VII SA/Wa 256/11

Dnia 5 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. P. i B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu [...] kwietnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy W. P., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 2.050,00 złotych miesięcznie. Z formularza wynika, że na kwotę tą składa się emerytura żony w wysokości 450,00 złotych oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości 1.600,00 złotych. Wnioskodawca wraz z żoną posiadają udziały w wielkości 2/6 domu mieszkalnego o pow. 86 m., są współwłaścicielami w 1/4 nieruchomości rolnej o pow. 2 ha oraz działki o pow. 500 m2. Wnioskodawca jako przedmiot wartościowy wskazał, samochód osobowy o wartości 24.000 złotych Nadmienił również, że ma zobowiązania z kredytów kupieckich wobec banków. W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wnioskodawca wskazał, że miesięczne ponosi następujące wydatki na utrzymanie domu tj. opłatę za gaz w wysokości 550. 00 zł., opłatę za energię w wysokości 280,00 zł., opłatę za telefon w wysokości 70,00 zł., podatek od nieruchomości w wysokości 38,00 zł. Nadto wskazał, że ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu tj. ubezpieczenie 3.500,00 rocznie, przeglądy naprawy i zakup paliwa ok. 12.000,00 zł. rocznie. Poinformował, że aktualnie jego dochody wynoszą ok. 2.000,00 zł. miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że jego kredyty łącznie z kredytem kupieckim wynoszą ok. 400.000 zł. Dodał, że nie posiada żadnych oszczędności. Wnioskodawca załączył do pisma 3 zaświadczenia z banków o wysokości zadłużenia kredytowego oraz kserokopię wyciągów z banków z rachunku firmowego. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł sprzeciw. W opinii skarżącego postanowienie jest krzywdzące, a przeprowadzona analiza nie uwzględnia trudnej sytuacji finansowej w jakiej się on znalazł. Wskazał również, że w jednej chwili z dobrej egzystencji firmy można być bankrutem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 15 czerwca 2011 r. Jest ono traktowane - pod względem skutków prawnych - jako nieistniejące. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, iż skarżący wraz z małżonką utrzymuje się z dochodów ok. 2.000 zł. Renta żony wynosi ok. 400 zł. skarżący prowadzi działalność gospodarcza i jest obciążony kredytami kupieckimi na łączną sumę ok. 400 000 zł. Roczne koszty utrzymania samochodu wynoszą ok. 12 000 zł. Jako stałe koszty codziennego utrzymania domu skarżący wskazał opłaty za gaz, energię elektryczną , telefon, podatek od nieruchomości. Opłaty te po podsumowaniu wynoszą 938, 00 zł. W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia Skarżącego nie wskazują na to, iż nie jest on w stanie pokryć całości kosztów sądowych w postępowaniu w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia zestawienie uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego żonę które wynoszą 2.450, złotych z ponoszonymi wydatkami, które wynoszą ( same opłaty stałe związane z utrzymaniem domu 938 00 + 1 000.00 złotych wydatki na paliwo wynoszą już 1.938,00 złotych). Skarżący wśród ponoszonych wydatków nie wskazał, również innych niezbędnych kosztów codziennego utrzymania (zakup produktów żywnościowych, chemicznych, lekarstw itp. Nadto wnioskodawca nie podał, w jakich miesięcznych ratach dokonuje spłat kredytów. Nie wskazał również czy środki z zaciągniętych pożyczek bankowych zostały w całości skonsumowane. Z załączonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że przynajmniej na jednym z rachunków Skarżący dysponował wolnymi środkami płatniczymi w wysokości 17. 580, 49 zł., a na dwóch innych rachunkach dostępne środki wynosiły 11. 582, 58 zł, i 6.381, 00 zł. Kwoty te były do dyspozycji Skarżącego w miesiącach marzec - maj 2011 r. Ponadto z załączonych przez Skarżącego zaświadczeń bankowych wynika, że spłaca on prawidłowo zaciągnięte kredyty. Sytuacja w której skarżący ma zdolność kredytową do zaciągania wysokich kredytów, reguluje na bieżąco swoje zobowiązania oraz utrzymuje stałe dochody wyklucza możliwość przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto z analizy ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów wynika, iż deklarowane wydatki przekraczają dochody skarżącego. Powyższe może świadczyć, że skarżący posiada inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów. Ponadto jedynym kosztem do poniesienia, którego skarżący jest zobowiązany jest wpis sądowy w wysokości 500 zł. i może on pozostać jedynym kosztem w niniejszej sprawie. Pokreślenia wymaga okoliczność, iż ponoszenie kosztów postępowania przez stronę jest zasadą. Strona, która wszczęła postępowanie sądowe powinna przewidzieć w swoim budżecie środki pieniężne na pokrycie kosztów tego postępowania. Obowiązek taki nabiera szczególnego znaczenia w stosunku do osób prowadzących działalność gospodarczą, w ich przypadku bowiem przepisy prawa wymagają szczególnej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, a więc również sądowych i urzędowych. Posiadanie przez skarżącego i jego żonę miesięcznych dochodów, zdolności kredytowej do zaciągania kredytów w znacznej wysokości wyklucza możliwość, uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów związanych ze wszczętym postępowaniem sądowym. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.