VII SA/Wa 2542/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-30
Skład orzekający: Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest uzasadnione ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest uzasadnione. Chociaż sama grzywna jest świadczeniem pieniężnym, które zazwyczaj jest odwracalne, to w tym przypadku służy wyegzekwowaniu obowiązku niepieniężnego – poddania dziecka szczepieniu. Odmowa wstrzymania wykonania może prowadzić do przymusowego ściągnięcia grzywny, dalszego nakładania kolejnych grzywien, a w konsekwencji do konieczności poddania dziecka szczepieniu, które może mieć nieodwracalne skutki dla jego zdrowia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Do skargi załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia, wskazując na brak środków finansowych i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków związanych ze szczepieniem. Skarżąca podała również wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia
Pismem z dnia 30 września 2015 r. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wezwaniu do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Do skargi skarżąca załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podała, że grzywny w celu przymuszenia, które są nałożone na skarżącą i jej męża, stanowią wysokie obciążenie dla budżetu jej rodziny i obecnie nie jest w stanie zapłacić tej kwoty. Skarżąca zauważyła, że grzywna ta może być nakładana wielokrotnie. Skarżąca podniosła, że posiada troje dzieci i tylko jedna osoba pracuje. Miesięczne dochody pokrywają koszty opłacenia czynszu i pozostałych opłat, dojazdów oraz wyżywienia i utrzymania całej rodziny. Znaczna część dochodu jest przeznaczana na wydatki związane z dietą bezglutenową i bezmleczną najstarszego syna, bezmleczną dietą młodszego syna oraz lekarstwa i suplementy diety zalecane przez specjalistów, bowiem najstarszy syn jest pod opieką lekarza reumatologa, kardiologa, ortopedy, neurologa, dermatologa, alergologa oraz okulisty.
Skarżąca podała, że w razie podjęcia próby egzekucji tej kwoty przez organ, będzie zmuszona wykonać szczepienia ochronne wskazane w tytule wykonawczym, które niesie ze sobą nieodwracalne skutki, których w żaden sposób nie można cofnąć ani zrekompensować. Nie jest możliwe podjęcie takich zabiegów medycznych, które całkowicie i bezpiecznie usuną wszystkie składniki podanej szczepionki oraz usuną efekty ich działania, pozostawiając organizm w stanie sprzed wykonania zabiegu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ust. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, że ocena wskazanych w nim okoliczności pozostaje w gestii Sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz wezwania do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2014 r., nr [...] dot. wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka. Skarżąca uzasadniając złożony wniosek powołała się na fakt, że z uwagi na brak środków finansowych zaskarżone postanowienie przymusza do wykonania szczepienia jej dziecka, które jest zabiegiem medycznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia i wywołać nieodwracalne skutki.
Stwierdzić należy, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia dotyczy świadczenia pieniężnego, którego wykonanie z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględnienia takiej skargi, istnieje możliwość domagania się jego zwrotu. Jednakże w przedmiotowej sprawie przedmiotem obowiązku, wyegzekwowaniu którego służy nałożona grzywna w celu przymuszenia, jest świadczenie o charakterze niepieniężnym polegające na poddaniu dziecka szczepieniu ochronnemu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SA/Go 746/13, "że w razie zwlekania z uiszczeniem kwoty nałożonej grzywny w celu przymuszenia, jak i dalszego zaniechania poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym strona narażona jest na przymusowe ściągnięcie grzywny w trybie egzekucji należności pieniężnych (art. 124 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz na ryzyko dalszego nakładania na nią kolejnych grzywien w celu przymuszenia (art. 121 § 1 - 3 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), również w wyższej wysokości niż dotychczas nałożona, a następnie ich ściągnięcia. W konsekwencji, w razie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, tylko poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom może uchronić stronę przed stosowaniem wobec niej egzekucji przedmiotowej grzywny i innych kosztów postępowania egzekucyjnego".
W związku z powyższym w ocenie Sądu wstrzymanie wykonania postanowienia jest zasadne.
W zakresie złożonego przez stronę skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jego rozpoznania, gdyż organem właściwym do zawieszenia takiego postępowania w drodze postanowienia, jest wyłącznie organ egzekucyjny (art. 56 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Wobec powyższego w oparciu o treść art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło