VII SA/Wa 2558/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Gierak- Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] w K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2558/12. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia na ww. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II OZ 95/13 oddalił zażalenie. Przy skardze kasacyjnej z dnia 17 października 2013 r. od wyroku Sądu z dnia 28 czerwca 2013r. złożony został kolejny wniosek [...] z siedzibą w K., w którym Stowarzyszenie wniosło o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek ten należy rozpoznać w trybie przepisu art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stowarzyszenie w formularzu wniosku z dnia 19 listopada 2012r. (tj. w pierwszym złożonym w sprawie) podało, że jest organizacją ekologiczną, zajmującą się zgodnie z zapisami statutu ochroną środowiska i przyrody. Działalność Stowarzyszenia prowadzona jest na poziomie eksperckim. Stowarzyszenie oświadczyło, że swoje cele realizuje poprzez udział w postępowaniach administracyjnych oraz poprzez prowadzenie interwencji przyrodniczych. Stowarzyszenie działa na rzecz ochrony dobra wspólnego, jakimi są środowisko i przyroda ożywiona. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jego zasadą jest finansowanie konkretnych działań przez członków zajmujących się konkretną problematyką. Stąd też finansowanie konkretnych działań odbywa się kosztem prywatnych środków osób je prowadzących. Stowarzyszenie wskazało, że w 2009 r. jego członkowie założyli [...] zwane dalej: [...], które zajęło się tematami realizowanymi dotychczas przez [...]. Wskazali, że w Towarzystwie pobierana jest składka członkowska wpłacana także przez członków Stowarzyszenia, będących członkami Towarzystwa. Stowarzyszenie zaznaczyło, iż z uwagi na powstanie [...]nie rozwijało dalej swojej działalności, gdyż przejęło ją [...]. Stowarzyszenie poinformowało, że z przedstawionych powyżej powodów nie posiada konta bankowego, nie pobiera też opłat członkowskich. Oznajmiło, że budżet [...] oscyluje wokół kwoty 1.000 złotych, co pokrywa jedynie część wydatków, a pozostałe są finansowane z prywatnych środków osób zajmujących się konkretnymi sprawami. Stowarzyszenie dodało, że ponosi znaczące wydatki z tytułu działań na rzecz ochrony przyrody. Z dołączonego oświadczenia o kosztach wyjazdów eksperckich wynika, iż koszt ten w roku 2012 wyniósł około 6 tysięcy złotych. Stowarzyszenie wskazało, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie koncentruje się na pozyskiwaniu darowizn, jako na działaniu nieefektywnym oraz jako na działaniu, które może rzutować negatywnie na wiarygodność Stowarzyszenia. Podkreśliło, że jego celem jest ochrona środowiska, zaś najcenniejszy dla Stowarzyszenia jest wkład pracy (eksperckiej) jego członków. Produktem pracy Stowarzyszenia są ekspertyzy, jednak wartość ekspertyz przekracza ponoszone koszty funkcjonowania Stowarzyszenia i dlatego nie przynoszą one realnego przychodu. Stowarzyszenie wskazało, iż kwota 500 złotych jest kwotą zaporową i w konsekwencji zamyka organizacji społecznej dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dot. ochrony środowiska. Zwróciło się z wnioskiem o obniżenie kwoty wpisu do kwoty 100 złotych. Z nadesłanego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Stowarzyszenie nie posiada kapitału zakładowego, majątku, środków trwałych, jak również nie posiada rachunku bankowego. Stowarzyszenie dodało, że w roku 2011 r. wszystkie jego działania odbywały się pod szyldem [...]. Oświadczyło, że głównym źródłem dochodu [...] są składki członkowskie w kwocie 50 złotych (pełna składka) oraz w kwocie ulgowej 12 złotych. Stowarzyszenie wskazało, że ubiegły rok dla [...] zamknął się stratą w kwocie 2.493,09 złotych, przy przychodzie ze składek, w tym zaległych 912,00 złotych. W uzasadnieniu sprzeciwu Stowarzyszenie dodało natomiast, że sytuację finansową jak i działalność [...] należy rozpatrywać łącznie z sytuacją [...]. W praktyce członkowie Stowarzyszenia tworzą [...]. Wskazało, że z formalnego punktu widzenia [...] nie może uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu, a ponadto, również nie posiada wystarczających środków. W opinii Stowarzyszenia, w uzasadnieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazano, iż Stowarzyszenie znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy, gdyż nie posiada środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dokumentuje to zestawienie faktycznych kosztów działalności. W zestawieniach finansowych nie jest kalkulowane wynagrodzenie za pracę - ta jest całkowicie społeczna, zaś jej koszty ponosi osoba ją wykonująca. Zaznaczono ponadto, iż utrzymanie członków w stowarzyszeniu, wymaga przemyślanej i odpowiedzialnej polityki zarządu dot. obciążeń finansowych członków stowarzyszenia. Kwota 50 złotych pobierana w [...] jest kwotą typową w warunkach krajowych dla składek członkowskich - nie jest ona ani symboliczna, ani zaporowa. Stowarzyszenie dodało, że zapewniło sobie (poprzez prywatne finansowanie) środki na działalność ekspercką i badawczą, realizując tym swoją misję. Kwota 500 złotych stanowi ok. 20% miesięcznych dochodów adiunkta wyższej uczelni, którym jest przedstawiciel Stowarzyszenia. Biorąc pod uwagę, iż dla całości przedmiotowej inwestycji wydano 2 kwestionowane pozwolenia na jej realizację, całość postępowania stanowi w prywatnym budżecie równowartość 40 % miesięcznego wynagrodzenia. Kwota ta jest wygórowana i zaporowa. Stowarzyszenie zwróciło także uwagę na konwencję z Aarhus (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706), gwarantującą społeczeństwu w sprawach ochrony środowiska m.in. dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Artykuł 9 przedmiotowej konwencji stanowi, że dostęp do procedur sądowych będzie niedyskryminacyjny ze względu na koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 165 p.p.s.a stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie (tj. że istotnemu pogorszeniu uległa sytuacja materialna), kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] października 2013r. oprócz informacji, które stanowią powtórzenie uprzedniego wniosku, Stowarzyszenie podało, że budżet [...] obecnie oscyluje się w granicach 750,00 złotych (w poprzednim wniosku 1.000 złotych), co pokrywa jedynie część wydatków, a pozostałe są finansowe z prywatnych środków osób zajmujących się konkretnymi sprawami. Nadto wskazało, że [...] ubiegły rok zamknął stratą w kwocie 6.295,66 złotych przy przychodzie ze składek, w tym zaległych 780,31 złotych. W poprzednim wniosku z dnia 19 listopada 2012 r. [...] wskazało, że ubiegły rok zamknął ze stratą w wysokości 2493,09 złotych przy przychodzie ze składek (- w tym zaległych 912,00 złotych). Podane wyżej kwoty w porównaniu do pierwszego wniosku uległy zmianie, jednakże dane te w ocenie Sądu nie wpływają na zmianę postanowienia Sądu z dnia 14 stycznia 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 2558/12. Podkreślić należy, że powyższe zmiany dotyczyły [...], natomiast nie odnosiły się do Stowarzyszenia [...], którego wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpatrywany. Zdaniem Sądu, Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnych nowych okoliczności, które pozwoliłyby inaczej ocenić jego sytuację niż ww. postanowieniu Sądu. W szczególności nie wykazało, że jego sytuacja majątkowa uległa istotnej zmianie w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w ww. postanowieniu. Rozpoznając obecnie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 21 października 2013r. nie można odstąpić od oceny sytuacji finansowej zawartej w postanowieniu Sądu z dnia 14 stycznia 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 2558/12. Wskazać należy, że po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2013r. sygn. akt II OZ 95/13 oddalił zażalenie. Podkreślić bowiem należy, że zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie aktualnie rozpatrywanego wniosku z dnia 21 października 2013r. jest możliwa wyłącznie przy spełnieniu warunku w postaci zmiany okoliczności sprawy. Muszą to być jednak takie okoliczności, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, w szczególności jak wskazano wyżej istotne pogorszenie sytuacji (przede wszystkim finansowej i majątkowej) wnioskodawcy. Z analizy danych podanych przez Stowarzyszenie we wniosku z dnia 19 listopada 2012 r. jak i obecnie rozpatrywanym nie wynika, że zaszły takie zmiany sytuacji finansowej Stowarzyszenia, które uzasadniałyby zmianę orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2013 r. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.