VII SA/Wa 2545/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-15

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Bożena Więch - Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły datę wybudowania samowolnie wzniesionej wiaty, co miało kluczowe znaczenie dla zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast przepisów z 1994 r. i czy ekspertyza techniczna wystarczająco oceniła wpływ wiaty na warunki użytkowe nieruchomości sąsiedniej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę dowodów i brak należytego uzasadnienia odmowy wiarygodności niektórym z nich, co doprowadziło do dowolnego ustalenia daty wybudowania samowolnie wzniesionej wiaty. Ponadto, sąd wskazał na niewystarczające zbadanie wpływu wiaty na warunki użytkowe nieruchomości sąsiedniej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej wiaty. Po wielu latach postępowań organy administracji udzieliły pozwolenia, opierając się na przepisach Prawa budowlanego z 1974 r., co wynikało z ustaleń, że wiata została wybudowana przed 1 stycznia 1995 r. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących daty budowy oraz ocenę wpływu wiaty na jego nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 2545/14 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. na podstawie art. 42 ust. 3, art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami) oraz § 59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. nr 8, poz. 48 z późniejszymi zmianami), w związku z art. 83 ust. 1 i art.103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z dnia 29 listopada 2013r. poz. 1409), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 marca 2014r., udzielił K. M. pozwolenia na użytkowanie wiaty o konstrukcji stalowej usytuowanej na terenie działek nr ew. [...],[...]położonych przy ul. [...]w [...]. W uzasadnieniu organ podał, że sprawa wiaty była już przedmiotem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ostatnie z podjętych rozstrzygnięć, tj. decyzję z dnia [...] kwietnia 2013r. nakazującą K. M. rozbiórkę wiaty, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, uchylił w postępowaniu odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu wojewódzkiego należało zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1719/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A.K. na decyzję z dnia [...] czerwca 2013r. Rozpatrując ponownie sprawę, organ stwierdził, że stosownie do art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lab mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia." W obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...], Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2010r. (Dz. Urz. nr [...] Woj. [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. poz. [...]) - działki nr ew. [...],[...], położone przy ul. [...]w [...] przeznaczone są pod jednorodzinną zabudowę mieszkaniową i zabudowę usługową (symbol planu 1MN/U). W świetle ustaleń planu, budowa wiaty nie narusza przepisów urbanistycznych (art. 37 ust. 1 pkt. 1). Decyzję nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 można wydać jedynie wówczas, gdyby obiekt stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samo ewentualne stwierdzenie naruszenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974r. K. M. przedstawił powykonawczą inwentaryzację budowlaną wiaty z ekspertyzą techniczną z której wynikało, że jest ona w dobrym stanie technicznym, nie zagraża bezpieczeństwu i nadaje się do użytkowania. W konsekwencji nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej inwestorowi, na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., wykonanie zmian lub przeróbek celem doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Dlatego nie stwierdzono zaistnienia przesłanek do orzeczenia rozbiórki wiaty na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 bądź art. 37 ust. 1 pkt.2, jak i do nakazania inwestorowi wykonania zmian lub przeróbek na podstawie art. 40. Wiata została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest samowolą budowlaną. Roboty wykonano przed dniem 1 stycznia 1995r. Postępowanie w tej sprawie należało zakończyć, zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późniejszymi zmianami), poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 lub art. 37 ust. 1 pkt. 2, art. 40 i 42 bądź tylko art. 42 wym. ustawy. Skoro obiekt nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, nie stwarza niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia oraz środowiska, nie narusza interesów osób trzecich, został zrealizowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, jest w dobrym stanie technicznym, to może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.  Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest formą legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, wydaje się ją w oparciu o przepis art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowiący, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanego obiektu. A. K. wniósł odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2014r. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania podał, że Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie wykonał wskazań zawartych w rozstrzygnięciach organu drugiej instancji, co do dalszego prowadzenia tej sprawy. Decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie wiaty jest niezgodna z prawem, gdyż w sprawie nie było wniosku inwestora o takie rozstrzygnięcie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2014 r. udzielającej K. M. pozwolenia na użytkowanie wiaty o konstrukcji stalowej - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w związku z pismem A. K. z dnia [...].11.2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu 9.12.2010r. oraz w dniu 5.04.2011r. oględziny w sprawie m. in. wiaty o konstrukcji stalowej usytuowanej przy ul. [...] w [...], w trakcie których stwierdzono, iż na ww. nieruchomości usytuowana jest wiata o konstrukcji stalowej o wymiarach 15 m x 7 m. Inwestor nie posiadał dokumentacji świadczącej o legalności wybudowanego obiektu. Wobec powyższego organ powiatowy postanowieniem z dnia [...].05.2011r. nakazał K.M. wstrzymać roboty oraz przedstawić odpowiednią dokumentację celem ewentualnej legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone postanowieniem z dnia [...].06.2011r. W dalszej kolejności PINB w [...] nakazał K.M. przedstawić, powykonawczą inwentaryzację budowlaną przedmiotowego obiektu. Potem organ I instancji decyzją z dnia [...].07.2012r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy przedmiotowej wiaty. W wyniku postępowania odwoławczego [...]WINB decyzją z dnia [...].11.2012r. uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, iż organ powiatowy winien ustalić datę wybudowania spornej wiaty. W związku z powyższym przeprowadzono w dniu [...].12.2012r. rozprawę administracyjną, w trakcie której K. M. pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że po rozmowach z wykonawcą ustalił, iż przedmiotowa wiata została wybudowana w czerwcu 1993r. A. K. również pod rygorem odpowiedzialności karnej zeznał, iż wiata wybudowana na działce K. M. została wybudowana w drugiej połowie lat 90-tych ubiegłego wieku. W dalszym toku postępowania D. K., oświadczył że wraz z ojcem był wykonawcą przedmiotowej wiaty, która została wykonana w okresie letnim w 1993r. A.K. przedstawił mapę geodezyjną z 1997r. na której brak było wiaty. Następnie postanowieniem z dnia [...].12.2012r. PINB w [...]nakazał K. M. wstrzymanie robót budowlanych oraz przedstawienie: - zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy w [...] o zgodności w/w obiektu z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź, w przypadku braku tego planu, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. - 4 egz. projektu budowlanego sporządzonego przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach, należącą do izby samorząd zawodowego, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z nieprzedstawieniem ww. dokumentacji, organ I instancji decyzją z dnia [...].04.2013r. nakazał K.M. całkowitą rozbiórkę wiaty. W wyniku postępowania odwoławczego [...]WINB decyzją z dnia [...].06.2013 r. uchylił w całości to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu wojewódzkiego wskazano, iż organ powiatowy winien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18.11.2013 r. odrzucił skargę A. K. na tę decyzję [...]WINB. PINB w [...] decyzją z dnia [...].06.2014 r. udzielił K. M. pozwolenia na użytkowanie wiaty o konstrukcji stalowej usytuowanej przy ul. [...] w [...]. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37 - 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Według oświadczenia K. M. omawiana wiata została wybudowana w 1993 roku. Ponadto inwestor przedstawił oświadczenie geodety uprawnionego oraz wykonawcy, który budował obiekt. Natomiast A. K. oprócz mapy geodezyjnej z 1997r. nie przedstawił żadnych innych dokumentów, które potwierdzałyby jego twierdzenie. W związku z powyższym organ powiatowy uznał za zasadne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., na co organ II instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].06.2013 r. PINB w [...] decyzją z dnia [...].06.2014 r. wydaną w trybie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. udzielił K. M. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wiaty, po dokonaniu oceny, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., a inwestor wykonał obowiązki nałożone na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 40 ww. ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie organu wojewódzkiego, PINB w [...] wyjaśnił w sposób wystarczający kwestię tego czy wiata nie pogarsza w stopniu niedopuszczalnym warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz czy nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga wykazania, że w konkretnej sytuacji naruszenie prawa wywołuje bądź nie wywołuje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z przedłożonej powykonawczej inwentaryzacji budowlanej wiaty z ekspertyzą techniczną sporządzoną przez mgr inż. arch. B. T.(nr upr. [...]) oraz przez mgr inż. Arch. M. Z. wynikało, że obiekt jest w bardzo dobrym stanie technicznym, nadaje się do użytkowania i nie zagraża bezpieczeństwu. Zasadnie zatem organ powiatowy po stwierdzeniu zdatności obiektu do użytkowania w celu zakończenia postępowania legalizacyjnego wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie "omawianego budynku mieszkalnego" na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ II instancji wskazał, że K.M. w piśmie z dnia 10.03.2011 r. wniósł "(...) o wydanie, na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wiaty, a zatem nieuprawnione było twierdzenie o braku wniosku. Podstawą do wydania decyzji było stwierdzenie zdatności obiektu do użytkowania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...][...] czerwca 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił następujące naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 76 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie, iż mapy geodezyjne stanowią dokumenty urzędowe, tym samym korzystają z domniemania, że ich treść jest zgodna ze stanem faktycznym, zaś obalenie tego domniemania może nastąpić jedynie w oparciu o jednoznaczne dowody, co w niniejszej sprawie nie zachodzi; 2. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, polegające na przyznaniu prymatu dowodom przedstawionym przez K. M. w dniu [...].12.2012 r. oraz w późniejszym czasie, podczas gdy zasady doświadczenia życiowego nakazywały uznać, iż pierwsze oświadczenia K. M., zanim poznał w toku postępowania znaczenie zmiany przepisów Prawa budowlanego po 1.01.1995 r., odpowiadały najlepiej stanowi faktycznemu pozostając w spójności ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami urzędowymi; 3. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dowodom w postaci oświadczenia K. M. z dnia [...].04.2011 r. oraz dokumentów urzędowych (mapy geodezyjne) zaś oparł się na oświadczeniu K. M. z daty późniejszej, oświadczeniu geodety oraz oświadczeniu wykonawcy; 4. art. 7, 77 § 1 k.p.a. przez brak wyjaśnienia czy przedmiotowy obiekt budowlany powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr. inż. Arch. B. T. oraz mgr. inż. Arch. M. Z. nie wyjaśnia tej okoliczności); 5. art. 80, art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a. przez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na stwierdzeniu, iż organ pierwszej instancji wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, podczas gdy organ ten wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie wiaty o konstrukcji metalowej; 6. art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. przez błędne zastosowanie w sprawie;  7. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. przez błędne niezastosowanie w sprawie. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, ewentualnie stwierdzenia ich nieważności. W uzasadnieniu skarżący podał, że przedłożone przez niego mapy geodezyjne stanowią dokumenty urzędowe, korzystają z domniemania, że ich treść jest zgodna ze stanem faktycznym. Organ ustalił stan faktyczny dotyczący daty wybudowania przedmiotowej wiaty jedynie w oparciu o wyjaśnienia K. M. z dnia [...].12.2012 r. i D. K. (wykonawca wiaty) oraz pisemne oświadczenie L. K.. Poza oceną znalazło się oświadczenie K. M. z dnia [...].04.2011 r., złożone po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zawarte w protokole z oględzin z dnia 5.04.2011r. Stronniczy dobór dowodów był sprzeczny z art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucił dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego - przyznanie prymatu dowodom przedstawionym przez K.M. w dniu [...].12.2012 r. oraz w późniejszym czasie. Zasady doświadczenia życiowego nakazywały uznać, iż pierwsze oświadczenia K. M., zanim poznał w toku postępowania znaczenie zmiany przepisów prawa budowlanego po 1.01.1995 r. (tj. grożącą sankcję rozbiórki obiektu), odpowiadały stanowi faktycznemu i pozostawały w spójności ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami urzędowymi. Jako niezgodny z zasadami doświadczenia życiowego należało uznać fakt, iż ani K. M. ani wykonawca wiaty nie są w stanie przedstawić żadnych dokumentów potwierdzających datę wykonania wiaty. Wątpliwa jest również wiarygodność i przydatność oświadczenia geodety L. K., który wykonał mapę z 2001 r. Wadliwe było ustalenie, że wiata została wybudowane przed 1.01.1995 r. PINB w [...] wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie wiaty o konstrukcji metalowej, a organ odwoławczy na stronie 4 uzasadnienia decyzji stwierdził, iż pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający kwestii czy wiata nie pogarsza w stopniu niedopuszczalnym warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, czy nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr. inż. Arch. B. T.oraz mgr. inż. Arch. M. Z. nie wyjaśnia tej okoliczności. Nie mogła zatem stanowić wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wiata jest posadowiona bezpośrednio w linii granicznej pomiędzy działką K. M., a działką skarżącego i nie są zachowane wymogi w zakresie minimalnej odległości obiektu od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Przedmiotowa samowola budowlana powoduje pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości skarżącego w postaci zacienienia oraz akustycznych dolegliwości z uwagi na metalowy dach wiaty, powodujący dokuczliwe odgłosy m.in. w czasie deszczu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna. Podstawą decyzji wydanej w sprawie stanowiło ustalenie, że choć inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, to nie było podstaw do zastosowania przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednocześnie zastosowanie powyższego przepisu wynikało z normy intertemporalnej zawartej w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który przewiduje, że przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. "Przepisy dotychczasowe" w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., to przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. likwidacja samowoli budowlanej następowała na podstawie art. 37 – 42. Tym samym istotą sporu w niniejszej było ustalenie daty wybudowania przedmiotowej wiaty. Okoliczność ta miała zasadnicze znaczenie, gdyż nie było kwestionowane ustalenie organu, że wiata powstała w warunkach samowoli budowlanej. Stwierdzenie organu, że wiata powstała przed 1 stycznia 1995 r. powodowało konieczność zastosowania przepisów dotyczących samowoli budowlanych obowiązujących w ustawie Prawo budowlane z 24 października 1974 r. W celu wyjaśnienia daty wybudowania wiaty słusznie organ I instancji przeprowadził w dniu [...].12.2012r. rozprawę administracyjną, w trakcie której K. M. pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył (po rozmowach z wykonawcą), że przedmiotowa wiata została wybudowana w czerwcu 1993r. A. K. również pod rygorem odpowiedzialności karnej zeznał, iż wiata wybudowana na działce K. M. została wybudowana w drugiej połowie lat 90-tych ubiegłego wieku. W dalszym toku postępowania D. K., oświadczył że wraz z ojcem był wykonawcą przedmiotowej wiaty, która została wybudowana w okresie letnim w 1993r. Natomiast A. K. powoływał się na mapę geodezyjną z 1997r. na której brak było wiaty. Ostatecznie organ ustalił stan faktyczny dotyczący daty wybudowania przedmiotowej wiaty w oparciu o wyjaśnienia K. M. z dnia [...].12.2012 r. i D. K. (wykonawcy wiaty) oraz pisemne oświadczenie geodety L. K.. Przyjął, że wiata wybudowana została przed dniem 1 stycznia 1995r. Jednak organ nie odniósł się do oświadczenie K. M. z dnia [...].04.2011 r., złożonego po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w toku oględzin z dnia [...].04.2011r. Skarżący słusznie zarzucił organom dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i naruszający art. 77 § 1 k.p.a. Organy dały wiarę zeznaniom K. M. z dnia [...].12.2012 r. oraz zeznaniom D. K.. Zasady doświadczenia życiowego nakazywały jednak, przyznać istotny walor dowodowy oświadczeniu K. M., zanim poznał on w toku postępowania znaczenie zmiany przepisów prawa budowlanego po 1.01.1995 r. Należy podkreślić, że zeznania K. M. oraz wykonawcy wiaty nie są silniejszym dowodem niż zeznania skarżącego, zwłaszcza dlatego, że inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających datę wykonania wiaty. Zasadnie zarzucono w skardze naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dowodom w postaci oświadczenia K. M. z dnia [...].04.2011 r., zaś oparł się na jego oświadczeniu z daty późniejszej oraz oświadczeniu wykonawcy i geodety. Jednocześnie nie można było w ocenie Sądu nadać przesądzającego znaczenia dowodowego mapie na którą skarżący powoływał się, albowiem inwentaryzacja obiektów budowlanych na mapach nie zawsze (także z przyczyn prawnych wskazywanych przez organ II instancji) jest odzwierciedleniem stanu faktycznego. Właściwa ocena dowodów ma w tej sprawie decydujące znaczenie z punktu widzenia ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Trzeba wskazać, że twierdzenia podnoszone przez strony mieszczą się w pojęciu materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., jednak muszą być one wnikliwie rozpatrzone przez organ. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut dowolności słusznie postawiony w skardze, wykluczyć mogą dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonywującej treści, z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, mających w danej sprawie zastosowanie. W sytuacji istnienia dowodów równej wagi, organ nie powinien ograniczać się do twierdzeń stron, a poszukiwać dowodu pozwalającego na obiektywne ich zweryfikowanie. Wydaje się, że takim dowodem może być dowód z ortofotomapy przedstawiającej przedmiotową nieruchomość , jeśli oczywiście byłaby na określoną datę sporządzona. Przy obecnym stanie materiału dowodowego oraz zaprezentowanej jego ocenie, co najmniej dowolne było ustalenie organu, że wiata została wybudowana przed 1.01.1995 r. Udzielając K. M. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wiaty, organ powołał przepis art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., po stwierdzeniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednak skarżący zasadnie wskazywał, że skoro wiata jest posadowiona bezpośrednio w linii granicznej pomiędzy nieruchomościami, to należało zbadać czy taka jej lokalizacja jest dopuszczona przez przepisy techniczno-budowlane, a jeśli nie, to czy powoduje pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości skarżącego. Słusznie w skardze argumentowano, że ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr. inż. Arch. B.T. oraz mgr. inż. Arch. M. Z. nie wyjaśnia tej okoliczności. Rozpatrując sprawę ponownie, organ nadzoru budowlanego zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę prawną i wydać stosowne rozstrzygnięcie. Podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny nie ma za zadanie wyręczania organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c, 152 , 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło