VII SA/Wa 2575/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-11

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym, obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykaże, że jego dochody są niewielkie i wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a posiadany majątek nie przynosi dochodu i nie pozwala na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wykazał, że utrzymuje się z emerytury, posiada dom mieszkalny, mieszkanie i nieruchomość rolną, jednak z uwagi na zły stan zdrowia i wiek nie jest w stanie samodzielnie uprawiać ziemi, a dom wymaga remontu. Sąd ocenił, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2012 r. po rozpoznaniu wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i przesłania odpisu decyzji postanawia: przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. P., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawca w nadesłanym formularzu wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Z nadesłanych informacji wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.473,71 złotych miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi dom mieszkalny o pow. 60 m ², mieszkanie o pow. 8 m ² oraz nieruchomość rolna o pow. 3,56 ha w tym las. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą starszą i schorowaną. Cierpi na wiele schorzeń, które wyszczególnił we wniosku. Nadmienił, że gospodarstwo rolne nie przynosi mu żadnych dochodów, gdyż z uwagi na zły stan zdrowia nie może uprawiać ziemi. Zaznaczył również, że dom w którym zamieszkuje ma ok. 70 lat, nie ma prądu, wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Mając na względzie powyższe dane uznano, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę są niewielkie, wystarczają jedynie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. Posiadany zaś majątek w postaci domu oraz nieruchomości rolnej nie przynosi skarżącemu żadnego dochodu. Jak podkreślił wnioskodawca, dom nie posiada dostępu do prądu, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że wnioskodawca nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie ponosić kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło