VII SA/Wa 2537/22
WyrokWSA w Warszawie2023-02-01
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Grzegorz Rudnicki, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) mógł odmówić uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powołując się na konieczność utworzenia rezerwy terenu pod przyszłą obwodnicę, mimo braku zaawansowanych procedur administracyjnych dotyczących tej inwestycji drogowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie GDDKiA o odmowie uzgodnienia projektu planu miejscowego, uznając, że wskazanie inwestycji w rządowym programie budowy obwodnic nie jest wystarczającym etapem zaawansowania procedur administracyjnych, aby nałożyć na gminę obowiązek tworzenia rezerwy terenu pod przyszłą drogę. Odmowa uzgodnienia była przedwczesna, gdyż nie sprecyzowano przebiegu obwodnicy ani nie wszczęto procedur administracyjnych zmierzających do jej realizacji, a organ nie wykazał wpływu projektowanych zmian planu na konkretne zamiary inwestycyjne GDDKiA.Stan faktyczny
Gmina D. zaskarżyła postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o odmowie uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. GDDKiA odmówił uzgodnienia, powołując się na naruszenie art. 35 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wskazując na kolizję projektu planu z planowaną obwodnicą O. i D. w ramach rządowego programu budowy 100 obwodnic. Gmina zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że przebieg obwodnicy nie jest znany, a procedury administracyjne nie są zaawansowane. Sąd uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie GDDKiA i zasądził od GDDKiA na rzecz Gminy D. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Gminy D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2022 r. znak: [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej Gminy D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r., na podstawie art. 17 pkt 6 b tiret trzecie, w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503) i art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] w sprawie uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...] - Osiedle [...] - nie uzgodnił przedłożonego projekt planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. b tiret trzecie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wójt Gminy po podjęciu przez Radę Gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego uzgadnia projekt planu z właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę.
W odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego zastosowanie ma art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z jego treścią zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą. Zarządca drogi krajowej analizuje teren przyległy również w zakresie zgodności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który wskazuje minimalne odległości obiektów budowlanych znajdujących się przy drodze krajowej od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi.
Dalej organ podał, że Wójt Gminy [...] pismem z dnia 13 października 2020 r., zawiadomił GDDKiA Oddział w O. o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...]. GDDKiA Oddział w O. pismem z dnia 4 listopada 2020 r., zgłosił uwagi do projektu zmiany planu. Następnie, Wójt Gminy [...] wnioskiem z dnia 25 lipca 2022 r., przedłożył Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad do uzgodnienia (jako zarządcy dróg krajowych), projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...] - Osiedle [...].
GDDKiA Oddział w O. nie uzgodnił przedłożonego projektu planu, wskazując na naruszenie art. 35 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że w planach zagospodarowania przestrzennego województwa i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznacza się pod przyszłą budowę dróg pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem.
Organ podał, że Ministerstwo Infrastruktury w lutym 2020 r. ogłosiło rządowy Program Budowy 100 obwodnic na lata 2020-2030. W załączniku nr 1 - Lista zadań inwestycyjnych realizowanych w ramach tego Programu, w województwie [...] wpisano m.in. obwodnicę O. i D. w ciągu drogi krajowej nr [...] z terminem realizacji planowanym na lata 2027 - 2030.
Teren objęty granicami planu (Osiedle [...]) koliduje z planowanymi korytarzami obwodnicy O. i D., tj. z wariantem D3 obwodnicy D. w korytarzu wschodnim i z wariantem D1 obwodnicy D. w korytarzu zachodnim. Wskazanie optymalnego korytarza przebiegu obwodnicy O. wraz z D. przewidziane jest na przełomie roku 2022/2023.
Po wyborze korytarza GDDKiA przystąpi do opracowania Studium Techniczno- Ekonomiczno-Środowiskowego (STEŚ), w ramach którego zostanie wykonana analiza co najmniej trzech wariantów układu drogowego składającego się z obwodnicy O., obwodnicy D. i odcinka od granicy administracyjnej O. do skrzyżowania z ul. S., w wybranym na podstawie Studium Korytarzowego korytarzu. Zakończenie prac nad STEŚ planowane jest w I kwartale 2024 r. Uzyskanie decyzji środowiskowej przewidziane jest w III kwartale 2024 r.
W ramach zadania powstanie nowy przebieg drogi krajowej nr [...] na odcinku od drogi krajowej nr [...] do istniejącej drogi krajowej nr [...]. Na etapie Studium Korytarzowego (SK) przeanalizowane zostaną 2 potencjalne korytarze przebiegu trasy po zachodniej oraz wschodniej stronie O.. Dla obydwu korytarzy przebiegu obwodnicy O. zostanie zaprojektowany nowy przebieg połączenia projektowanej obwodnicy z O., omijający [...] (obwodnica D.). Dzięki realizacji zadania nastąpi poprawa bezpieczeństwa mieszkańców, odciążenie układu komunikacyjnego i zwiększenie przepustowości w O. i D. Inwestycji poprawi warunki i bezpieczeństwo przejazdu dla ruchu dalekobieżnego i regionalnego. Będzie stanowiła dopełnienie układu drogowego, który powstał po zrealizowaniu drogi ekspresowej S[...] oraz obwodnicy w ciągu drogi krajowej nr [...].
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad postanowieniem z dnia 7 października 2022 r., znak O/OL.2-3.438.96.2020.3.MA, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 31 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...] - Osiedle [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w planach zagospodarowania przestrzennego województwa i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznacza się pod przyszłą budowę dróg pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organy, o których mowa w art. 17 pkt 6 tej ustawy, w zakresie swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, opiniują i uzgadniają projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a.
Oprócz art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zastosowanie miały warunki techniczne określone w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg - "Drogę sytuuje się w pasie drogowym tak, aby uwzględnić potrzebę ochrony drogi i jej użytkowników oraz terenów przyległych do pasa drogowego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem."
Zdaniem organu uzgadniającego nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych przez Wójta Gminy [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż Ministerstwo Infrastruktury w lutym 2020 r. ogłosiło rządowy Program Budowy 100 obwodnic na lata 2020-2030. W ramach tego Programu, w województwie [...] przewidziano obwodnicę O. i D. w ciągu drogi krajowej nr [...] z terminem realizacji planowanym na lata 2027 - 2030. Teren objęty granicami planu (Osiedle [...]) koliduje z planowanymi korytarzami obwodnicy O. i D., tj. z wariantem D3 obwodnicy D. w korytarzu wschodnim i z wariantem D1 obwodnicy D. w korytarzu zachodnim.
Realizacja obwodnicy O. i D. nie jest inwestycją odległą, a popartą ścisłym harmonogramem i posiadającą potwierdzenie finansowania w programie rządowym Budowy 100 obwodnic na lata 2020-2030.
W sytuacji uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obecnym kształcie, powstanie ryzyko dodatkowych kosztów społecznych mieszkańców Osiedla [...] w postaci wyburzeń i wywłaszczeń w przypadku wyboru do realizacji wariantu D-1 lub D-3, jak również ryzyko opóźnień w realizacji inwestycji drogowej lub jej zablokowanie. Powyższe narazi Skarb Państwa na konsekwencje finansowe, wizerunkowe oraz straty społeczne.
Gmina [...] posiadała z urzędu wiedzę o planowanych wariantach przebiegu obwodnicy O. i D. w obu korytarzach (wschodnim i zachodnim), ponieważ uczestniczyła w radach technicznych poświęconych projektowanej obwodnicy. Ponadto w systemie informacji przestrzennej Gminy [...] ([...].e-mapa.net) zostały zamieszczone warianty przebiegu obwodnicy O. i D..
Dostosowanie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi klasy głównej ruchu przyspieszonego - GP (budowa obwodnicy O. i D.), wpłynie korzystnie na bezpieczeństwo ruchu drogowego i poprawi płynność i zminimalizuje niekorzystne oddziaływanie na teren sąsiedni.
Przedłożony do uzgodnienia przez Wójta Gminy projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...] - Osiedle [...], nie może być uzgodniony przez zarządcę drogi krajowej w przesłanym kształcie i powinien być dostosowany do wymagań określonych w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2022 r.
Studium nie ogranicza możliwości zajęcia stanowiska przez organ uzgadniający, który przedstawia je zgodnie ze swoimi programami inwestycyjnymi.
Wójt Gminy [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 7 października 2022 r., zarzucając naruszenie:
1. art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu wskazania faktów i dowodów uzasadniających odmowę uzgodnienia planu zagospodarowania przestrzennego.
2. art. 35 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na narzuceniu Gminie [...] obowiązku przeznaczenia pod przyszłą budowę obwodnicy pasa terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem, w sytuacji gdy nie jest znany przebieg obwodnicy ani nie wszczęto żadnej procedury administracyjnej zmierzającej do jej realizacji.
3. art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na żądaniu wprowadzenia do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestycji drogowej niezgodnej z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
4. art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na zaniechaniu określenia warunków na jakich uzgodnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogłoby nastąpić.
Gmina domagała się uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2022 r., oraz poprzedzającego je postanowienia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że GDDKiA nie dysponuje żadnym orzeczeniem o ustaleniu przebiegu obwodnicy ani opracowaniami wiążąco określającymi przebieg obwodnicy.
Przedmiotowy projekt planu, stanowi zmianę obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...], uchwalonego przez Radę Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Zmiana planu dotyczy terenów objętych uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...], gmina [...].
Przeważająca większość terenów położonych w granicach zmiany planu stanowi własność prywatną, tylko w niewielkiej części są grunty stanowiące własność Gminy [...] oraz Skarbu Państwa (las państwowy i tereny przeznaczone pod budowę dróg publicznych). Plan obejmuje tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej, dróg wewnętrznych, dróg publicznych oraz lasów. Opracowanie ma na celu wyznaczenie przebiegu dróg publicznych (gminnych) oraz zmianę przeznaczenia dróg wewnętrznych na drogi publiczne (gminne), zamianę terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na mieszkaniową wielorodzinną i usługową, zbilansowanie terenów zieleni urządzonej względem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej. Rozwiązania przyjęte w planie nie naruszają zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] - tereny zabudowy mieszkalno-usługowej.
Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] nie przewidziano na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego rezerwy terenu pod obwodnicę.
Zgodnie z zatwierdzoną w dniu [...] lutego 2022 r. uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowali i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], "dla przedmiotowego terenu Osiedla [...] w D., obsługa komunikacyjna z drogi krajowej nr [...] ma odbywać się wyłącznie skrzyżowaniem drogi krajowej nr [...] w km 82+183,49 koło miejscowości [...], zgodnie z opracowanym projektem budowlano-wykonawczym pn. "Rozbudowa skrzyżowania drogi krajowej nr [...] koło miejscowości [...]". Wprowadzenie na tym terenie wariantów obwodnicy D., byłoby niezgodnie z ustaleniami obowiązującego studium.
Wskazano, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. w dniu 16 listopada 2021 r. uzgodniła projekt zmiany studium obejmujący obszar procedowanej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Osiedla [...] w D. W ramach tych uzgodnień nie wniosła żadnych uwag nie wskazała na konieczność uwzględnienia rezerwy terenu w związku z przebiegiem obwodnicy O. i D.
Ustalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględniły wytyczne GDDKiA Oddział w O. wskazane w piśmie z dnia 4.11.2020 r. w którym wskazano warunki do uwzględnienia w miejscowym planie: "Teren objęty granicami zmiany planu przylega do granicy pasa drogowego drogi krajowej nr [...]. W związku z tym, zarządca drogi krajowej będzie analizował projekt planu, w zakresie włączenia do drogi krajowej ruchu drogowego z terenów objętych planem i jego wpływu na drogę krajową i prowadzonego na tej drodze ruchu". Ponadto zarządca drogi określił, "Obsługa komunikacyjna przedmiotowego terenu z drogi krajowej nr [...] powinna odbywać się zgodnie z projektem budowlanym rozbudowy skrzyżowania koło msc. [...] w km 82+971 drogi krajowej nr [...], opracowywanym przez Pracownię Projektową [...] Sp. z o .o. Planowane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji (ZR1D) - [...].01.2021 r. Planowane podpisanie umowy z wykonawcą na roboty budowalne - [...].05.2021 r."
Prowadzone były (i są) prace związane z budową ronda do Osiedla [...], na podstawie przetargu rozstrzygniętego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, Oddział w O. w dniu 2.07.2021 r. oraz zgodnie z umowami zawartymi z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad Odział w O. z dnia 6 września 2017 r., z dnia 15 czerwca 2021 r.
Odmowa uzgodnienia projektu planu stoi w sprzeczności z wcześniejszymi działaniami GDDKiA. Żaden z przedstawionych wariantów przebiegu obwodnicy O. i D. nie wyszedł poza fazę orientacyjnego umiejscowienia na mapie.
Warunkiem utworzenia w planie zagospodarowania przestrzennego rezerwy pod drogi publiczne, jest uprzednie wszczęcie i odpowiednio wysokie zaawansowanie procedur administracyjnych, zmierzających do realizacji inwestycji drogowej (decyzja środowiskowa, decyzja lokalizacyjna, pozwolenie na budowę). Taka sytuacja nie zachodzi w tym przypadku.
Postanowienie nie precyzuje warunków, przy spełnieniu których uzgodnienie projektu planu miejscowego mogłoby nastąpić, co stanowi naruszenie art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nadto wskazano, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski postanowieniem z dnia 11.08.2022 r., uzgodnił projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie [...] - Osiedle [...] w zakresie zadań rządowych.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Kontrola sądowa dokonana w oparciu o wskazane kryteria wykazała, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie.
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy wydano na podstawie art. 17 pkt 6 lit. b tiret trzecie w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503). Zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów wójt, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego uzgadnia projekt planu z właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę. Z art. 24 ust. 1 ww. ustawy wynika natomiast, że uzgodnienia tego dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a.
Jako zasadniczą przesłankę odmowy uzgodnienia projektu planu zarządca drogi uznał naruszenie przez projekt planu art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm.), stanowiącego, że w planach zagospodarowania przestrzennego województwa i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznacza się pod przyszłą budowę dróg pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem. W ocenie GDDKiA w projekcie planu nie uwzględniono stosownej rezerwy.
Stwierdzić należy, że powoływany przepis nie zawiera wytycznych co do tego, w jakich sytuacjach gmina sporządzająca projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zobowiązana jest stworzyć rezerwę na drogi publiczne, w odniesieniu do których nie jest inwestorem. W szczególności przepis nie wskazuje stadium zaawansowania procedur administracyjnych, dotyczących planowanej inwestycji drogowej, którego osiągnięcie taki obowiązek na gminę by nakładało.
W ocenie Sądu etap przewidywanej inwestycji drogowej, na który powołał się organ tj. wskazanie jej w rządowym programie budowy obwodnic, nie jest jej skonkretyzowaniem w stopniu wystarczającym do zastosowania art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Nawet postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji drogowej (postępowanie "środowiskowe") uznano w orzecznictwie za przygotowawczy etap w szeroko pojętym procesie inwestycyjnym. Uznano, że dopiero ostateczne zakończenie postępowania lokalizacyjnego stwarza stan pewności co do tego, w jakich granicach terytorialnych planowana inwestycja zostanie usytuowana. Twierdzenie, że wskazanie inwestycji w rządowym programie budowy obwodnic mogłoby stanowić podstawę do tworzenia rezerwy w opracowywanym przez Gminę planie miejscowym, nie ma zatem uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. II OSK 1186/10 stwierdził, że: "ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, nie jest stadium wystarczającym dla powstania po stronie gminy obowiązku stworzenia rezerwy na drogi publiczne o którym mowa w przepisie art. 35 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Na obecnym etapie znane są jedynie orientacyjne przebiegi wariantów obwodnicy O. i D. w obu korytarzach wschodnim i zachodnim. Zakończenie prac nad STEŚ planowane jest w I kwartale 2024 r., a uzyskanie decyzji środowiskowej przewidziane jest w III kwartale 2024 r. Zatem z obiektywnych względów zarządca drogi krajowej nie może sprecyzować daty realizacji planowanych działań, stwierdza jedynie, że obwodnica O. i D. nie jest inwestycją odległą.
W związku z tym należy uznać, że zaskarżone postanowienie narusza przepis prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie. Poza tą okolicznością zarządca drogi nie wskazywał na inne przesłanki do odmowy pozytywnego uzgodnienia projektu planu.
Istotne było również to, że GDDKiA w ogóle nie ustalił przedmiotowego i przestrzennego zakresu zmian planu miejscowego i ich wpływu na powoływane zamiary inwestycyjne w zakresie obwodnic. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obecnym kształcie, spowoduje ryzyko dodatkowych kosztów społecznych mieszkańców Osiedla [...] w postaci wyburzeń i wywłaszczeń w przypadku wyboru do realizacji wariantu D-1 lub D-3, to jednak nie określił choćby przybliżonych relacji przestrzennych między jego zamiarami, a wprowadzanymi do istniejącego planu zmianami. Gmina wskazywała natomiast, że projektowana zmiana planu dotyczy terenów objętych uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2020 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej w obrębie Osiedla [...]. Plan obejmuje tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej, dróg wewnętrznych, dróg publicznych oraz lasów. Opracowanie ma na celu wyznaczenie przebiegu dróg publicznych (gminnych) oraz zmianę przeznaczenia dróg wewnętrznych na drogi publiczne (gminne), zamianę terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na mieszkaniową wielorodzinną i usługową, zbilansowanie terenów zieleni urządzonej względem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej.
Brak analizy wpływu projektowanych zmian planu miejscowego na powoływane zamiary inwestycyjne zarządcy drogi potwierdza słuszność zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na zaniechaniu wskazania faktów i dowodów uzasadniających odmowę uzgodnienia planu zagospodarowania przestrzennego.
Tym samym co najmniej przedwczesne było wskazywanie na obowiązek wyznaczenia przez Gminę rezerwy terenu pod przyszłą obwodnicę, w sytuacji gdy nie jest znany jej przebieg, ani nie wszczęto procedury administracyjnej zmierzającej do realizacji tej inwestycji drogowej. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia odmownego polega nie tylko na wskazaniu przyczyny zakwestionowania projektu planu miejscowego, ale także na powiązaniu jej z zakresem uzgodnienia.
Z powyższych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, zasądzona kwota odpowiada równowartości wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło