VII SA/Wa 2584/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Sygnatura akt VII SA/Wa 2584/15 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] na podstawie art. 59 § 1 oraz art. 17 § 1 i art. 20 § 1 pkt 4 w związku z art. 20 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity; Dz. U. z 2014 r., poz.1619 z późn. zm., w skrócie u.p.e.a.) po rozpatrzeniu wniosku K.G., zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...]. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] nakazał K.G. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w zw. z art. 61 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] poprzez: naprawę zniszczonej konstrukcji drewnianej budynku, naprawę drewnianych stropów, naprawę więźby dachowej wraz z pokryciem dachu, wymianę instalacji elektrycznej, zapewnienie podłączenia w pomieszczeniach kuchennych przewodów wentylacyjnych oraz wykonanie remontu kominów ponad dachem oraz zakazał użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] i nr [...] w w/w budynku mieszkalnym do czasu usunięcia niniejszych nieprawidłowości oraz nakazał wykonanie tynku oraz podłóg w lokalu nr [...] nadto wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz naprawę ścian osłonowych. W dniu [...] listopada 2014 r. skierowano do zobowiązanego upomnienie Nr [...], które zostało doręczone w dniu [...] grudnia 2014 r.. Następnie w dniu [...] maja 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W dniu [...] czerwca 2015 r. do organu wpłynęło pismo zobowiązanego (data nadania [...] czerwca 2015 r.) w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego, w którym K. G. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowią wyłącznie obligatoryjne przesłanki określone enumeratywnie przez ustawodawcę w art. 59. § 1 u.p.e.a.. Powołując orzecznictwo, wskazał, że organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] stwierdził, iż argumentacja przedstawiona przez K. G. w żaden sposób nie uprawdopodabnia, a tym bardziej nie stanowi dowodu ani nie wskazuje na występowanie którejkolwiek z okoliczności uzasadniających umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w administracji, w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a, dlatego przedmiotowy wniosek uznał za bezzasadny. K. G. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., którym organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponownie wskazał, że obowiązek wykonania określonych robót nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] jest niewykonalny. Ponadto, że organ administracji ma obowiązek badać w toku postępowania kwestię wykonalności obowiązku nałożonego decyzją leżącą u podstaw tytułu wykonawczego. Nie wystarcza przy tym poprzestanie na stwierdzeniu, że skoro została wydana decyzja o określonej treści, to z samego tego faktu wynika wykonalność tej decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu zażalenia K. G. na postanowienie PINB dla [...] z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem organu odwoławczego, zaistnienie wyłącznie jednej z przesłanek zawartych w art. 59 § 1 u.p.e.a. może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. PINB dla [...] nie stwierdził zaistnienia żadnej z nich, wobec czego [...]WINB uznał, iż organ I instancji zasadnie odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji w postanowieniu Nr [...] w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnił podjęte przez siebie stanowisko. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu K. G. organ odwoławczy wskazał, że pozostają one bez wpływu na ocenę postanowienia organu powiatowego. K. G. wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...]. Skarżonemu postanowieniu zarzucił, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem: art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] mimo: zaistnienia przesłanki niewykonalności obowiązków naprawy oraz zakazu użytkowania lokalu mieszkalnego [...] i [...] (art. 33 § 5 u.p.e.a.) z powodu zajmowania budynku przez osoby fizyczne w związku z koniecznością zapewnienia lokali zastępczych przez gminę dla zamieszkujących tam osób, naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że organ nie będąc uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie jest obowiązany do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 1 i § 3 kpa: ponieważ organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu. Stanowi to naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pozwalającego na sformułowanie nakazów zmierzających do usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r.. W uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 718 ze zm.), dalej: ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Skarga jest niezasadna. Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 u.p.e.a.), także wskutek wykazania, że egzekwowany obowiązek nie istniał (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) jest środkiem obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Istota instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na formalnym umorzeniu tego postępowania z przyczyn określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej sytuacji wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. Umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Pojęcie "obowiązku" w rozumieniu powołanego przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego - innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Przesłanka nieistnienia obowiązku, wymieniona w tym przepisie obejmuje sytuację, gdy nieistnienie obowiązku spowodowane zostało okolicznościami zaistniałymi już po wystawieniu tytułu wykonawczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Twierdzenia skarżącego zawarte w skardze, są w istocie kwestionowaniem nakazu zawartego w decyzji PINB dla [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...]. Z kolei te okoliczności mogłyby być wzięte pod uwagę tylko w trybie weryfikacji nadzorczej, powyższej decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek. Organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym wydanym na podstawie ostatecznej decyzji. Brak jest okoliczności, które świadczyłyby o niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ma jednak obowiązek badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym. W związku z powyższym prawidłowa była ocena organów, iż brak jest przesłanek z art. 59 § 1 powołanej na wstępie ustawy, do uznania, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne należy umorzyć. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.