VII SA/Wa 2584/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2019r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096. ze zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. P. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2019r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową w parterze, garażem podziemnym, wjazdami, zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną na dz. nr ew. [...],[...],[...],[...], [...] i rozbiórką zabudowy na dz. nr ew. [...]. Wojewoda wskazał, że na wezwanie organu inwestor skorygował wniosek, a następnie usnął nieprawidłowości w dokumentacji projektowej wymienione w postanowieniu z [...] lutego 2017r. Również w postępowaniu drugoinstancyjnym dokonał korekty dokumentacji projektowej. Następnie organ stwierdził, że wypełniono wszystkie obowiązki wynikające z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym m.in. złożono decyzję z [...] czerwca 2012 r. o warunkach zabudowy, z którą inwestycja jest zgodna. Zachowano teren biologicznie czynny (min. 25 % - projekt 31,90 %), liczbę miejsc parkingowych dla części mieszkalnej - 1 miejsce na 1 mieszkanie, nie mniej niż 1 miejsce na 60 m2 pow. użytkowej mieszkania - wymagane 177 m.p., projekt 184 m.p.; projekt 59 miejsc parkingowych - 57 wymaganych dla usług (wskaźnik 25 - 38 stanowisk na 1000 m2 powierzchni handlu i usług) oraz 3 mp dla niepełnosprawnych. Przewidziano też 25 m.p. dla rowerów (wskaźnik 10 miejsc dla rowerów na 100 m.p. dla samochodów). Dalej dodał, że inwestycja nie oddziałuje na środowisko w świetle ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081). Inwestor złożył projekt inwentaryzacji zieleni z gospodarką drzewostanu. Budynek odpowiada też postanowieniom decyzji z dnia [...]maja 2011r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy zaznaczył, że budynki sąsiednie znajdują się w strefie bezpośredniego oddziaływania wykopu, co powoduje konieczność podjęcia działań zabezpieczających. Dlatego inwestor złożył stosowną ekspertyzę techniczną. Następnie podał, że zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, zapewniono media z miejskiej sieci wodociągowej, energetyczne, odprowadzenie ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Komunikację przewidziano od P. i W. Inwestycja nie ogranicza sytuowania obiektów na działkach sąsiednich i nie pozbawia dostępu do drogi publicznej i mediów, tylko podczas przebudowy infrastruktury technicznej. Organ zaznaczył, że obiekt należy do III kat. geotechnicznej w warunkach złożonych, zatem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. 2012, poz. 463 ze zm.) inwestor złożył dokumentację geologiczno-inżynierską zatwierdzoną decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2015 r. Wskazał, że budynek zakwalifikowano do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV w części mieszkalnej, do ZL III w części usługowej oraz do ZL I w części usługowej z pomieszczeniami na pobyt ponad 50 osób. Sklasyfikowano go jako wysoki, a drogą pożarową będzie projektowana droga od ul. P. Według organu budynek odpowiada rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422 ze zm.). Nie narusza § 271-273. Oddalony jest od innych budynków mieszkalnych o ponad 8 m. Zgodny jest z § 18 i § 19 (odległość miejsc postojowych od okien, granic działki), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 - 17.00), § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) – zgodnie z § 40 zaprojektowano plac zabaw i miejsce rekreacji. Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda stwierdził, że do planowanej rozbiórki zabudowy nie ma zastosowania art. 32 ust. 1 Prawo budowlane. Ze względu na charakter budynku nie była wymagana ocena oddziaływania na środowisko albo obszar Natura 2000, uzyskania pozwolenia, uzgodnienia lub opinii innych organów, wymaganych przepisami szczególnymi ani wyrażenia zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Obowiązkiem inwestora było zatem dołączenie tylko dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 4 ustawy. Inwestor złożył projekt rozbiórki m.in. z opisem zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, informację o sposobie zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i plan sytuacyjny projektu z granicami działki i budynku przeznaczonego do rozbiórki oraz zgodę właściciela nieruchomości na rozbiórkę. Dokumenty nie budzą wątpliwości, co do prawidłowości ich wykonania. Zarzuty B. P. co do naruszenia art. 7, 8, 9 i 107 k.p.a. oraz art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego organ uznał za bezzasadne. Podkreślił m.in., że ocenie podlegało to, czy nie naruszono interesów osób trzecich, ale tylko w aspekcie ewentualnego Prawa budowlanego i warunków technicznych. Dolegliwości i utrudnienia podczas realizacji budowy nie są traktowane, jako naruszające interesy osób trzecich. Wojewoda odniósł się też do zarzutów w zakresie nasłonecznienia i zacieniania nieruchomości skarżącej, braku ekspertyzy oddziaływania zabezpieczenia wykopu na stateczność jej budynku oraz art. 140 i 144 kc. Stwierdził, że inwestycja będzie realizowana w granicy z nieruchomością skarżącej. Jednak prawo do zagospodarowania i korzystania z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem należy do jej właściciela - art. 140 k.c. Właściciele sąsiednich nieruchomości nie mogą decydować o sposobie korzystania przez inwestora ze swojej nieruchomości, jeżeli nie oddziałuje on na ich prawa. Ponadto, strona nie złożyła dowodów potwierdzających niezgodność inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi. Skargę na ww. decyzję złożyła B. P. i zaskarżając ją w całości wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zarzuciła, że: 1) decyzję wydano bez uwzględnienia interesu obywateli, w tym skarżącej, niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej m.in. przez niezbadanie wywodów odwołania, 2) naruszono zasadę dwuinstancyjności, 3) błędnie oceniono stan faktyczny i prawny i przez to rażąco naruszono art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 9 ust. 1 i ust. 3, art. 34 i art 35 Prawa budowlanego oraz § 12 ust 1 3 4 i 7 rozporządzenia, 4) naruszono § 60 cyt. rozporządzenia w zakresie nasłonecznienia i błędnie przyjęto, że budowa nie narusza interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. 5) inne wskazane w skardze. W pozostałym zakresie skarżąca podtrzymała zarzuty odwołania i stanowisko przedstawione w piśmie z sierpnia 2019 r. Strona wskazała, że nadal nie odpowiedziano na jej zarzuty. Wojewoda powołał przepisy rozporządzenia, stwierdzając prawidłowość inwestycji. Jednak pominął m.in. kwestie nasłonecznienia poprzestając na stwierdzeniu, że jest ono zgodne z przepisami. Zdaniem skarżącej nie ma w aktach szczegółowego rozwinięcia i analizy tego wątku. Projektant oświadczył o czasie nasłonecznienia - co jest niewystarczające. Nie wiadomo przez jaki okres dnia nieruchomość będzie nasłoneczniona. W analizie nie opisano nasłonecznienia parteru. Pod wątpliwość poddała też kąt padania promieni słonecznych do pomieszczeń, w których będą przebywać ludzie i długość operowania w nich słońca 21 marca i 21 września. Skarżąca zaznaczyła, że złożyła wniosek o przeprowadzenie z urzędu dowodu z analizy nasłonecznienia, jednak organ II instancji nie zajął stanowiska. Nie zbadał, czy dołączone rysunki mogą stanowić podstawę oceny nasłonecznienia sąsiednich budynków i obliczeń. Projekt budowlany nadal ingeruje we własność skarżącej, uniemożliwiając w okresie budowy dojście do lokalu usługowego, co może trwać też po jej zakończeniu, co narusza § 204 ust. 5 rozporządzenia. W ocenie skarżącej, niewystarczające jest stwierdzenie, że pozwolenie na budowę jest zgodne z prawem, gdyż winno być poparte odpowiednią analizą. Nie zbadano wielkości działki inwestora i możliwości sytuowania budynku zgodnie z przepisami. Usytuowanie budynku w granicy z działką skarżącej organy winny rozważyć w kontekście art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, art. 140 i art. 144 k.c. Wojewoda [...] nie zrealizował ciążących na nim obowiązków, naruszając art. 15 k.p.a. oraz podstawowe zasady k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd kontrolował w tej sprawie decyzję Wojewody [...] z [...] września 2019r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2019r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową na dz. nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] i rozbiórką zabudowy na dz. [...] w W. W świetle obowiązujących przepisów organ architektoniczno-budowlany zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadanie, czy wniosek o pozwolenie na budowę jest kompletny, tj. czy spełnia ogólne wymagania wskazane w art. 63 § 2–3a k.p.a. i w przepisach szczególnych, do których odsyła art. 63 § 2 k.p.a. Jeżeli zawiera braki w tym zakresie, to zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., organ ma obowiązek wezwać inwestora do ich usunięcia. Natomiast merytoryczna ocena wniosku dokonywana jest na podstawie przepisów art. 35 ust. 1 oraz ust. 3–5, które określają szczegółowy jej zakres. W związku z zarzutami skarżącej należy zwrócić szczególną uwagę na określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego dopuszczalne ramy badania projektu budowlanego. Otóż należy pamiętać, że projekt budowlany, z pewnymi wyłączeniami (art. 34 ust. 3a-3b Prawa budowlanego) składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części. Pierwsza podlega ocenie zarówno pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.u.i.ś., jak też z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego). Tym samym, tylko projekt zagospodarowania działki (terenu) - podlega kontroli organów w pełnym zakresie, to jest pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (zob. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Natomiast kontrola projektu architektoniczno-budowlanego, poza sprawdzeniem wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 3-5 Prawa budowlanego, ograniczona została przez ustawodawcę wyłącznie do kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również zawarte w nim rozwiązania, odpowiada projektant a, jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego winni dołączyć oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie takie oświadczenia zostały złożone. Podkreślić również trzeba, że skoro postępowanie w sprawie i udzielenia pozwolenia na budowę jest ściśle określone przepisami ustawy Prawo budowlane, to decyzja wydawana w tym przedmiocie ma charakter związany. Oznacza to, że w razie spełnienia wszystkich wskazanych w przepisach przesłanek, organ ma obowiązek wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Tak też uczyniły organy w kontrolowanej sprawie. Zdaniem Sądu, nie ma bowiem wątpliwości, że inwestor przedstawił wszystkie niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia (uchybienia usunął na wezwanie organu), a projekt budowlany odpowiada warunkom wskazanym w art. 35 Prawa budowlanego. W konsekwencji należało podzielić stanowisko i rozważania organów przedstawione w tym zakresie. Tym samym, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi, w których skarżąca - w szczególności - kwestionowała prawidłowość oceny organów w zakresie nasłonecznienia budynku skarżącej, usytuowanie inwestycji w granicy z jej działką, brak ekspertyzy oddziaływania zabezpieczenia wykopu na stateczność jej budynku oraz ograniczenia w swobodnym dostępie – podczas budowy - z dojścia do jego części usługowej. Przede wszystkim – jak słusznie wyjaśnił organ wojewódzki - przesłanka niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy planowany obiekt naruszałby konkretne przepisy. Wskazać należy, że organ dokonał analizy przedstawionej przez inwestora ekspertyzy w zakresie nasłonecznienia, która pozwala na stwierdzenie, że interesy te są wystarczająco zabezpieczone, a inwestycja zgodna z obowiązującymi przepisami. Analiza czasu nasłonecznienia budynków sąsiednich, w tym dotycząca budynku skarżącej – została przedstawiona m.in. na rysunku nr A – 24a w tomie III. Wynika z niej jednoznacznie, że minimalny - wymagany przepisem § 60 warunków technicznych – czas nasłonecznienia jest zapewniony dla wszystkich pokoi w dwóch lokalach mieszkalnych znajdujących się ww. budynku (na 1 piętrze i na 2 piętrze). Z dokumentacji archiwalnej – znajdującej się w aktach sprawy (opis techniczny) – wynika, że ww. dwa lokale składają się z trzech pokoi z kuchnią (każdy). Parter budynku przeznaczony był na garaż i warsztaty. Na rzutach obu pięter przedstawiono okna pokoi mieszkalnych zarówno dla 21 września, jak i 21 marca. Słusznie analiza nie przedstawia nasłonecznienia lokalu (obecnie) usługowego na parterze, skoro nie ma w nim pokoi mieszkalnych. W § 60 ww. rozporządzenia wskazuje się bowiem, że pokoje mieszkalne mają mieć zapewniony czas nasłonecznienia 3 godziny w dniach równonocy, tj. 21 marca i 21 września w godzinach od 7°° do 17°°. W ustępie 2 tego przepisu prawodawca dopuścił w mieszkaniu wielopokojowym ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do jednego pokoju. Wbrew zarzutom skargi czas nasłonecznienia w ciągu dnia został szczegółowo przedstawiony na diagramach, dla każdego z okien pokoi mieszkalnych na dwóch rzutach pięter (1 i 2). Prawidłowość dokonanych obliczeń potwierdził projektant w dołączonym oświadczeniu. W świetle treści § 204 ust. 5 warunków technicznych nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut braku sporządzenia ekspertyzy technicznej oddziaływania wykopu na stateczność budynku skarżącej przy ul. B. Planowany obiekt budowlany nie znajduje się bowiem w jego bezpośrednim sąsiedztwie (ostrej granicy), ale jest od niej oddalony od 8 do 8,45 metrów w części nadziemnej i od 1,55 do 1,87 w części podziemnej oraz od rampy zjazdowej od 3,1 do 3,2 m. Niemniej taka ekspertyza – wykonana w marcu 2017r. i zaktualizowana w sierpniu 2018r. została złożona przez inwestora do akt sprawy (tom VI projektu budowlanego). Ponadto w dokumentacji projektowej znajduje się (tom V) opracowanie przedstawiające m.in. warunki geotechniczne oraz projektowane rozwiązanie zabezpieczenia wykopu (str. 4), ocenę wpływu realizacji wykopu na obiekty sąsiednie (str.8), prognozy przemieszczeń budynku projektowanego oraz budynków sąsiednich. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że w ramach obowiązujących przepisów – organ naruszył art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w ww. przepisie, to respektowanie interesów mających podstawę w przepisach prawa. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może wprowadzać planowana inwestycja, ale wyłącznie takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. W konsekwencji o takim naruszeniu nie można mówić w zakresie podnoszonego w skardze braku dostępu, dojścia w okresie budowy do lokalu usługowego. Jest to bowiem interes faktyczny a nie prawny. Niezależnie Sąd wskazuje, że z projekt budowlany przewiduje dojście do budynku przy ul. B. będzie zapewnione z każdej strony. W świetle przedstawionej argumentacji skarżąca nie może z faktu konkretnego usytuowania inwestycji, czy dążenia do maksymalnego, odpowiadającego inwestorowi wykorzystania powierzchni działki wyprowadzać wniosków zmierzających do ograniczenia prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością, w tym jej zabudowy zgodnie z wolą inwestora. Z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości (ogranicza światło, widok, w trakcie budowy generuje hałas). Ale jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa (w tym warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak to już akcentowano wyżej. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności. Działając na skutek odwołania skarżącej Wojewoda [...] przeprowadził bowiem ponowne, wyczerpujące postępowanie i rozpatrzył sprawę w jej całokształcie, w tym ustosunkował się do zarzutów i argumentów zawartych w ww. środku zaskarżenia. Dostrzegając uchybienia w dokumentacji projektowej wezwał ponadto inwestora do usunięcia nieprawidłowości, które wyszczególnił w piśmie z dnia 9 maja 2019r., a które zostały uwzględnione w korekcie projektu budowlanego. W świetle dokonanej w tej sprawie szczegółowej analizy złożonej dokumentacji subiektywna ocena skarżącej, nie mogła prowadzić do podważenia zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.