oraz art. 403 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 81 p.w. i § 4 ust. 2 Rozporządzenia przez uznanie, że naruszenia te mają charakter rażący podczas, gdy mają one charakter naruszeń nieistotnych; 3) art. 75 pkt 2 lit. e p.w. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu wybiórczej oceny materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania oraz przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, przez dowolną ich ocenę, przejawiającą się, w szczególności na poczynieniu ustaleń niemających oparcia w materiale dowodowym, a w konsekwencji przyjęcie, że doszło do złamania zakazu, o którym mowa w art. 75 pkt 2 lit. e p.w.; 4) art. 156 § 2 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w I. z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] podczas, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, tak w sferze prawa cywilnego, jak i w sferze publicznoprawnej; 5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 407 ust. 2 pkt 2 p.w. przez uznanie, że niezbadanie przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne, tego czy wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach skutkować musi stwierdzeniem nieważności pozwolenia wodnoprawnego podczas, gdy takie naruszenie prawa nie sposób uznać za rażące, w szczególności z uwagi na fakt, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była wymagana; 6) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez: a. jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie faktu, że to stwierdzenie nieważności decyzji (a nie jej utrzymanie w mocy) Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] spowoduje skutki gospodarcze oraz społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności; b. jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy właściwy tryb dla cofnięcia bądź ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego określają przepisy art. 414 i nast. p.w. 7) art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 t.j. - dalej, jako "p.p." lub "Prawo przedsiębiorców") przez nie zawarcie przez Organ w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi określone przepisami prawa, co spowodowało naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej, zwłaszcza, że przedmiotowe postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie, której Spółka nabyła prawa". Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania; a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że organ wykroczył poza ramy nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Podjął próbę nieuprawnionego ponownego rozpoznania materiału dowodowego, zgromadzonego na potrzeby postępowania zakończonego ostateczną decyzją DZZ WP z 15 lutego 2021 r. Dokonał faktycznie w toku postępowania nadzwyczajnego ponownej merytorycznej oceny dowodów, w tym operatu wodnoprawnego z 31 grudnia 2020 r. i na błędnych wnioskach z nich wyciągniętych oparł swoje rozstrzygnięcie. Organ swoje rozstrzygnięcie opiera nie na treści decyzji, a jedynie na stanie faktycznym - niewłaściwie ustalonym. Zdaniem Spółki, z treści punktu I. rozstrzygnięcia decyzji nie sposób wywnioskować, aby w jakimkolwiek zakresie jego treść naruszała przepisy prawa. Organ zdaje się sugerować (na stronie 4 decyzji), że spółka odprowadza ścieki niezgodnie z treścią pozwolenia. Taki stan rzeczy nie ma żadnego związku z naruszeniem prawa przez wydanie decyzji, a jedynie z działaniem niezgodnym z jego treścią, co powinno ewentualnie zostać rozpatrzone w toku właściwych postępowań, a nie stanowić przyczynę stwierdzenia nieważności pozwolenia wodnoprawnego. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, na zwraca uwagę sam organ, gdy ma miejsce naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub prawa procesowego oraz gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostała one ze sobą w jawnej sprzeczności. Nie można twierdzić, że norma, której naruszenie organ zarzuca jest taką normą niebudzącą wątpliwości. W ramach pozwolenia wodnoprawnego, skarżąca spółka wprowadza do F. komunalne ścieki oczyszczone, czyli substancje, w których nie znajdują się już żadne nieczystości, ani mechaniczne, biologiczne, ani chemiczne. Tak opracowana substancja jest końcowym produktem procesów zachodzących w oczyszczalni. Regulacje prawa wodnego w tym zakresie pozostawiają swego rodzaju luz interpretacyjny. Ustawa nie definiuje, czym są ścieki oczyszczone, a jednocześnie utartą praktyką organów właściwych dla wydawania pozwolenia wodnoprawnego jest posługiwanie się tym pojęciem. Definicja ścieków (określona w art. 16 pkt 61 p.w.), nie obejmuje swoim zakresem substancji, które zostały poddane pełnemu procesowi oczyszczania. Ustawodawca nie dokonał przejrzystego rozróżnienia dwóch rodzajów substancji obejmujących (1) ścieki i (2) substancje, które zostały poddane pełnemu procesowi oczyszczania. Prawidłowym jest przyjęcie, że zakazy zawarte w art. 75 p.w., należy traktować, jako ogólny zakaz wprowadzania do wód ścieków (surowych, niepoddanych procesowi oczyszczenia), w rozumieniu definicji, bez rozciągania go na substancje oczyszczone. Te ostatnie swoją specyfiką nie powodują zagrożenia dla środowiska naturalnego, bowiem spełniają wszelkie przewidziane przepisami prawa wymagania. Patrząc z perspektywy ochrony zasobów wodnych, na któremu ustawodawcy zależało, brak jest także uzasadnienia celowościowego dla rozciągania zakazu z art. 75 p.w., na takie oczyszczone substancje. Nie jest oczywiste (co organ przyjął za pewnik), że art. 75 p.w., obejmuje swoim zakresem substancje poddane pełnemu procesowi oczyszczania i nie wymaga w tym zakresie żadnej wykładni. Nie może być żadnej mowy o "rażącym naruszeniu prawa". Organ dopuścił się naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, a więc art. 7a k.p.a. Brak jest jakichkolwiek informacji, w jaki sposób organ doszedł do wniosku, że ścieki odprowadzane z oczyszczalni ścieków do wód Jeziora [...] dopływają krócej aniżeli 24 godziny, zwłaszcza, że z przeprowadzonej kontroli WWIOŚ (protokół kontroli nr [...]) nie wynika wprost czas dopływu ścieków do jeziora. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Organ nie może opierać się o tak ogólnikowe stwierdzenia, jak te, że "czas dopływu jest niewątpliwie krótszy niż 24h", taka okoliczność w ogóle nie wynika z materiału dowodowego. Skarżąca (powołując się na orzecznictwo) wskazała, że zarzuty sformułowane przez organ, dotyczące naruszenia § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia oraz art. 403 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 81 p.w. i § 4 ust. 2 rozporządzenia nie mają charakteru znaczących. Za rażące naruszenia z całą pewnością nie można uznać użycia błędnego spójnika alternatywy, czy też zobowiązania do pobierania ilości próbek w innej liczbie (w sytuacji, gdy zobowiązanie to i tak wynika z przepisów). Tylko rażące naruszenie prawa, którego skutki nie dają się pogodzić z zasadą praworządności mogą przeważyć nad zasadą trwałości decyzji. Prezes WP wydając kwestionowaną decyzję naruszył art. 7, art. 77 ust. 1, art. 80 i art. i 107 § 3 k.p.a. Organ dopuścił się rażąco wybiórczej oceny materiału dowodowego oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez samowolną ich ocenę. W ocenie Spółki, z dokumentów powołanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie wynika w żadnym zakresie okoliczność, jakoby poprzez wydanie decyzji DZZ WP z [...] lutego 2021 r. doszło do naruszenia art. 75 pkt 2 lit e p.w. Oparcie się w takim stanie faktycznym, wyłącznie na naocznych obserwacjach pracowników organu jest niedopuszczalne. Określnie czasu dopływu ścieków oczyszczonych do F. i dalszego ich przepływu wymaga z całą pewnością przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego, albowiem stwierdzenie takiej okoliczności wyłącznie na podstawie obserwacji pracownika organu wydaje się niedopuszczalne w świetle podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa. Rażąco niewłaściwym jest wyłącznie stwierdzenie, że "dopływ ścieków do jeziora jest krótszy niż 24 godziny". Spółka do momentu uzyskania ostateczność zaskarżonej decyzji legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym uzyskanym w zgodzie z przepisami i to nie na spółce ciąży obowiązek wykazywania, że decyzja ta odpowiada prawu. Zgodnie z decyzją komunalne ścieki oczyszczone z oczyszczalni ścieków w [...] powinny być odprowadzane do [...]i tak też jest w rzeczywistości. Organ powinien był udowodnić, że jest odmiennie, czego nie uczynił. Z kontroli nr [...] nie wynika dokładny czas dopływu ścieków oczyszczonych do jeziora P. Organ powinien był ustalić, jaki jest czas spływu ścieków w sposób dokładny, czego nie uczynił. Nieodwracalności skutków prawnych nie należy rozumieć, jako bezwzględną niemożność przywrócenia poprzedniego stanu, ale jako brak kompetencji organu administracji publicznej do odwrócenia tych skutków. Uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków komunalnych wiąże się z określonymi skutkami w sferze prawa cywilnego oraz prawa publicznego. Skarżąca spółka podkreśliła, że jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, działającym na podstawie zezwolenia Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Zarówno zezwolenie, jak i przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w szczególności art. 5 ust. 1 tejże ustawy, nakładają na skarżącą obowiązek nieprzerwanego świadczenia usług. Obecna sytuacja prowadzić będzie do nierozwiązywalnej sprzeczności, w której skarżąca jest jednocześnie zobowiązana do prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej, a jednocześnie pozbawiona zostanie decyzji, która jest niezbędna do prawidłowego jej wykonywania. W kontekście stosunków prawa cywilnego, skarżąca na mocy zawartych umów z odbiorcami usług, także zobowiązana jest do odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny (nie może tak po prostu umów wypowiedzieć). Nie ma zatem możliwości, aby stwierdzić nieważność pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków, albowiem jest to sprzeczne z art. 156 § 2 k.p.a. Rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - nie przewiduje, aby odprowadzanie ścieków komunalnych do wód lub do ziemi wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzyskanie takiej decyzji wymagane jest wyłącznie w przypadku budowy oczyszczalni ścieków, a nie w przypadku samego ich odprowadzania. Fakt niezbadania tej okoliczności przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne (w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z istniejącą oczyszczalnią ścieków), nie może zostać uznany za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na przedmiotową decyzję i poprzedzające jej wydane postępowanie. Nawet, jeżeli okoliczność tę zakwalifikować, jako naruszenie przepisów postępowania, to z całą pewnością nie może ono zostać uznane za naruszenie rażące. Zdaniem Spółki, stwierdzenie nieważności decyzji DZZ WP z 15 lutego 2021 r., doprowadziłoby do powstania skutków naruszających stan praworządności. Oczyszczalnia ścieków w [...] obsługuje ok. 10 tys. mieszkańców Gminy [...]. Działalność spółki ukierunkowana jest na zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy oraz świadczenie usług użyteczności publicznej. Spółka nie może zaprzestać prowadzenia działalności z dnia na dzień, czego organ jest w pełni świadom, a jednocześnie pozwolenie na odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych jest jedną z podstawowych decyzji, którą skarżąca musi się legitymować, aby prowadzić działalności w zakresie zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Z całą pewnością można stwierdzić, że działalność spółki opiera się na działaniu w zbiorowym interesie społeczności lokalnej. Zakłócanie zatem takiej działalności prowadzi do naruszenia zbiorowego interesu mieszkańców gminy [...]. Pozbawienie spółki pozwolenia wodnoprawnego będzie takim właśnie działaniem. Stwierdzenie nieważności pozwolenia wodnoprawnego wywoła niepożądane skutki społeczne i gospodarcze, zarówno po stronie Spółki, jak i mieszkańców Gminy [...]. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie zebrali dowodów uzasadniających wydanie zaskarżonej decyzji. Niewłaściwe i powierzchowne ustalenia faktyczne rzutują na rozstrzygniecie niezgodne z przepisami. Uzasadnienie prawne jest wadliwe. Zostało oparte na kryteriach i przesłankach nieznajdujących oparcia w stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę, Prezes Wód Polskich podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został w tej sprawie rozpoznany odrębnie (postanowieniem Sądu z 6 kwietnia 2023 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że z istoty administracyjnego postępowania dwuinstancyjnego wynika, że organ odwoławczy zobowiązany jest do rozpatrzenia całej sprawy zakończonej kwestionowaną w odwołaniu decyzją organu I instancji – ab initio (art. 15 k.p.a.). Oznacza to, że strona ma prawo do tego, aby organ wyższej instancji sprawę rozpoznał on nowa, merytorycznie i na podstawie własnych ustaleń i subsumpcji prawnej rozstrzygnął w sposób przewidziany w art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. Analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Prezes Wód Polskich sprostał temu zadaniu. Nie ograniczył się wyłącznie do kontroli prawidłowości decyzji organu I instancji, ale dokonał własnej oceny stanu faktycznego sprawy w oparciu o zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody i wydał rozstrzygnięcie na podstawie prawidłowo zastosowanego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 75 pkt 2 lit. e ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2625, dalej: "p.w.") zakazuje się wprowadzania ścieków do wód cieków naturalnych oraz kanałów będących dopływami jezior, jeżeli czas dopływu ścieków do jeziora byłby krótszy niż 24 godziny. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, co oznacza, że właściwy organ Wód Polskich nie może udzielić pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków, jeśli czas ich dopływu do jeziora jest krótszy, niż 24 godziny. Dlatego też tak istotne staje się ustalenie przez organ w drodze stosownego postępowania dowodowego, czy nie zachodzi przesłanka negatywna z ww. przepisu. Spornym zaś w sprawie niniejszej – z uwagi na stanowisko prezentowane przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym i sądowym – był ów czas dopływu ścieków do jeziora. Zdaniem bowiem Spółki, z dowodów zebranych w sprawie nie wynikało żadną miarą, aby był on krótszy niż 24 godziny, a ponadto ww. przepis nie precyzuje, czy zakazem objęte są ścieki surowe, czy ścieki oczyszczone. Tym niemniej, w postepowaniu nadzwyczajnym skarżąca nie skorzystała z dobrodziejstwa art. 78 § 1 k.p.a., udowadniając okoliczność przeciwną. Zwrócić więc należy uwagę, że jedną z przyczyn utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, stwierdzającej nieważność pozwolenia wodnoprawnego dla skarżącej było to, że udzielający tego pozwolenia organ Wód Polskich w żaden sposób nie ustalił, czy wprowadzenie ścieków do Jeziora [...] na które zezwala, trwa dłużej niż 24 godziny – gdyż nie przeprowadził w tej sprawie postępowania dowodowego, ustalając dokładny czas dopływu ścieków do ww. jeziora i to pomimo bardzo bliskiej odległości oczyszczalni od brzegu Jeziora [...]. Organa obu instancji uznały zasadnie, że w okolicznościach tej sprawy stan faktyczny wskazuje na to, że czas dopływu ścieków do jeziora jest krótszy, niż owe 24 godziny. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że wprawdzie ani z treści pozwolenia wodnoprawnego, ani z dowodów zebranych w postepowaniu zwykłym (w tym operatu wodnoprawnego) nie wynika czas dopływu ścieków do jeziora, ale "z operatu wodnoprawnego z 31 grudnia 2020 r. wynika, że "(...) ścieki oczyszczone uchodzić będą do "[...]" wylotem usytuowanym na działce ewid. nr [...] (...). Ścieki oczyszczone doprowadzone są do odbiornika przez komorę pomiarową z pomiarem przepływu". (...) z zestawienia ze sobą załączników graficznych ww. operatu wodnoprawnego (schemat technologiczny oczyszczalni ścieków w T., wydruk z serwisu: polska.e-mapa.net z [...] stycznia 2021 r., mapa terenu z zaznaczoną granicą inwestycji) z mapą ogólnie dostępną na Geoportalu Otwartych Danych Przestrzennych [...]), wynika, że przedmiotowa oczyszczalnia ścieków komunalnych (działka ewid. nr [...] obręb [...]), wylot betonowy służący do wprowadzania ścieków komunalnych z oczyszczalni do kanału "[...]" (działka ewid. nr [...]) oraz kanał "F." (działka nr ewid. [...]) znajdują się w bardzo bliskiej odległości od brzegu Jeziora [...]. Ponadto odcinek od wylotu betonowego służącego do wprowadzania ścieków komunalnych z oczyszczalni do kanału "[...]" do brzegu Jeziora [...] wynosi około 300 m". Organ odwoławczy zasadnie w tym zakresie powołał się też na wynik kontroli przeprowadzonej w okresie 24 listopada 2021 r. do 22 grudnia 2021 r. przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, z której wynikało, że czas dopływu ścieków z oczyszczalni ścieków komunalnych w [...] do jeziora nie trwa 24 godzin, ale jest znacznie krótszy. Jak wynika z powyższego, udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego skarżącej uzależnione było od wykluczenia przez DZZ WP negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 75 pkt 2 lit. e p.w. Rację miały więc w tym zakresie organa obu instancji, że organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego pomimo nieustalenia czasu dopływu ścieków do jeziora – jako głównej przesłanki rozstrzygnięcia – rażąco naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a. Skoro bowiem z przepisów tych wynika, że warunkiem pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy jest wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych (w tym wypadku czasu dopływu ścieków do jeziora) w oparciu o zebrane dowody i ich swobodna ocenę, a organ w postępowaniu zwykłym tego zaniechał, to ww. przepisy rażąco naruszył. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. – których treść jest oczywista – miało na celu zapobieżenie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, gdyż taki właśnie cel ujęty jest w warunkującym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego art. 75 pkt 2 lit. e p.w. Tym samym, wydanie pozytywnej decyzji przez DZZ WP wywołało skutki społeczno – gospodarcze, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. W takim też stanie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, udzielone pozwolenie wodnoprawne, którego ważność zakwestionowały organa obu instancji, również nie odpowiadało prawu przez co decyzja ta obarczona była wadą tkwiącą w samej decyzji. Skutki, które wywołała ta decyzja, zezwalająca na wprowadzania ścieków do wód cieków naturalnych, jeżeli czas dopływu ścieków do jeziora byłby krótszy niż 24 godziny są więc z powodów oczywistych niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, co powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Zwrócić też trzeba uwagę, że dopuszczalne prawnie jest przyjęcie, że w określonym przypadku doszło do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych. Dotyczy to co do zasady przepisów mających charakter zasad postępowania administracyjnego, a naruszenie przepisów procesowych musi być ewidentne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3087/19, CBOSA). Jak ponadto stwierdził NSA, a tut. Sąd pogląd ten w pełni podziela, rażącym naruszeniem prawa może być również naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza w przypadku uchylenia się organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wykonania obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (wyrok z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2771/19, CBOSA). Ma to miejsce wyjątkowo, ale jest dopuszczalne, gdy naruszenie takie ma charakter sprzeczny z zasadą praworządności i pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy – jak w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę skutki rozstrzygnięcia DZZ WP. Słusznie też zauważył organ II instancji – odnosząc się do stanowiska skarżącej co do rodzaju ścieków - że zgodnie z art. 78 p.w. ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód albo usług wodnych powinny być oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami ustawy, zaś wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi są zobowiązani zapewnić ochronę wód przed zanieczyszczeniem (art. 83 ust. 1 p.w.). Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarko Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1311) ścieki bytowe z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieki komunalne z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, wprowadzane do wód lub do ziemi, nie powinny zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości albo powinny spełniać minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających, zapewniający nieprzekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Ponadto, w ocenie tut. Sądu, Prezes Wód Polskich słusznie zauważył, że zgodnie z art. 407 ust. 2 pkt 2 p.w. do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana. W takim też zakresie trafne było wskazanie organu, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do oczyszczania ścieków przewidziane do obsługi liczby mieszkańców większej niż 150 000 równoważnej liczby mieszkańców w rozumieniu art. 86 ust. 3 pkt 2 p.w. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 79 i 80 cyt. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do oczyszczania ścieków inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 40, przewidziane do obsługi liczby mieszkańców nie mniejszej niż 400 równoważnej liczby mieszkańców w rozumieniu art. 86 ust. 3 pkt 2 p.w. i instalacje do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. Dlatego też, brak ustaleń przez organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego skarżącej, czy dla przedmiotowej instalacji była wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji – zwłaszcza w aspekcie hipotezy art. 396 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 p.w. – stanowi rażące naruszenie art. 7, 77 § i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 407 ust. 2 pkt 2 p.w. Powoduje to, że zarzut skarżącej naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 407 ust. 2 pkt 2 p.w. przez "uznanie, że niezbadanie przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne, tego czy wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach skutkować musi stwierdzeniem nieważności pozwolenia wodnoprawnego podczas, gdy takie naruszenie prawa nie sposób uznać za rażące, w szczególności z uwagi na fakt, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była wymagana" nie był zasadny. Trafnie organa obu instancji uznały też, że DZZ WP nieprawidłowo ustalił liczbę pobieranych średnich dobowych próbek ścieków komunalnych z oczyszczalni w Trzemesznie wprowadzanych przez Spółkę do wód kanału [...]". W odróżnieniu jednak od organu I instancji, Prezes Wód Polskich słusznie uznał, że naruszenie § 5 ww. rozporządzenia z 12 lipca 2019 r. nie ma w tym wypadku charaktery rażącego z uwagi na to, że skutki wadliwego ustalenia liczby tych próbek mogą być usunięte w trybie wskazanym przez organ. Prezes Wód Polskich, odnosząc się stanowiska organu I instancji w zakresie naruszenia art. 403 ust. 2 pkt 15 p.w. (przez brak określenia sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych) trafnie też wyjaśnił, że obowiązujące przepisy prawa nie nakładają w każdym przypadku takiego obowiązku. Zarzuty, podniesione przez skarżącą w skardze nie były więc zasadne. Organ odwoławczy nie naruszył z przyczyn powyżej wskazanych art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 pkt 2 lit. e p.w. przez "niewłaściwe zastosowanie polegające na wykroczeniu przez Organ poza ramy nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i stwierdzenie, że decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] narusza prawo podczas gdy jedyne naruszenia, jakie mogły zaistnieć dotyczą stanu faktycznego, a nie treści decyzji". Jak Sąd wskazał powyżej, organ Wód Polskich udzielając pozwolenia wodnoprawnego naruszył w sposób rażący i mający wpływ na wynik sprawy przepisy proceduralne. Nie został również naruszony art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych przez "błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że doszło do rażącego naruszenia prawa - art. 75 pkt 2 lit. e p.w., a tym samym uznanie, że naruszenie tegoż przepisu jest oczywiste w sytuacji, gdy o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy, bo, wbrew twierdzeniom Organu, przepis bynajmniej nie jest jednoznaczny i wymaga złożonej wykładni (w szczególności nie precyzuje czy zakazem objęte są ścieki surowe czy ścieki oczyszczone)". Uszło uwadze pełnomocnika skarżącego, że Prezes Wód Polskich nie nadał w swej decyzji naruszeniu ww. § 5 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia i art., 75 pkt 2 lit. e charaktery rażącego. Jak już była mowa powyżej, organ odniósł się poprawnie do tego, jak należy rozumieć ścieki objęte zakazem ("surowe" czy oczyszczone), co zresztą wynika wprost w przepisów przytoczonych również przez tut. Sąd w poprzedzającej części uzasadnienia. Analogicznie, organ – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie przyjął rażącego charakteru naruszeniu art. 403 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 81 p.w. i § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia, co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Błędny był zarzut naruszenia art. 75 pkt 2 lit. e p.w. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na "dokonaniu wybiórczej oceny materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania oraz przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, przez dowolną ich ocenę, przejawiającą się, w szczególności na poczynieniu ustaleń niemających oparcia w materiale dowodowym, a w konsekwencji przyjęcie, że doszło do złamania zakazu, o którym mowa w art. 75 pkt 2 lit. e p.w.". Przede wszystkim Prezes Wód Polskich (i organ I instancji) nie zarzucili kontrolowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji naruszenie art. 75 pkt 2 lit. e p.w., ale takie uchybienia procesowe, które uniemożliwiały wydanie pozwolenia wodnoprawnego wobec istnienia zakazu z ww. artykułu. Ocena dowodów nie była ani dowolna, ani "wybiórcza", gdyż odnosiła się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, podważających należyte ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu zwyczajnym. Nie nastąpiło również naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. przez "stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w I. z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] podczas, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, tak w sferze prawa cywilnego, jak i w sferze publicznoprawnej. Żadne skutki, które wywołało pozwolenie wodnoprawne nie były nieodwracalne. Pod pojęciem nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej należy bowiem rozumieć sytuację, w której stan prawny ustalony decyzją organu administracyjnego nie może być zweryfikowany przy pomocy środków dostępnych na gruncie k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1568/21CBOSA). Nieodwracalność skutków prawnych, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. należy rozpatrywać nie w sferze faktów, lecz wyłącznie w płaszczyźnie obowiązującego prawa i środków prawnych, jakimi posługują się w swej działalności organy administracji publicznej. Nieodwracalne skutki prawne decyzji należy więc ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń faktycznych stanowiących tylko jej pośredni efekt (vide wyrok NSA z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2031/16, CBOSA). Wbrew twierdzeniom skargi, stwierdzenie nieważności decyzji z 15 lutego 2021 r. nie spowoduje "skutków gospodarczych oraz społecznych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności", a wręcz przeciwnie. Prowadzi bowiem wprost do przywrócenia stanu zgodnego z prawem przez wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu, co – biorąc pod uwagę bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi – jest niezbędne w tej sprawie i jak najbardziej praworządne. Niezasadne były tez twierdzenia skarżącej, że "właściwy tryb dla cofnięcia bądź ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego określają przepisy art. 414 i nast. p.w.". Istotą tego postępowania nie było ani cofnięcie, ani ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego, ale jego eliminacja z obrotu prawnego z powodu nieważności o charakterze rażącym. Należy też zauważyć, że w sprawie niniejszej nie zaistniała żadna z przesłanek wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, wymieniona w art. 411 ust. 1 p.w. Nie wystąpiła też żadna przesłanka cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego (art. 415 i 417 p.w.). Organ nie naruszył ani art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., ani art. 12 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przez "nie zawarcie przez Organ w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi określone przepisami prawa, co spowodowało naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej, zwłaszcza, że przedmiotowe postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie, której Spółka nabyła prawa". Zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne zaskarżonej decyzji sporządzone jest zgodnie z hipotezą art. 107 § 3 k.p.a.; zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 12 Prawa przedsiębiorców organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Treść tego przepisu jest wprost przejęta z art. 8 § 1 k.p.a. i odniesiona do szczególnej kategorii podmiotów - przedsiębiorców. Subiektywne odczucia skarżącej w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie, powodowane treścią niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie mogą przesądzać o naruszeniu ww. przepisu procesowego art. 12 Prawa przedsiębiorców. Postępowanie prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej odczytywane w powiązaniu z zasadą legalizmu i praworządności to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne – a w ocenie tut. Sądu takie było właśnie postępowanie Prezesa Wód Polskich w sprawie niniejszej. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.