VII SA/Wa 2565/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-08

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Bogusław Cieśla, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające nieruchomość sąsiadującą z działką drogową, na której znajduje się samowolnie wybudowane ogrodzenie, posiadają interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę tego ogrodzenia, mimo braku tytułu prawnego do działki drogowej?
Ratio decidendi
Posiadanie gruntu, na którym znajduje się samowolnie wybudowane ogrodzenie, nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawach z zakresu inwestycji budowlanych, jeśli wnioskodawcy nie posiadają do tej działki tytułu prawnego. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który pozwala na skuteczne żądanie czynności organu w celu zaspokojenia własnej potrzeby, a nie z potencjalnych przyszłych zdarzeń, takich jak zasiedzenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Ogrodzenie zostało wybudowane samowolnie na działce stanowiącej pas drogowy. Wnioskodawcy, będący właścicielami sąsiednich nieruchomości, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, twierdząc, że posiadają interes prawny wynikający z posiadania gruntu i potencjalnego zasiedzenia. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji procesowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. C., J. C., G. S., M. G. i A. M.-G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] października 2016r., NR [...], na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał Zarządowi Dróg Miejskich z siedzibą w [...], dokonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia składającego się blachy falistej na podmurówce betonowej o długości ok. 137,60m i wysokości ok. 2,37m, ze sztachet drewnianych na podmurówce betonowej o długości ok. 23,80m i wysokości ok. 2,37m oraz blachy falistej na podmurówce betonowej o długości ok. 32,30 m i wysokości ok. 1,95m, usytuowanego w pasie drogowym ulicy [...] w [...], na terenie działki nr [...] z obrębu [...], na wysokości działek od nr [...] do nr [...] z obrębu [...] usytuowanych wzdłuż ulicy [...]. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Zarządu Dróg Miejskich w [...] jako władającego działką. Wnioskodawca wskazywał, iż ogrodzenie wybudowano bez zezwolenia zarządcy drogi, a Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Dzielnicy [...] nie wydawał zezwolenia na jego realizację. W dniu [...].09.2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że przy ul. [...] na wysokości od nieruchomości przy ul. [...] (działka nr ewid. [...]) do nieruchomości położonej przy ul. [...] (działka nr ewid. [...]) istnieje ogrodzenie składające się z podmurówki betonowej na której umieszczona jest blacha falista o długości ok. 137,60m i wysokości ok. 2,37m, na długości ok. 23,80m umieszczone są sztachety drewniane o wysokości ok. 2,37m, następnie na długości ok. 32,30 m umieszczona blacha falista o wysokości ok. 1,95m. Ogrodzenie usytuowane jest w odległości ok. 5,18 m od krawędzi jezdni ul. [...]. Na podstawie analizy zdjęć lotniczych ustalono, że ogrodzenie usytuowane jest na terenie działki nr [...] z obrębu [...], która stanowi drogę. Organ wskazał, że wybudowanie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 mm powinno być poprzedzone zgłoszeniem zamiaru jego budowy - do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przedmiotowe ogrodzenie nie jest związane z żadnym obiektem i zastosowanie miał art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Przepisy art. 49b ust. 2 dopuszczają legalizację samowolnie wykonanych obiektów, jeżeli wykonane są zgodne z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi i ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla [...] (Uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006r.) - obejmuje obszar którego granice wyznaczają: od północy: południowa linia rozgraniczająca ulicy [...] i północna linia rozgraniczająca ulicy [...] do ul. [...] , południowo-zachodnia granica Pracowniczego Ogrodu Działkowego im. [...] do granicy z miastem [...], Przepis § 8 ust. 1 pkt 1 ww. planu, stanowi: przestrzeniami publicznymi są m.in. tereny znajdujące się w liniach rozgraniczających ciągów i urządzeń komunikacyjnych: ulic, ciągów pieszo-jezdnych i dojazdów, ciągów pieszych oraz pętli autobusowej. Natomiast z pkt 5 § 8 wynika, że ogrodzenia od strony przestrzeni publicznych realizować należy w liniach rozgraniczających ustalonych w planie, przy czym dopuszcza się ich miejscowe wycofanie w głąb terenu działki w przypadku konieczności ominięcia istniejących przeszkód (np. drzew, urządzeń infrastruktury technicznej, itp.) oraz w miejscach sytuowania bram wjazdowych i powinny spełniać następujące warunki: maksymalna wysokość nie może przekraczać 1,8 m od poziomu terenu, ogrodzenia pełne (nieażurowe) nie mogą być wyższe niż 0.6 m od poziomu terenu. Usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia pełnego o wysokości powyżej 2,20m, poza liniami rozgraniczającymi tj. w pasie drogowym ulicy [...] stanowi o niemożliwości dokonania jego legalizacji. Ogrodzenie znajduje się na terenie, którego zarządcą jest Zarząd Dróg Miejskich w [...], jest jednolite na całej długości (wykonane w przeważającej części z blachy falistej w części z elementów drewnianych, na jednej betonowej podmurówce) i istniało co najmniej od 2005r. Wobec powyższych ustaleń, obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie zrealizowanego ogrodzenia w pasie drogowym ulicy [...] nałożono na zarządcę drogi tj. Zarząd Dróg Miejskich w [...]. Wnioskiem z dnia 11.09.2019 r. M C, J G C, G S, E B, S M N, M G, A M G, M K, P K, R S i M M, wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].10.2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2019 r., na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania z wniosku . M C, J G C, G S, E B, S M N, M G, A M G, M K, P K, R S i M M - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budów lanego dla [...] z dnia [...].10.2016 r., Nr [...] W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawcy twierdzili, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to jest: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez nakazanie rozbiórki ogrodzenia, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ww. ustawy; 3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez nakazanie rozbiórki ogrodzenia, którego budowa nie narusza obowiązku zgłoszenia, oraz mimo, że postawione jest w granicach pasa zieleni, który jest w posiadaniu skarżących. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ powiatowy wydał decyzję we właściwym trybie, tj. art. 49b Prawa budowlanego. Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że w dacie prowadzenia postępowania sporne ogrodzenie znajduje się na działce nr [...] stanowiącej pas drogi i nie jest związane z żadnym istniejącym na tej działce obiektem oraz posiada wysokość ok. 2.37 m, a w części 1.97 m. Stanowi obiekt budowlany, którego wybudowanie powinno poprzedzać zgłoszenie do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania decyzji: roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy: zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2.20 m . Ogrodzenie działki niezabudowanej jest budowlą, zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Prawidłowe było zastosowanie do ogrodzenia działki niezabudowanej stanowiącej budowlę, o której mowa w treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, trybu określonego w art. 49 b Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego możliwość legalizacji samowoli budowlanej zależała od jej zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jeżeli taki obowiązuje) oraz od ustalenia czy przedmiotowa budowa nie narusza przepisów , w tym techniczno-budowlanych. Organ powiatowy ustalił brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwagi na to, że ogrodzenie swoim usytuowaniem narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].10.2006 r. ( § 8 pkt 5 ww. uchwały), ogrodzenia od strony przestrzeni publicznych realizować należy w liniach rozgraniczających ustalonych w planie, przy czym dopuszcza się ich miejscowe wycofanie w głąb terenu działki w przypadku konieczności ominięcia istniejących przeszkód (np. drzew, urządzeń infrastruktury technicznej, itp.) oraz w miejscach usytuowania bram wjazdowych. Nadto powinny spełniać następujące warunki: maksymalna wysokość ogrodzenia nie może przekraczać 1.8 m od poziomu terenu, ogrodzenie pełne (nieażurowe) nie może być wyższe niż 0.6 m od poziomu terenu. Natomiast sporne ogrodzenie nie jest zrealizowane w liniach rozgraniczających, a na działce nr ew. [...] stanowiącej pas drogi ul. [...], oraz jest ono pełne o wysokości ponad 0,6 m od poziomu terenu. Stwierdzone naruszenie przepisów ustawy obligowało organ do orzeczenia obowiązku rozbiórki, bez konieczności wydania postanowienia w oparciu o art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego. W toku postępowania prowadzonego przez organ powiatowy wnioskodawcy nie byli uznani za strony postępowania i nie brali w nim udziału. Jednak brak udziału w postępowaniu stanowić może ewentualną podstawę do wznowienia postępowania. Niezapewnienie udziału w postępowaniu osobie, która powinna być jego stroną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Nierzetelne wyjaśnienie sprawy, czy też błąd w ustaleniach faktycznych, nie stanowią o kwalifikowanej wadzie decyzji. Główny Inspektor Nadzory Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. w związku z odwołaniem M C, J G C, G S, E B, S M N, M G, A M G, M K, P K, R S i M M, od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał treść art. 28 k.p.a. i wyjaśnił kto może być stroną w postępowaniu administracyjnym. Następnie organ dokonał wykładni pojęcia "interes prawny". GINB wskazał, że sporne ogrodzenie znajduje się na działce drogowej nr [...], będącej we władaniu Zarządu Dróg Miejskich, zaś skarżący nie posiadają do tej działki żadnego tytułu prawnego, twierdząc że "posiadają" ogrodzenie i pas gruntu, na którym jest ono posadowione oraz że spełnione są przesłanki do zasiedzenia przez nich tego pasa gruntu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że posiadanie, uregulowane w Tytule IV Księgi Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145) nie jest źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawach z zakresu inwestycji budowlanych. GINB podkreślił, że nie jest rzeczą organu administracji publicznej badanie przesłanek do zasiedzenia, ani nie jest zasadne zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny. Zdaniem GINB chęć posiadania odgrodzenia od ruchliwej ulicy świadczy o interesie faktycznym a nie prawnym. Nie ma przeszkód, aby skarżący wykonali nowe ogrodzenie na gruncie, do którego będą posiadali tytuł prawny. Organ odwoławczy wskazał, że ze względu na brak legitymacji procesowej skarżących należało umorzyć postępowanie odwoławcze. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M C, J G C, G S, E B, S M N, M G, A M G, M K, P K, R S i M M. Skarżący powołali pismo Naczelnika Wydziału Geodezji Urzędu Gminy [...] z dnia [...] maja 1995 roku, znak: [...]; wskazując na samoistne posiadanie nieruchomości na której posadowione jest ogrodzenie – od przeszło 20 lat. Ponadto podnieśli, że przedmiotowe ogrodzenie, zostało wykonane około 40 lat temu. Powinni być uznani za strony jako właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której prowadzona była rozbiórka ogrodzenia. Skarżący podnieśli także błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., oraz wskazali na zgodność inwestycji w postaci ogrodzenia z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 519/20, po rozpoznaniu M C, J G C, G S, E B, S M N, M G, A M G, M K, P K, R S i M M na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja GINB, wydana w postępowaniu odwoławczym, naruszyła zastosowaną podstawę prawnoprocesową tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M C, J G C, G S, E B, S M N, M G, A M G, M K, P K, R S i M M od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 519/20. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, że odwołalnie M M pozostawił bez rozpoznania. Organ podtrzymał stanowisko, co do braku legitymacji procesowej pozostałych skarżących oraz argumenty przedstawione w uchylonej przez Sąd decyzji. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego tub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Sporne ogrodzenie znajduje się na działce drogowej nr [...], będącej we władaniu Zarządu Dróg Miejskich, zaś skarżący nie posiadają do tej działki żadnego tytułu prawnego, wskazują jedynie, że "posiadają" ogrodzenie i pas gruntu, na którym jest ono posadowione oraz że spełnione są przesłanki do zasiedzenia przez nich tego pasa gruntu. W tym kontekście organ podkreślił, że stan faktyczny - posiadanie - uregulowane w Tytule IV Księgi Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145) nie jest źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawach z zakresu inwestycji budowlanych. Odnosząc się do ewentualnego zasiedzenia stwierdził, że nie posiada interesu prawnego ten, kto uzasadnia go zdarzeniami i okolicznościami dopiero przewidywanymi, do których osiągnięcia dąży lub które zamierza podjąć w przyszłości. Nadto, że nie jest sprawą organu administracji publicznej badanie przesłanek do zasiedzenia, ani nie ma podstaw do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny. Organ wydaje decyzje na podstawie aktualnego stanu faktycznego. Skarżący będą mogli dochodzić swoich praw, o ile faktycznie zasiedzenie zostanie stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Brak jest przepisu prawa materialnego, który nakazywałby odgrodzenie działki od drogi powiatowej. Nie ma też przepisu, który określałby odległość ogrodzenia od granicy działki budowlanej. Skoro sporne ogrodzenie nie znajduje się na działce ani w granicy działki, do której skarżący mieliby tytuł prawny, to nie posiadają oni interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym tego ogrodzenia. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r., wnieśli M C, J G C, G, M G i A M-G. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez wydanie rozstrzygnięcia stanowiącego odmowę merytorycznego rozpoznania sprawy z powodu rzekomego braku interesu prawnego skarżących, podczas gdy są oni właścicielami nieruchomości położonych bezpośrednio przy nieruchomości (pasie ziemi) na której znajduje się ogrodzenie podlegające rozbiórce, a ponadto nabyli część przedmiotowej nieruchomości (pasa ziemi) w drodze zasiedzenia; 2. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw o stwierdzenie nabycia nieruchomości (części pasa ziemi) na której znajduje się ogrodzenie podlegające rozbiórce, zawisłych przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...], a sprawa o zasiedzenie stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazali, że M C i J G C są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...]prowadzi księgę wieczystą numer [...]); G S jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...], (księga wieczysta numer [...]); M G i A M G są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] (księga wieczysta numer [...]). Między tymi nieruchomościami, a drogą przy ul. [...] znajduje się pas ziemi o szerokości 5,8 m. Na skraju tego pasa od strony ul. [...] istnieje ogrodzenie, które od ponad 35 lat odgradza pas ziemi od ulicy. Wskazywany pas ziemi połączony jest z nieruchomościami skarżących i powiększa granice ich działek. Skarżący posiadają interes prawny, a co za tym idzie prawo do udziału w niniejszym postępowaniu. Interes ten wynika z art. 172 § 1 i 2 k.c., gdyż zaistniały przesłanki do nabycia przez skarżących w drodze zasiedzenia prawa własności poszczególnych części pasa gruntu. Organ powinien zawiesić postępowanie, do czasu rozstrzygnięcia w sprawach o stwierdzenie nabycia własności (części pasa ziemi), zawisłych przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Takie rozwiązanie zostało zastosowane w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i jego ocenie, a tym samym skarga jest niezasadna. Oględziny przeprowadzone w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, wykazały, że przy ul. [...] na wysokości nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]), aż do nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]), istnieje ogrodzenie składające się z podmurówki betonowej na której umieszczona jest blacha falista o długości ok. 137,60 m i wysokości ok. 2,37 m, na długości ok. 23,80 m umieszczone są sztachety drewniane o wysokości ok. 2,37 m, następnie na długości ok. 32,30 m, umieszczona jest blacha falista o wysokości ok. 1,95 m. Ogrodzenie to usytuowane jest w odległości ok. 5,18 m od krawędzi jezdni ul. [...]. Usytuowane jest w całości na terenie działki nr [...], która stanowi pas drogowy. Wybudowanie w tym miejscu ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m musiało być poprzedzone zgłoszeniem zamiaru jego budowy - do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji: roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy: zgłoszenia właściwemu organowi wymagała, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2.20 m. Ogrodzenie działki niezabudowanej jest budowlą, zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym prawidłowe było zastosowanie do ogrodzenia działki niezabudowanej stanowiącej budowlę, trybu określonego w art. 49 b Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego możliwość legalizacji samowoli budowlanej zależała od jej zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz od ustalenia czy przedmiotowa budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Organ powiatowy ustalił brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwagi na to, że ogrodzenie swoim usytuowaniem naruszało powołane w decyzji przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymacanego zgłoszenia. Przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Skoro ogrodzenie usytuowane jest całkowicie na terenie nieruchomości, której zarządcą jest Zarząd Dróg Miejskich w [...] i prawo do dysponowania ww. nieruchomością ma jedynie ten podmiot, to obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie zrealizowanego ogrodzenia w pasie drogowym ulicy [...] nałożono słusznie na zarządcę drogi tj. Zarząd Dróg Miejskich w [...]. Wnioskodawcy nie byli stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją i nie brali w nim udziału. Jednak ewentualne niezapewnienie udziału w postępowaniu osobie, która powinna być jego stroną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla [...] z dnia [...] października 2016 r. zostało wszczęte na wniosek osób, które nie posiadają przymiotu strony w sprawie. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie posiadają do ogrodzenia tytułu prawnego. Uzasadniając swoją legitymację w sprawie wskazali wprawdzie, że "posiadają" ogrodzenie i pas gruntu na którym jest ono posadowione oraz, że spełnione są przesłanki do zasiedzenia przez nich tego pasa gruntu, to jednak posiadanie nie jest źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu inwestycji budowlanych. Również powoływanie się na spełnienie przesłanek do zasiedzenia nie uzasadnia istnienia interesu prawnego, ponieważ organ wydaje decyzje na podstawie aktualnego stanu faktycznego. Brak było też podstaw do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny, gdyż jest to zdarzenie przyszłe i niepewne. Przymiot strony wynikający z art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dany jest każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego było wielokrotnie analizowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazywano w nim, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2021 r., II GSK 1850/21, wskazano, że w świetle art. 28 k.p.a. jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie", przy czym postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub na prawa i obowiązki tej osoby wpływa rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu. Z interesem prawnym nie można mylić interesu faktycznego, który nie daje przymiotu strony w określonym postępowaniu. Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia może wpływać na interes faktyczny posiadacza gruntu na którym znajduje się obiekt objęty nakazem, ale nie jest to interes prawny. Stan faktyczny - posiadanie nie rodzi interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Źródłem tego interesu nie są także wskazane przez stronę skarżącą przepisy kodeksu cywilnego. W związku z tym, że postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek osób, które nie mają legitymacji procesowej w sprawie, zasadne było uchylenie decyzji organu wojewódzkiego i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło