VII SA/Wa 2581/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha ( spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów za bezzasadne oddala skargę Przedmiotem skargi, złożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w W. (dalej: "skarżąca", "Wspólnota"), jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z [...] października 2017 r. nr [...] znak [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z [...] lipca 2017 r. nr [...] znak: [...] [...], uznające za bezzasadne zarzuty zgłoszone przez Wspólnotę, sformułowane w piśmie z 22 czerwca 2017 r., w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Zaskarżone postanowienie zostało wykonane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W związku z niewykonaniem przez Wspólnotę obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr [...] z [...] marca 2014 r., nakazującej Wspólnocie usunięcie w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. wyszczególnionych w tej decyzji, PINB wszczął postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku. 8 maja 2017 r. PINB wystawił upomnienie nr [...], które zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu 10 maja 2017 r. [...] czerwca 2017 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanemu w 16 czerwca 2017 r. Pismem z 22 czerwca 2017 r. Wspólnota złożyła zarzuty do PINB w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, w których podniosła niewykonalność egzekwowanego obowiązku. Postanowieniem z [...] lipca 2017r. PINB uznał zarzuty za bezzasadne. Po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty na postanowienie PINB z [...] lipca 2017 r., WINB postanowieniem z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swojego postanowienia WINB stwierdził, że zarzuty Wspólnoty mieszczą się w dopuszczalnych podstawach zarzutów, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."). WINB wskazał, że wnoszący zarzut o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest zobowiązany dowieść, że taka niewykonalność faktycznie istnieje, przy czym nie chodzi tu o trudności w wykonaniu, czy subiektywne przekonanie zobowiązanego o niewykonalności obowiązku, ale o faktyczną w stanie aktualnej wiedzy i techniki niemożność spełnienia obowiązku. W ocenie WINB okoliczności sprawy nie wskazują na występowanie po stronie zobowiązanego przeszkód, świadczących o niewykonalności obowiązku objętego decyzją. Ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania dyspozycji aktu administracyjnego nakładającego na określony podmiot obowiązek wynikający z przepisów prawa budowlanego. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego WINB uznał zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. za niezasadny. WINB wskazał też, iż dopóki decyzja będąca podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego pozostaje w obrocie prawnym, PINB miał obowiązek wszcząć postępowanie celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tej decyzji, zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. WINB wskazał dalej, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym, to tym samym organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją. WINB wyjaśnił, że w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny jak również organ II instancji nie mają prawnych możliwości dokonania oceny weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia nakazowego w sprawie. WINB uznał, że brak zapewnienia przez gminę lokalu zastępczego nie zwalnia zobowiązanego od podjęcia czynności celem wykonania obowiązku w zakresie wyłączenia z użytkowania części budynku. WINB wskazał, że stan stropów, ścian, a więc podstawowych elementów decydujących o stateczności i bezpiecznej eksploatacji obiektu jest bardzo zły od 2014 r., co potwierdza treść uzasadnienia decyzji nakładającej obowiązek, w której powołano się na treść ekspertyzy technicznej przedłożonej przez zobowiązanego w toku prowadzonego postępowania. W tych okolicznościach WINB uznał, że występuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi, zatem nie ma podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Poza tym właściciel obiektu może sam zapewnić lokal zastępczy osobie, która nie chce opuścić lokalu znajdującego się w budynku obarczonym nieprawidłowościami. W skardze na postanowienie WINB z [...] października 2017 r. Wspólnota zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 Konstytucji RP poprzez brak jego zastosowania, wyrażający się w uznaniu, iż w sprawie nie występuje "niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym" wobec upływu terminu na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...], mimo iż w aktualnie wykonanie tychże obowiązków skutkować musi popełnieniem przestępstwa określonego w art. 160 k.k. lub art. 193 k.k. na szkodę byłego najemcy lokalu nr [...] położonego w budynku objętym decyzją, wobec braku prawomocności wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt. [...], które to naruszenie wynika z błędnego uznania, iż wykonalność decyzji jest konsekwencją przymiotu jej ostateczności, a nie stanu faktycznego; 2) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez przypisanie waloru istotności okoliczności możliwości zapewnienia lokalu zamiennego przez właściciela obiektu, osobie która nie chce go opuścić, w sytuacji gdy nawet zapewnienie takiego lokalu nie skutkuje możliwością przeprowadzenia eksmisji przez osobę uprawnioną mocą wyroku sądu do uzyskania takiego lokalu od gminy i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, wyrażających się w stwierdzeniu, iż brak możliwości prawnych - tak wspólnoty mieszkaniowej jak i jej członka - pozwalających na przeprowadzenie opróżnienia lokalu mieszkalnego, położonego w budynku objętym nakazem prac remontowobudowlanych, nie stanowi o aktualnej niewykonalności w realizacji nałożonego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a.; 3) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zakresie uznania za irrelewantną okoliczność braku dostępu nieruchomości do drogi publicznej, na skutek braku zakończenia postępowania w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, wyrażających się w stwierdzeniu, że brak dostępu do drogi publicznej nie stanowi o aktualnej niewykonalności w realizacji nałożonego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a., wobec pominięcia w uzasadnieniu skarżonego postanowienia odniesienia się do złożonego w tym zakresie zarzutu przez Wspólnotę. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby podważyć legalność zaskarżonego postanowienia. Podstawowym zarzutem skargi jest niewykonalność obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego. Powołane przez skarżącą podstawy formalnie mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych enumeratywnie w art. 33 u.p.e.a., które mogą być podstawą zarzutów, jednak wskazane okoliczności faktyczne nie wypełniają tych przesłanek. Zarzut braku wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest zarzutem merytorycznym wymienionym w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny, czyli muszą zaistnieć nieusuwalne przeszkody o charakterze technicznym lub prawnym, powodujące że z natury obowiązku wynika że nie jest on możliwy do wykonania w aktualnym stanie wiedzy i techniki. Przejściowe, nawet bardzo poważne, trudności w wykonaniu obowiązku, w tym także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz przeszkody stawiane przez osoby trzecie, nie są wystarczającą przesłanką do uznania, że obowiązek jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (por.: wyrok NSA z 8 lutego 2006 r., sygn.. akt II OSK 509/05, CBOSA; wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1064/15, CBOSA; wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2173/15, CBOSA; wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1082/17, CBOSA). W niniejszej sprawie nie zaistniała jakakolwiek z przyczyn powodujących obiektywną niewykonalność obowiązku. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa jest właścicielem budynku, w stosunku do którego nałożone na nią zostały określone obowiązki i nie może ona uwolnić się od ich wykonania z powodu przeszkody stawianej przez użytkownika jednego z lokali znajdujących się w tym budynku. Lokal ten jest zajmowany pomimo zakazu użytkowania tej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, orzeczonego decyzją PINB nr [...] z [...] marca 2014 r., która to decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przeszkoda ta nie ma charakteru trwałego, nieprzezwyciężalnego, lecz jest rezultatem konfliktu pomiędzy użytkownikiem lokalu a skarżącą Wspólnotą i może być usunięta np. poprzez zapewnienie użytkownikowi odpowiedniego lokalu zastępczego na czas remontu. Również podnoszony brak dostępu nieruchomości Wspólnoty do drogi publicznej i brak zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich na dojazd sprzętu budowlanego przez ich nieruchomości, nie stanowi nieusuwalnej przeszkody, albowiem art. 47 ust. 2 prawa budowlanego daje inwestorowi w takiej sytuacji możliwość wystąpienia do organu administracji architektonicznobudowlanej z wnioskiem o rozstrzygnięcie w drodze decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. Reasumując, ponieważ sam obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w budynku jest wykonalny, brak jego dobrowolnej realizacji uzasadniał wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego celem jego przymusowej realizacji. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.