VII SA/Wa 2576/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić S. O. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. S. O. wnioskiem z dnia 3 lutego 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Żona wg oświadczenia jest osobą bezrobotną. Utrzymują się z dochodu z renty wnioskodawcy w wysokości 909 zł. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada majątku w postaci domu, mieszkania i innych nieruchomości. Nie posiada innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada też papierów wartościowych i innych praw majątkowych ani wierzytelności. Skarżący wskazał, że ma zły stan zdrowia oraz niską rentę. Wskazał, że ponosi następujące wydatki leki 200 zł., światło 150 zł., woda i ścieki 150 zł. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Z uwagi na okoliczność, iż wskazane dane były niewystarczające do przyznania prawa pomocy wezwano wnioskodawcę w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez: - wskazanie kto jest właścicielem domu wskazanego jako adres dla doręczeń (ul. K. w G.), jeżeli wnioskodawca nie jest właścicielem tego domu, należało wskazać kto jest jego właścicielem i z jakiego tytułu wnioskodawca w nim zamieszkuje oraz jakiej wielkości jest to dom, - nadesłanie zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu przez małżonkę wnioskodawcy osobą bezrobotną, - wskazanie czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należało wskazać rodzaj, rocznik i model oraz ew. koszty utrzymania, - wskazanie czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega, - wskazanie czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłanie kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za 2015 r., osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, które dokonywały rozliczenia z urzędem skarbowym, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą za trzy ostatnie miesiące, które posiadają rachunek bankowy. Wnioskodawca pomimo odebrania ww. wezwania nie wykonał zarządzenia. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych i świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika stwierdzić trzeba, że brak jest przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku we wskazanej części. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce wyjątkowo, w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy występując na drogę postępowania sądowego powinien natomiast mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinien uprawdopodobnić, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na powyższe rozstrzygniecie miało przeze wszystkim wpływ niewykonanie zarządzenia z dnia 7 lutego 2017 r. i nie ustosunkowanie się do zawartych w nim pytań. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawca nie przedstawił żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne - brak jest przede wszystkim dokumentów źródłowych jak kopia dokumentu PIT, wyciągu z rachunku bankowego. Wnioskodawca nie wyjaśnił także jaki jest status lokalu wskazanego jako adres zamieszkania, nie zostało potwierdzone, iż małżonka wnioskodawcy jest osoba bezrobotną. Okoliczności te znacznie osłabiają wiarygodność złożonego wniosku. Niewykonanie zarządzenia wzywającego do wyjaśnienia wątpliwości nie może być interpretowane na korzyść wnioskodawcy, stąd w niniejszej sprawie należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tej sytuacji postanowiono w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.