VII SA/Wa 254/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz B. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., [...], na podstawie art. 134 w zw. art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.) stwierdził niedopuszczalność odwołania B. J. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] września 2011 r. ([...]), utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]), w przedmiocie wykonania drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że w wyniku wniesienia w dniu [...] października 2011 r. pisma pt. "odwołanie" od ww. decyzji z dnia [...] września 2011 r., skarżącą poinformowano o wyczerpaniu toku instancyjnego w sprawie i przekazaniu tego pisma jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 952/11, odrzucił skargę na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2011 r., wobec niedostarczenia odpisu skargi. Dalej organ wskazał, że pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżąca wniosła niepodpisane zażalenie na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2014 r. umarzające postępowanie. Skarżąca przysłała podpisane zażalenie przesłała przy piśmie nadesłanym [...] listopada 2014 r. W tym piśmie skarżąca wniosła o rozpatrzenie jej odwołania z dnia [...] września 2011 r. od decyzji z dnia [...] września 2011 r. nr [...], rozpatrywanego już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku jako skarga. Jednocześnie skarżąca zarzuciła bezczynność Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej. Organ stwierdził, iż odwołanie z dnia [...] września 2011 r. od decyzji z dnia [...] września 2011 r. jest niedopuszczalne. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, w związku z tym nie ma możliwości rozpatrzenia od odwołania od decyzji ostatecznej, jaką była wydana w drugiej instancji decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2011 r., a decyzja wydana w trybie odwoławczym od decyzji ostatecznej byłaby obarczona wadą nieważności, z przesłanki wynikającej z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ podkreślił także, że skarżąca miała możliwość przeprowadzenia kontroli sądowej wydanych decyzji. Ponieważ nie wypełniła wskazanych przez Sąd wymagań proceduralnych, tej możliwości pozbawiła się sama, w postaci odrzucenia jej skargi, a sprawa z jej skargi ma powagę rzeczy osądzonej, gdyż orzeczenie jest prawomocne. Skargę na powyższe postanowienie złożyła B. J. i zarzucając rażące naruszenie art. 7-11 i art. 75-86 i 81 k.p.a. wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nakazującej skarżącej wybudowanie zastępczej drogi pożarowej do zabytkowego budynku przy ul. [...], ponieważ w miejscu istniejącej od 100 lat drogi pożarowej do tego budynku, jedynego dojazdu - została wzniesiona samowola budowlana, którą organy straży pożarnej ochraniają swoją bezczynnością, 2) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] września 2011 r., 3) stwierdzenie ponad trzyletniej bezczynności organu II Instancji i nierozpatrzenie odwołania z dnia [...] października 2011 r. jako rażącego naruszenia prawa, 4) wymierzenie Głównemu Komendantowi Straży Pożarnej grzywny za bezczynność w maksymalnej wysokości, ze względu na sprowadzenie realnego zagrożenia pożarowego 100-letniego zabytku o drewnianej konstrukcji dachu i zabytkowym drewnianym wyposażeniu wnętrz oraz ze względu na świadome i realne sprowadzenie zagrożenia bezpieczeństwa i życia ludzi w zabytku, 5) zobowiązanie ww. organu do merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącej z dnia [...] października 2011 r. Skarżąca podniosła, iż przed wejściem do zabytkowego budynku przy ul. [...] w [...], w miejscu historycznej drogi pożarowej, stanowiącej jednocześnie jedyną drogę dojazdu powstała samowola budowlana, którą zamurowano dojazd i dostęp do drogi pożarowej dla ww. budynku. W związku domaganiem się przez skarżącą interwencji Straży Pożarnej i likwidacji samowoli budowanej, organy obu instancji nakazały skarżącej w decyzjach z dnia [...] czerwca 2011 r. i z dnia [...] września 2011 r. wybudowanie zastępczej drogi pożarowej, mimo iż było to niewykonalne. Skarżąca stwierdziła, iż odwołała się od decyzji z dnia [...] września 2011 r. i dodała, iż w postępowaniu nie uczestniczyli wszyscy właściciele zabytku, jak i Wojewódzki Konserwator Zabytków. Podkreśliła, iż odwołanie złożyła osobiście w kancelarii organu wojewódzkiego i nie wnosiła żadnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Oświadczyła, iż nie zna cytowanego wyroku i wniosła o jego unieważnienie. Z treści uzasadnienia postanowienia wynikało wprost, zdaniem skarżącej, że to kancelaria wysłała samowolnie skargę do Sądu, a nie do organu nadzorczego, mimo iż odwołanie wyraźnie skierowane było do Komendanta Głównego PSP. Zdaniem skarżącej, organ powinien wydać zaskarżalne orzeczenie, jeżeli uważał się za niewłaściwego do rozpatrzenia odwołania od decyzji podległego mu instancyjnie organu. Dlatego pozostaje w bezczynności od ponad 3 lat. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 675/13, skarżąca wskazała, że Sąd uznał zaledwie dwuletnią bezczynność organu za rażące naruszenie prawa i wymierzył 5 tys. złotych grzywny bez analizy, czy skarżąca poniosła szkodę. Zdaniem skarżącej szkoda jaką poniosła w tej sprawie w wyniku bezczynności organu i braku drogi pożarowej do zabytku, którego w przypadku pożaru nie będzie można uratować ani przeprowadzić akcji ratunkowej, jest niewspółmierna do zwykłej bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. W świetle wymienionych wyżej kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej odniesione. Wobec zarzutów skargi skierowanych również do innych rozstrzygnięć i wad postępowania zaznaczyć należy, że w tej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było wyłącznie postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2014 r. - wydane na podstawie art. 134 kpa - którym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania B. J. z dnia [...] października 2011 r. (data wpływu do organu) od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] września 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydaną w przedmiocie wykonania drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] w [...]. Wyjaśnić zatem na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania, w rozumieniu przytoczonego przepisu będzie zatem miała miejsce wówczas gdy spowodowana jest przyczynami przedmiotowymi lub podmiotowymi wyłączającymi możliwość merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Tym samym słuszne jest, co do zasady, stanowisko organu odwoławczego, że – w świetle art. 15 kpa – nie ma możliwości rozpatrzenia odwołania od decyzji ostatecznej, a decyzja wydana w takiej sytuacji obarczona byłaby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Niemniej w świetle treści art. 134 kpa, stosowanie tego przepisu dotyczy wyłącznie odwołań (bądź zażaleń – art. 144 kpa). W konsekwencji nie mogło być odwołaniem pismo skarżącej z dnia 10 września 2011r., skoro zostało potraktowane jako skarga na ostateczną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2011r. (skarga została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2011r. sygn. akt II SA/Ga 952/11 wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi). Nie było zatem podstaw do traktowania tego samego pisma jednocześnie jako skargi i odwołania, a w konsekwencji zastosowania instytucji, o której mowa w art. 134 kpa. Tym samym organ odwoławczy stwierdzając niedopuszczalność ww. odwołania naruszył art. 134 kpa, co skutkowało uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku zostało wydane odpowiednio w oparciu o art. 152 i 200 ppsa.