VII SA/Wa 2546/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-05
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Izabela Ostrowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może zostać utrzymane w mocy, jeśli decyzja nakazująca wykonanie obowiązku, która stanowiła podstawę egzekucji, została następnie uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawą wznowienia było uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę altany, która stanowiła podstawę egzekucji, co oznaczało nieistnienie obowiązku, a tym samym podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i nakładania grzywny.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na R. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku rozbiórki altany śmietnikowej. Po rozpoznaniu zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. R. D. wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. bezzasadne nierozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania obowiązku oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych. Sąd powziął informację o uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę w innym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. D. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z niewykonaniem przez J. D. i R. D. obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazującej J. D. i R. D. dokonanie rozbiórki altany śmietnikowej usytuowanej na działce nr ew. [...] ob. [...] przy ul. [...] w [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie nałożonego obowiązku.
Upomnienie wzywające zobowiązanych do wykonania obowiązku zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2012 r. Następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanym tytuł wykonawczy nr [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu zarzutów R. D., uznał je za nieuzasadnione.
Następnie organ egzekucyjny – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na J. D. i R. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej. Organ wskazał, że uznał za zasadne nałożenie grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości celem zapewnienia efektywności prowadzonego postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. D. podnosząc, że wydanie postanowienia przed rozpoznaniem wniosku o zawieszenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją nakazującą rozbiórkę rażąco narusza prawo.
Po rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podał, że wskazane w zażaleniu okoliczności nie mogą stanowić powodu zaprzestania prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. D.. Skarżący podniósł, że organ powiatowy bezzasadnie nie rozpoznał jego wniosku o wstrzymanie wykonania obowiązku nałożonego decyzją i jednocześnie wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuł wykonawczy nakazujący rozbiórkę altany śmietnikowej. Nadto skarżący zarzucił, że wystawiony tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podał również, że organ w skarżonym postanowieniu nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.
Przypomnienia wymaga, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego nr [...], którym nałożono na J. D. i R. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej. wydane w oparciu o art. 119 i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekające o nałożeniu na skarżącego jednorazowej grzywny w celu przymuszenia. Orzeczenia te zapadły więc w postępowaniu egzekucyjnym, a to powodowało, iż w pierwszej kolejności należało zbadać w sprawie, czy postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo uruchomione, a następnie - czy zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na podstawie wskazanego powyżej przepisu.
Elementy procedury egzekucyjnej, w której organ nakłada grzywnę w celu przymuszenia określa art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
W niniejszej sprawie upomnienie wzywające zobowiązanych do wykonania obowiązku zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2012 r. Następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanym tytuł wykonawczy nr [...].
Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji lub tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ egzekucyjny nie może przystąpić do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. Reasumując badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy i czy zostało doręczone upomnienie.
Kontrola legalności dokonana przez Sąd wykazała, iż zaskarżone postanowienia nie odpowiadają jednak przepisom prawa, a to z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Z 2012 r., poz. 270, - zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taka okoliczność ma miejsce w przedmiotowej sprawie, wystąpiła bowiem przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
W myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w sprawie zakończonej postanowieniem ostatecznym wznawia się postępowanie, jeżeli postanowienie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie zmienione bądź uchylone. Przytoczony przepis reguluje sytuacje, gdy organ prowadzący postępowanie "opiera się" na innych decyzjach lub orzeczeniach, które to z kolei, po wydaniu postanowienia ostatecznego, zostają wyeliminowane z obrotu.
Zauważyć trzeba, że po uchyleniu bądź zmianie innej decyzji lub orzeczenia sądu postanowienie ostateczne zawisa w próżni, tracąc swoje oparcie. Usunięcie tej niespójności jest możliwe w drodze wznowienia postępowania (E. Mzyk: Wznowienie postępowania administracyjnego, ZCO 1994 r., s. 81). Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą postanowienia i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych.
Zaznaczyć należy, iż przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego nr [...], którym nałożono na J. D. i R. D.grzywnę w celu przymuszenia.
Sąd powziął informację o wydaniu przez tutejszy Sąd wyroku z dnia 15 stycznia 2013r. w sprawie VII SA/Wa 2411/12, na podstawie którego uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazującej J. D. i R. D. dokonanie rozbiórki altany śmietnikowej usytuowanej na działce nr ew. [...] ob. [...] przy ul. [...] w [...], stwierdzając jednocześnie na podstawie art. 152 ppsa, iż decyzja zaskarżona nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zdaniem Sądu, uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. nakazującej rozbiórkę wypełniło przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., bowiem na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Z tych względów wyrokiem tutejszego Sadu w sprawie VII SA/Wa 2545/12 uchylono postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów skarżącego wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Ta okoliczność powoduje, że celowe, a także uzasadnione względami i ekonomiki procesowej jest uchylenie postanowień organów I i II instancji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem w przeciwnym wypadku Sąd zaakceptowałby prowadzenie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie dolegliwych środków egzekucyjnych w sytuacji nieistnienia obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.
Z przyczyn wyżej podanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło