VII SA/Wa 2557/13

WyrokWSA w Warszawie2014-06-16

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, będąca decyzją związaną, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 k.p.a. (zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej)?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jest decyzją związaną, która musi zostać wydana w określonych przez prawo okolicznościach i nie podlega swobodnemu uznaniu administracyjnemu. W związku z tym, nie może być ona zmieniona ani uchylona w trybie art. 154 k.p.a., nawet jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, gdyż spowodowałoby to wydanie decyzji niezgodnej z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. domagał się zmiany ostatecznej decyzji Wojewody z 2007 r. umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda odmówił zmiany decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jest decyzją związaną i nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. bezpodstawne powołanie się na orzecznictwo NSA i błędne zastosowanie art. 154 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. W. i W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012r., znak: [...] odmawiającej zmiany na wniosek J. W. i W. K., ostatecznej decyzji Wojewody[...] z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory o obsadzie 200 DJP), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...], gm. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] sierpnia 2012 r. J. W. i W. K. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o zmianę na podstawie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ww. decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym zbadaniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012r., znak: [...], na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a.odmówił zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] umarzającej postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. J. W. i W. K. nie przedstawiły nowych dowodów, z których wynikałby słuszny interes stron. Nieruchomości wnioskodawczyń nie znajdują się w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji. Analiza zawarta w raporcie oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, że oddziaływanie przedmiotowej inwestycji zamknie się w granicach działki Inwestora. Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06 kwestia wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji oraz ustalenia kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę była przedstawiana w wielu rozstrzygnięciach, zarówno organów administracji architektoniczno-budowlanej, organów nadzoru budowlanego i sądów administracyjnych. Z rozstrzygnięć tych jednoznacznie wynika, że wnioskodawczynie nie mają interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ nieruchomości J. W. i W. K. nie znajdują się w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowanym po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007 r., (na który powołują się wnioskodawczynie) autorzy raportu stwierdzają, że "oszacowane oddziaływanie inwestycji w obrębie wszystkich sfer środowiska przyrodniczego oraz wzakresie zdrowia publicznego nie wykracza swoim zasięgiem poza granice terenu, dla którego złożony jestwniosek o wydanie decyzji". Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., o zmianę której występują wnioskodawczynie, była badana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu nieważnościowym, który decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję GINB z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę omawianej inwestycji. Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] odmówił zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. J. W. i W. K. złożyły odwołanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego,po rozpatrzeniu odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Powyższy przepis stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przyczyną umorzenia postępowania był brak w obiegu prawnym rozstrzygnięcia w stosunku do którego wniesiono odwołanie. Decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze, należy do grupy decyzji związanych, czyli takich, które muszą zostać wydane przez organ w określonych przez prawo okolicznościach (w przedmiotowej sprawie - brak w obrocie prawnym decyzji w stosunku do której złożone zostało odwołanie) i wola stron nie może skutkować zmianą takiej decyzji. Wskazał, iż w trybie ww. art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Nie do przyjęcia jest pogląd, że w drodze art. 154 k.p.a. można wzruszyć każdą decyzję ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2024/10). Wyjaśnił również, że argumenty dotyczące interesu prawnego skarżącej pozostają bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. znak: [...] jest decyzją związaną i nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. wniosła J. W. domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. bezpodstawne powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt. II OSK 2024/10, który odnosi się do innej sytuacji prawnej w innej sprawie i dotyczy innego organu administracyjnego, a tym samym nie jest porównywalny do stanu prawnego i faktycznego niniejszej sprawy; 2. bezpodstawne twierdzenie, iż przepis art. 154 k.p.a. nie może mieć zastosowania w tej konkretnej sprawie, ponieważ decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. 3. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 80, art.75, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanegowniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r, którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012r. odmawiającą zmiany w trybie art. 154 k.p.a. na wniosek skarżącej ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004r., Nr [...]. W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] w stosunku do której zostało wszczęte postępowanie w trybie art. 154 kpa jest decyzją związaną wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego był brak w obiegu prawnym rozstrzygnięcia w stosunku do którego wniesiono odwołanie. Oznacza to, że w stosunku do decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przy wydawaniu takich decyzji przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie administracyjne. W sprawach w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa nie jest możliwe ( wyrok NSA z dnia 11 października 2005r, I OSK 815/05, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2005r., OSK 1667/04 ). W tych okolicznościach bezcelowe byłoby analizowanie, czy za uchyleniem lub zmianą ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, bowiem nawet gdyby taki interes przemawiał to zmiana lub uchylenie tej decyzji spowodowałaby wydanie decyzji niezgodnej z prawem, co stanowiłoby bez wątpienia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 kpa może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy ich wydawaniu organ nie jest ściśle związany przepisami prawa. W świetle powyższych rozważań, zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody[...] z dnia [...] czerwca 2007r należy uznać za prawidłową. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło