VII SA/Wa 2579/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-05
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę, uwzględniając wpisanie obiektu do rejestru zabytków decyzją nadaną rygorem natychmiastowej wykonalności, mimo że decyzja ta nie była ostateczna?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ wpisanie obiektu do rejestru zabytków decyzją z rygorem natychmiastowej wykonalności spowodowało zmianę stanu prawnego i faktycznego, czyniąc dotychczasowe postępowanie bezprzedmiotowym. Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić takie zmiany, nawet jeśli decyzja wpisująca do rejestru nie jest ostateczna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego wpisanego do gminnej ewidencji zabytków. Minister uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ w trakcie postępowania zażaleniowego budynek został wpisany do rejestru zabytków decyzją nadaną rygorem natychmiastowej wykonalności. Inwestor zarzucił, że decyzja wpisująca do rejestru nie była ostateczna, co czyniło postanowienie Ministra przedwczesnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia zamierzenia budowlanego oddala skargę
VII SA/Wa 2579/16
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...] marca 2016r , znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. w B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...].02.2016 r. nr [...] odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. K. w miejscowości O.- postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek Starosty Powiatowego w [...] odmówił uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. K. w miejscowości O..
Organ konserwatorski pierwszej instancji oparł wydane przez siebie rozstrzygnięcie na przepisie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że
w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Organ konserwatorski pierwszej instancji przyjął, iż jego kompetencje do wypowiadania się w ww. sprawie wynikają z faktu, że budynek mieszkalny przy ul. K. w O., którego dotyczy planowana inwestycja, znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.
Wnioskowany do rozbiórki budynek posiada wysokie walory architektoniczne ( willa secesyjna ) i zabytkowe dlatego należało odmówić uzgodnienia jego rozbiórki.
Na powyższe orzeczenie zażalenie złożyło przedsiębiorstwo P. S.A. w B. będące inwestorem.
Rozpatrując zażalenie organ drugiej instancji stwierdził , iż w toku postępowania zażaleniowego obiekt wnioskowany do rozbiórki został wpisany do rejestru zabytków decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2016 r., sygn. [...]. Powyższemu orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Wobec wpisania do rejestru zabytków budynku mieszkalnego przy ul. K. w O. należy uchylić zaskarżone postanowienie, zaś postępowanie, prowadzone w trybie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane umorzyć.
W myśl zapisu art. 39 ust. 2 ww. ustawy bowiem, pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków.
Organ drugiej instancji wyjaśnił jednocześnie, iż okoliczność złożenia wniosku
o wydanie pozwolenia na realizację ww. inwestycji przed wydaniem przywołanego orzeczenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Stosownie bowiem do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.1999 r. ( sygn. akt IV SA 1313/98), organ odwoławczy pełni kompetencje zarówno kontrolne, jak i merytoryczne. Oznacza to, że organ ten winien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie w aktualnym stanie prawnym. Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł inwestor - P. S.A. w B..
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 2
w związku z art. 144 Kpa poprzez uchylenie postanowienia organu I Instancji
i umorzenie postępowania przed organem I Instancji w sytuacji braku przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie.
Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, iż decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2016r o wpisaniu do rejestru zabytków budynku mieszkalnego przy ul. K. w O. nie jest decyzją ostateczną z uwagi na wniesione przez inwestora odwołanie, co czyni zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego co najmniej przedwczesnym.
Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że
w niniejszej sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania, na skutek wydania nieostatecznej decyzji o wpisie nieruchomości do rejestru zabytków , opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.
Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż nie narusza ono prawa.
W niniejszej sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego poprzez wpisanie wnioskowanego do rozbiórki budynku mieszkalnego do rejestru zabytków decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2016 r., sygn. [...]. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego
i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uwzględnił fakt wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].08.2016r opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.
Organ odwoławczy trafnie wskazał, że dotychczasowe postępowanie prowadzone w trybie art. 39 ust 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane jest bezprzedmiotowe bowiem zgodnie z art. 39 ust. 2 ww. ustawy, pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków.
Wobec wpisania do rejestru zabytków budynku mieszkalnego przy ul. K. w O. należało więc uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyć prowadzone przez niego w trybie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane postępowanie.
Zdaniem sądu zarzuty skarżącego są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę, iż zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło