VII SA/Wa 2542/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-30

Skład orzekający: Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest uzasadnione ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest uzasadnione. Chociaż sama grzywna jest świadczeniem pieniężnym, które zazwyczaj jest odwracalne, to w tym przypadku służy wyegzekwowaniu obowiązku niepieniężnego – poddania dziecka szczepieniu. Odmowa wstrzymania wykonania może prowadzić do przymusowego ściągnięcia grzywny, dalszego nakładania kolejnych grzywien, a w konsekwencji do konieczności poddania dziecka szczepieniu, które może mieć nieodwracalne skutki dla jego zdrowia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Do skargi załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia, wskazując na brak środków finansowych i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków związanych ze szczepieniem. Skarżąca podała również wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia Pismem z dnia 30 września 2015 r. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wezwaniu do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Do skargi skarżąca załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podała, że grzywny w celu przymuszenia, które są nałożone na skarżącą i jej męża, stanowią wysokie obciążenie dla budżetu jej rodziny i obecnie nie jest w stanie zapłacić tej kwoty. Skarżąca zauważyła, że grzywna ta może być nakładana wielokrotnie. Skarżąca podniosła, że posiada troje dzieci i tylko jedna osoba pracuje. Miesięczne dochody pokrywają koszty opłacenia czynszu i pozostałych opłat, dojazdów oraz wyżywienia i utrzymania całej rodziny. Znaczna część dochodu jest przeznaczana na wydatki związane z dietą bezglutenową i bezmleczną najstarszego syna, bezmleczną dietą młodszego syna oraz lekarstwa i suplementy diety zalecane przez specjalistów, bowiem najstarszy syn jest pod opieką lekarza reumatologa, kardiologa, ortopedy, neurologa, dermatologa, alergologa oraz okulisty. Skarżąca podała, że w razie podjęcia próby egzekucji tej kwoty przez organ, będzie zmuszona wykonać szczepienia ochronne wskazane w tytule wykonawczym, które niesie ze sobą nieodwracalne skutki, których w żaden sposób nie można cofnąć ani zrekompensować. Nie jest możliwe podjęcie takich zabiegów medycznych, które całkowicie i bezpiecznie usuną wszystkie składniki podanej szczepionki oraz usuną efekty ich działania, pozostawiając organizm w stanie sprzed wykonania zabiegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ust. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, że ocena wskazanych w nim okoliczności pozostaje w gestii Sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz wezwania do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2014 r., nr [...] dot. wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka. Skarżąca uzasadniając złożony wniosek powołała się na fakt, że z uwagi na brak środków finansowych zaskarżone postanowienie przymusza do wykonania szczepienia jej dziecka, które jest zabiegiem medycznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia i wywołać nieodwracalne skutki. Stwierdzić należy, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia dotyczy świadczenia pieniężnego, którego wykonanie z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględnienia takiej skargi, istnieje możliwość domagania się jego zwrotu. Jednakże w przedmiotowej sprawie przedmiotem obowiązku, wyegzekwowaniu którego służy nałożona grzywna w celu przymuszenia, jest świadczenie o charakterze niepieniężnym polegające na poddaniu dziecka szczepieniu ochronnemu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SA/Go 746/13, "że w razie zwlekania z uiszczeniem kwoty nałożonej grzywny w celu przymuszenia, jak i dalszego zaniechania poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym strona narażona jest na przymusowe ściągnięcie grzywny w trybie egzekucji należności pieniężnych (art. 124 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz na ryzyko dalszego nakładania na nią kolejnych grzywien w celu przymuszenia (art. 121 § 1 - 3 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), również w wyższej wysokości niż dotychczas nałożona, a następnie ich ściągnięcia. W konsekwencji, w razie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, tylko poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom może uchronić stronę przed stosowaniem wobec niej egzekucji przedmiotowej grzywny i innych kosztów postępowania egzekucyjnego". W związku z powyższym w ocenie Sądu wstrzymanie wykonania postanowienia jest zasadne. W zakresie złożonego przez stronę skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jego rozpoznania, gdyż organem właściwym do zawieszenia takiego postępowania w drodze postanowienia, jest wyłącznie organ egzekucyjny (art. 56 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wobec powyższego w oparciu o treść art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło