VII SA/Wa 255/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-21

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, aby przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym za niewiarygodne ze względu na rozbieżności z historią rachunku bankowego oraz fakt, że skarżący był w stanie ponieść koszty postępowania, w tym wpis i wynagrodzenie pełnomocnika. Dodatkowo, skarżący nie uzupełnił wniosku zgodnie z wezwaniem sądu, co uniemożliwiło ustalenie jego faktycznej sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Po uchyleniu postanowienia przez NSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, skarżący nie uzupełnił wniosku zgodnie z wezwaniem sądu. Sąd ocenił, że sytuacja majątkowa skarżącego, przedstawiona w oświadczeniach i historii rachunku bankowego, budzi wątpliwości co do jego niemożności ponoszenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r., odmawiającego przyznania A. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić przyznania A. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata W dniu 5 stycznia 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z formularza wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą żoną. Utrzymują się z renty w wysokości 1 314,26 zł miesięcznie. Mieszkają w mieszkaniu o powierzchni 69 m2 o szacunkowej wartości 350 000 zł. Jako koszty utrzymania skarżący wymienił czynsz i media. Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku. W odpowiedzi nadesłał pismo, z którego wynika, że miesięczne opłaty wynoszą ok. 400 zł, zaś pozostałe pieniądze przeznacza na cyt. "życie, leki itp." oraz zaświadczenie, z którego wynika, że jego żona jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Oświadczył, że nie posiada pojazdu mechanicznego, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej ani pomocy finansowej lub materialnej od rodziny i osób trzecich. Do wniosku dołączony był PIT-36, z którego wynika, że za rok 2014 skarżący uzyskał dochód w kwocie 28 756,60 zł, zaś przychody wyniosły 1 456 887,97 zł. Na rachunku bankowym skarżącego na dzień 1 stycznia 2016 r. znajdowała się kwota 229,34 zł. Wśród dokonywanych na tym rachunku operacji znajdują się m.in. opłaty za czynsz – 702,73 zł, a także wpłaty i wypłaty z konta: w październiku 2015 r. odpowiednio 700 i 1400 zł, w listopadzie 2015 r. – 375 zł i 1100 zł, zaś w grudniu 2015 r. – 1500 i 1200 zł. W ciągu 3 miesięcy skarżący wpłacił na rachunek 2575 zł, zaś wypłacił 3700 zł. Biorąc pod uwagę zgromadzone informacje, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. odmówił przyznania A.i S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wskazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala mu na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania A. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. uchylił ww. postanowienie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń w zakresie możliwości skarżącego do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W wykonaniu zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem z dnia 19 września wezwano wnioskodawcę A.S. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, m. in. dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2015 r., kopii wyciągu z rachunku bankowego oraz wskazania czy nadal posiada status osoby bezrobotnej. Do dnia rozpoznania wniosku skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dochody rodziny skarżącego wynoszą 1314,26 zł netto, zaś średnie miesięczne wydatki można podsumować na dwa sposoby: 400 zł opłat i ok. 900 zł na bieżące utrzymanie (wg skarżącego) oraz ok. 973 zł opłat i ok. 340 zł na bieżące utrzymanie (przy uwzględnieniu wydatków wykazanych w historii rachunku bankowego). W ocenie Sądu wersja przedstawiona przez skarżącego jest sprzeczna z wynikającą z historii rachunku bankowego przedstawioną na dzień rozpoznawania sprzeciwu. Skoro w toku postępowania skarżącego stać było na korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) oraz uiszczenie wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej od skargi (łącznie 300 zł), to oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym należy uznać za niewiarygodne. Przy przyjęciu takich obciążeń finansowych, jakie ponosi skarżący zgodnie z historią rachunku bankowego, nie byłby on w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym bardziej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Również kwota 340 zł wydaje się mało prawdopodobna jako możliwa do zapewnienia utrzymania skarżącemu i jego żonie. Mimo tego nie korzystają oni z pomocy społecznej ani z innych form pomocy, nie mają też zadłużenia na rachunku bankowym ani nie informują o spłacaniu kredytów czy pożyczek. Skarżący nie przedstawił na wezwanie Sądu nowych wyciągów z rachunku bankowego, nie przedstawił też dokumentów PIT z rozliczeniem dochodów za 2015 r. oraz nie wskazał czy nadal posiada status osoby bezrobotnej. W tej sytuacji udzielenie skarżącemu prawa pomocy byłoby niezasadne, bowiem nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a dotychczas koszty te ponosił. Ponadto wobec istotnych rozbieżności między oświadczeniem skarżącego a historią rachunku bankowego nie jest wiadome, skąd skarżący pozyskał środki przeznaczone na uiszczenie wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Sąd nie jest w stanie ustalić również faktycznej sytuacji majątkowej skarżącego wobec nie wypełnienia przez niego zobowiązania Sądu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a, ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło