VII SA/Wa 2547/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od nałożenia kary grzywny oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: GINB) po rozpatrzeniu zażalenia A. R. reprezentowanej przez H. T. – R. od postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB, organ wojewódzki, organ I instancji) z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od kary grzywny w wysokości 100 zł nałożonej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ zażaleniowy przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał A. R. przeprowadzenie kontroli okresowej budynku mieszkalnego na działce nr [...] w P. przy ul. P. polegającej na: - sprawdzeniu stanu technicznego i jego przydatności do użytkowania, estetyki wraz z otoczeniem; kontrolą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, odporności izolacji przewodów oraz uziemienia instalacji i aparatów; - sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); Prowadząc postępowanie odwoławcze od ww. decyzji organ wojewódzki uznał, że w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego niezbędne jest sporządzenie opinii kominiarskiej dla dwóch budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. i [...] w P. Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. WINB poinformował strony postępowania o zawarciu umowy na pracowanie opinii kominiarskiej i zwrócił się do właścicieli ww. budynków o udostępnienie ich wykonawcy w uzgodnionym terminie. Budynek mieszkalny przy ul. P. w P. nie został udostępniony do kontroli, dlatego też postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. WINB nałożył na A. R. karę grzywny w wysokości 50 zł za nieokazanie w dniu 27 kwietnia 2018 r. przedmiotu oględzin. Pismem z dnia z dnia 14 maja 2018 r. organ wojewódzki zawiadomił A. R., że w dniu 12 czerwca 2018 r. zostaną przeprowadzone oględziny budynku mieszkalnego przy ul. P. w P. przez B., z udziałem pracowników WINB w L., pouczając jednocześnie o treści art. 88 k.p.a. Ww. pismo odebrała pełnomocnik A. R. – H. T.-R. w dniu 22 maja 2018 r. Pomimo prawidłowego wezwania A. R. nie stawiła się w miejscu oględzin i nie okazała obiektu mającego być przedmiotem dowodu, nie zapewniła również udziału swojego pełnomocnika w czynnościach urzędowych, ani nie upoważniła innej osoby do okazania przedmiotu oględzin. Wobec powyższego WINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nałożył na A. R. grzywnę w wysokości 100 zł za nieokazanie przedmiotu oględzin. W dniu 12 lipca 2018 r. (data wpływu do organu) A. R. zastępowana przez H. T. – R. złożyła wniosek o zwolnienie od kary grzywny wyjaśniając, że organ nie wskazał daty doręczenia wezwania. Zakwestionowała zasadność nałożenia kary grzywny stwierdzając, że powiadomienie o kontroli nie było dokonane w sposób prawidłowy oraz że organ nie podjął i nadal nie podejmuje zasadniczych czynności dla załatwienia sprawy (tj. nie ustala lokalizacji ściany dzielącej budynki bliźniacze na działkach nr [...] i [...]). Pełnomocnik A. R. zakwestionowała zasadność opracowania opinii kominiarskiej . Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. WINB odmówił zwolnienia od kary grzywny argumentując, że A. R. nie przedstawiła żadnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać jej nieobecność w dniu 12 czerwca 2018 r. podczas czynności kontrolnych stanu technicznego i sprawności przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. P. w P. Organ wojewódzki wyjaśnił, że pełnomocnik A. R. w piśmie z dnia 23 maja 2018 r. oświadczyła, że żądanie organu udostepnienia budynku mieszkalnego nie zostanie spełnione. Pozostałe zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych zawarte we wniosku organ uznał za pozostające bez wpływu na wydane w dniu [...] czerwca 2018 r. postanowienie. Wyjaśnił, że odniesie się do nich przy rozpoznaniu odwołania od decyzji PINB w P. z dnia [...] czerwca 2017 r., [...] czerwca 2017 r. i [...] września 2017 r. W zażaleniu na to postanowienie A. R. podniosła, że działania organów stanowią szykanę pomimo, że organ powołuje się na art. 88 § 2 k.p.a., który zastosował w okolicznościach rażącego naruszenia prawa. Wskazała, że organ poświadcza nieprawdę stwierdzając, że A. R. nie zapewniła udziału swojego pełnomocnika w czynnościach kontrolnych oraz, że dopuszczając dowód winien rozważyć, czy ma on znaczenie dla sprawy. Rozpatrując zażalenie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył na wstępie treść art. 88 § 2 k.p.a. i wyjaśnił, że odmienne są przesłanki uwzględnienia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną i wniosku o zwolnienia od tej grzywny. Zażalenie zmierza bowiem do wykazania nieprawidłowości postanowienia o ukaraniu grzywną, zaś wniosek o zwolnienie od kary grzywny sprowadza się do usprawiedliwienia nieobecności lub zachowania osoby ukaranej. Tymczasem strona czyni uwagi dotyczące całości postępowania przed organem wojewódzkim, zarzucając działanie bez podstawy prawnej oraz podważając zasadność przeprowadzenia oględzin. GINB podkreślił, że przyczyny niestawiennictwa, aby można było uznać za usprawiedliwione, muszą być poparte odpowiednimi dowodami. Pełnomocnik A. R. nie przedstawiła żadnych okoliczności mogących świadczyć o usprawiedliwionym charakterze nieokazania przedmiotu oględzin. W skardze na to postanowienie A. R. (dalej jako: skarżąca) zastępowana przez pełnomocnika H. T. – R. podniosła, że organy nie potwierdziły swojego stanowiska wiarygodnym działaniem w oparciu o stan faktyczny sprawy. Wyjaśniła, że w stosownym czasie poinformowała organ o swoim stanowisku, żądając działania zgodnie z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2019 r. skarżąca podniosła m.in., że "mnożenie" kar pieniężnych nakładanych na stronę działającą przez pełnomocnika w sytuacji gdy "organ kłamie", że została prawidłowo wezwana narusza wszelkie przepisy prawa. Natomiast "organ główny na zasadzie lojalności urzędniczej" bezpodstawnie i bezprawnie utrzymuje w mocy i popiera bezkarność i bezprawność działania funkcjonariuszy których celem jest wyłącznie szykanowanie, oskarżanie, obrażanie i poniżanie strony postępowania za wykazane nadużycia władzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie GINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] WINB z dnia [...] lipca 2018 r., którym organ ten odmówił zwolnienia skarżącej z nałożonej na nią kary grzywny w wysokości 100 zł za nieokazanie przedmiotu oględzin w dniu 12 czerwca 2018 r. tj. budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] przy ul. P. w P. Zgodnie z art. 88 § 1 k.p.a., kto będąc obowiązany do osobistego stawienia się mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Grzywna przewidziana w art. 88 § 1 k.p.a. stanowi środek przymusu, mający na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Organem właściwym do orzekania o jej zastosowaniu jest organ przeprowadzający dowód. Do podmiotów, które mogą w tym trybie zostać ukarane karą grzywny, należą natomiast świadkowie, biegli, osoby trzecie, a także strony postępowania. Podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania omawianego środka przymus jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a. Przepis ten pozostawia uznaniu organu administracji dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin, gdyż stanowi, że organ "może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny". Nie ulega jednak wątpliwości, że w przypadku dopuszczenia przez organ tego dowodu, na stronach i na innych osobach posiadających przedmiot oględzin spoczywa obowiązek okazania tej rzeczy organowi przeprowadzającemu dowód. Z art. 88 § 2 k.p.a. wynika natomiast, że organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii, albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Z powyższego wynika zatem, że wniosek o zwolnienie z nałożonej kary grzywny ukierunkowany jest na zwolnienie od kary i sprowadza się do usprawiedliwienia nieobecności lub zachowania osoby ukaranej. W sprawie poza sporem pozostaje, że pełnomocnik skarżącej została prawidłowo powiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z oględzin zaplanowanych na dzień 12 czerwca 2018 r. Z akt sprawy dotyczącej nałożenia kary grzywny wynika ponadto, że pismem z dnia 23 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że żądanie organu udostepnienia budynku mieszkalnego nie zostanie spełnione. Skarżąca nie zamierzała zatem zastosować się do wezwania organu. We wniosku o zwolnienie od kary grzywny skarżąca po raz kolejny podważyła zasadność przeprowadzenia dowodu z oględzin. Skarżąca w żadnym miejscu tegoż wniosku nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby świadczyć o usprawiedliwionym charakterze swojego zachowania. Nie przedstawiła obiektywnej przyczyny uzasadniającej nieokazanie przedmiotu oględzin. Przesłankami mogącymi usprawiedliwić zachowanie skarżącej, czy też jej pełnomocnika mogłyby być jedynie przesłanki natury osobistej, tj. związane z osobistą sytuacją strony (takie jak choroba uniemożliwiająca stawienie się w miejscu oględzin), bądź zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym i powszechnym, siły wyższej, jak np. wystąpienie klęski żywiołowej (np. powodzi), która uniemożliwiłaby okazanie budynku mieszkalnego. W tym zakresie wniosek o zwolnienie z kary grzywny nie zawierał żadnego uzasadnienia koncentrując się wyłącznie na uwagach dotyczących całości postepowania przed organem wojewódzkim i wykazaniu bezprawnego zdaniem skarżącej "żądania" oględzin. Podnoszone w skardze argumenty pozostają bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kary grzywny. Natomiast do kwestii merytorycznych organ wojewódzki odniesie się rozpatrując odwołanie od decyzji PINB w P. Jedynie na marginesie Sąd wyjaśnia, że konieczność uzupełnienia przez organy postępowania dowodowego w sprawie (środkiem dowodowym są także oględziny) wynikała z prawomocnego wyroku WSA w Lublinie z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 50/16, uchylającego poprzednie decyzje organów nadzoru budowlanego, w którym wskazano, że przyczynę przedostawania się zapachu dymu do budynku będącego własnością skarżącej oraz położenie przewodów kominowych w ścianie dzielącej budynki nr [...] i nr [...] należy zbadać przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych. W kontekście powyższego za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).