VII SA/Wa 2588/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków - poprawa stanu ochrony przeciwpożarowej budynku skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012r., znak [...], [...] Komendant: Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym [...] w [...]. W toku niniejszego postępowania administracyjnego, w dniu 13 lipca 2012r. przeprowadzono czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym przy [...], które wykazały nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. W związku z tym, decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] lipca 2012r., zobowiązano Wspólnotę Mieszkaniową do zapewnienia właściwej szerokości użytkowej spoczników, wynoszącej co najmniej 1,5 m, w klatkach schodowych nr I, II, VII i VIII. Ponadto, orgari I instancji pouczył stronę postępowania o treści § 2 ust. 3 a rozporządzenia Ministra nfrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wskazując, że nakazany w decyzji obowiązek może być spełniony w sposób inny niż podany w przedmiotowym rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie. W wyniku rozpoznania odwołania, Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej orzekł jak w opisanej wyżej, zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2012r., znak [...]. Zdaniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, nakładając przedmiotowy obowiązek decyzją administracyjną Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] działał na podstawie i w granicach prawa. Budynek mieszkalny przy [...], wybudowany w 1957 r., należy uznać za zagrażający życiu ludzi z uwagi na występowanie na klatkach schodowych służących ewakuacji, spoczników, których szerokość jest mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno budowlanych (1,5 m), w oparciu § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 201 Or. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719). Organ odwoławczy podkreślił, że wskazane w decyzji organu I instancji podstawy prawne sa obowiązujące w stosunku do budynków, które zostały wybudowane zanim je ustanowiono, co wynika z § 207 ust. 2 z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunkowi' technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Należało zastosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, wprowadzającego znowelizowane, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej budynku. Na potwierdzerie trafności swojego stanowiska, organ II instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1144/06 oddalający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 156/06. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: § 16 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 2 w zw. z § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez błędne uznanie, że budynek przy [...] zagraża życiu ludzi podczas gdy zgodnie z przepisami przejściowymi do budynków wzniesionych zgodnie z prawem budowlanym przed wejściem w życie rozporządzenia nie stosuje się wymagań określonych w § 16 ust. 2 rozporządzenia; § 330 pkt 1 w zw. z § 207 ust. 2 i § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprze2: błędne zastosowanie § 207 ust. 2 i § 68 ust. 2 w sytuacji gdy § 330 pkt 1 wyłącza ich stosowanie do budynków, wobec których został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały rozstrzygnięte na podstawie dotychczasowych przepisów; art. 156 § I pkt 5 i 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania i o niewykonalności o charakterze trwałym oraz decyzji, która w razie jej wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą. W budynku przy [...] nie ma wolnej, niezagospodarowanej przestrzeni, którą można by przeznaczyć na poszerzenie spoczników do 1,5 m, ponieważ tuż przy klatkach schodowych, na których znajdują się spoczniki znajdują się wykupione lokale, stanowiące odrębne nieruchomości. Nie jest także możliwe poszerzenie klatki schodowej poza obrys budynku, gdyż naruszsiłoby to własność [...], które jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Władztwo wspólnoty mieszkaniowej ogranicza się jedynie do tzw. części wspólnych budynku. Wspólnota nie ma prawa wkraczania w sferę indywidualnego prawa własności każdego z właścicieli. W opinii skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej wzniesienie budynku zgodnie z przepisami prawa jeszcze w roku 1957r., wyłącza stosowanie później uchwalonych przepisów dotyczących tej samej materii. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Rzeczą Sądu w niniejszej sprawie było poddanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa. Jak stanowi bowiem przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z arl:. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) - ochrona przeciwpożarowa pokiga na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprze;: zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Co do zasady ustawodawca nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej (wyjątki zostały określone w ust. 1a - przejęcie odpowiedzialności za realizację obowiązku). Stosown e do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące zapewnienia właściwej szerokości użytkowej spoczników, tj. powiększenia istniejących za krótkich do szerokości co najmniej 1,5 m, było prowadzone na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) w związku z § 207 ust. 2 i § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Przeprowadzona kontrola budynku wykazała nieprawidłowości w zabezpieczeniu przeciwpożarowym, organ nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową stosowne obowiązki w zakresie dostosowania spoczników do wymaganej minimalnej szerokości. Nałożony obowiązek ma charakter samoistny i wynika wprost z przepisów prawa, a konkretnie z § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w związku z § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nie z uznania administracyjnecio. Przepisy te wbrew twierdzeniom skargi stosuje się do budynków (starych) użytkowanych, między innymi takich jak ten, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Wynika to zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak podał w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06 Naczelny Sąd Administracyjny "zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi". Tak więc z powyższego wynika, że przepisy te mają zastosowanie nie tylko do nowo powstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie w razie, gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skutecz niejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości. W świetle § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w budynku mieszkalnym przy [...] łączną szerokość użytkową spoczników w klatkach schodowych stanowiących drogę ewakuacyjną należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać równocześnie na kondygnacji, na której przewiduje się obecność największej ich liczby, przyjmując, co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,5 m. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek przy [...]nie spełnia wymagań ww. przepisów w zakresie odpowiedniej szerokości spoczników. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 13 lipca 2012r., sporządzonego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...], wynika, że szerokość użytkowa spoczników zlokalizowanych w klatkach schodowych nr I (dotyczy spocznika o szerokości użytkowej wynoszącej 88 cm, zlokalizowanego pomiędzy parterem a 1 piętrem), II (dotyczy spoczników o szerokościach użytkowych 90 cm i 86 cm, zlokalizowanych odpowiednio na parterze przy wejściu na zaplecze lokalu pn. "Oriental Group" oraz pomiędzy 6 a 7 piętrem), VII (dotyczy spocznika o szerokości użytkowej wynoszącej £2 cm, zlokalizowanego 6 a 7 piętrem) oraz VIII (dotyczy spocznika o szerokości użytkowej wynoszącej 88 cm, zlokalizowanego pomiędzy 6 a 7 piętrem). Tak więc szerokość ta jest o ponad jedną trzecią mniejsza od parametru szerokości wymaganego przepisami techniczno - budowlanymi. W przedmiotowej sprawie, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. 2009 r., Nr 12, poz. 68, ze zm.), Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], uprawniony był w drodze decyzji adm nistracyjnej (decyzja z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...]) do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej priorytetem powinno być zagwarantowanie ochrony zdrowia i życia - bezpieczeństwo użytkowników budynku zarządzanego przez Wspólnotę Mieszkaniową. Podkreślić należy, ze jak to wskazały również organy I i II instancji, nakazany w decyzji obowiązek może być spełniony w sposób inny niż podany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uzgodniony z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Kierując się powyższą argumentacja, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).