VII SA/Wa 2563/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. P., E. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: odmówić E. P. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. E. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania E. P. prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W treści art. 246 ustawy ustawodawca użył pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z treści złożonego wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z E. P. pozostaje mąż i dwoje dzieci. Skarżąca wskazała, że posiada dom o powierzchni 80 m2 oraz nieruchomość rolną (28 ha). Oświadczyła, że utrzymuje się z rodziną z dochodów uzyskiwanych przez nią i męża z gospodarstwa rolnego w wysokości 1350 zł miesięcznie. Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez wskazanie, czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej (jeśli tak, w jakiej wysokości) oraz nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wezwano również do wskazania, czy syn skarżącej jest osobą bezrobotną, czy uzyskuje dochody z działalności gospodarczej lub z tytułu wynagrodzenia za pracę bądź czy podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskuje. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wskazała, że dopłaty do nieruchomości rolnej wynoszą około 20.000 zł rocznie. Oświadczyła, że syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, ani z tytułu wynagrodzenia za pracę. Syn podejmuje natomiast prace dorywcze, ale są to prace sezonowe, nie otrzymuje z nich regularnego dochodu, są to kwoty 100 – 200 zł jednorazowo. Skarżąca nadesłała jednocześnie wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 października 2014 r. do 19 stycznia 2015 r. Biorąc pod uwagę okoliczności wynikające ze złożonego wniosku oraz pisma z dnia 16 stycznia 2015 r. i nadesłanych dokumentów uznano, że E. P. nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 200 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym z E. P. pozostaje mąż i dwoje dzieci. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z rodziną z dochodów uzyskiwanych przez nią i męża z gospodarstwa rolnego, których wysokość określiła na kwotę 1350 zł miesięcznie, jednakże w ocenie referendarza sądowego deklarowana przez skarżącą wysokość dochodów jest zaniżona. Jak wynika z treści wniosku skarżąca posiada nieruchomość rolną o powierzchni 28 ha. Warto wobec tego zauważyć, że na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie danych statystycznych, ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", nie później niż do dnia 23 września każdego roku, wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. (M.P. z 2014 r. poz. 827) dochód ten wynosił 2.869 zł. Zatem dochód skarżącej z posiadanych gruntów rolnych obliczony przy uwzględnieniu tej wartości wyniósłby 80.332 zł rocznie, tj. 6.694,33 zł miesięcznie (28 ha x 2.869 zł = 80.332 zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = 6.694,33 zł). Biorąc zatem pod uwagę wielkość gospodarstwa rolnego skarżącej oraz przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych uzyskiwany z 1 ha przeliczeniowego uznać należy za mało wiarygodne oświadczenie skarżącej o uzyskiwaniu dochodu jedynie w wysokości 1350 zł miesięcznie. Na marginesie warto zauważyć, że skarżąca była w postępowaniu administracyjnym i jest obecnie w postępowaniu przed sądem administracyjnym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co zdaje się potwierdzać, iż skarżąca nie wykazała swojej pełnej sytuacji finansowej. Nie wydaje się bowiem prawdopodobne, aby przy tak niewielkich dochodach (1350 zł na cztery osoby) skarżąca była w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W świetle powyższych okoliczności uznano zatem, że brak jest podstaw do przyznania E. P. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, skarżąca nie wykazała bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.