VII SA/Wa 2544/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie niestwierdzenie naruszenia praw pacjenta postanawia: przyznać J. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca J. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym wniosku na formularzu PPF wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jednak mieszka wspólnie z synem. Utrzymuje się z emerytury w wys. 1 001,10 zł. Syn otrzymuje zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 481 zł. Wskazała, że niezbędne wydatki i wypłaty wynoszą 565 miesięcznie. We wniosku wskazała, że syn jest osobą niepełnosprawną (stopień niepełnosprawności znaczny). Jako matka jest zobowiązana do pomocy synowi, co też czyni pomagając w zakresie finansowym, jak i opieki osobistej. Stan zdrowia wnioskodawczyni wymaga przyjmowania stałych leków (reumatyzm, nadciśnienie, choroba serca). Posiada nieruchomość we współwłasności – dom o pow. 29 m2, wskazała jednak, że nie zamieszkuje w nim. Wskazała następujące wydatki 165 zł czynsz (opłata częściowa), gaz i światło 200 zł., leki (podstawowe) ok. 150-200 zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż zasadnym jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Utrzymuje się z synem z środków otrzymanych z emerytury i zasiłku z pomocy społecznej syna. Łącznie dochód w rodzinie wynosi 1 481 zł. Uznano, że wnioskodawczyni po opłaceniu niezbędnych życiowych (koniecznych) wydatków nie jest w stanie samodzielne ponieść kosztów sądowych bez narażenia na powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny, tym bardziej, że domowy budżet jest obciążony koniecznymi wydatkami na leki i leczenie. W tej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano za zasadny. Przy czym uznano, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, skoro wspólnie zamieszkują, a wnioskodawczyni sprawuje nad niepełnosprawnym synem opiekę, wspólnie ponosząc koszty życiowe w zamieszkiwanym lokalu, jednak fakt ten wobec wyżej wskazanych okoliczności, przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy pozostał bez wpływu na wynik niniejszego orzeczenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.