VII SA/Wa 2589/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M., B. M. i E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 r. przyznano [...] prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na tej podstawie pełnomocnikiem skarżącej wyznaczony został przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] adw. [...]. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy cofnął przyznane [...] prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z uwagi na złożenie przez [...] oświadczenia o rezygnacji z przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Adw. [...] w dniu 15 września 2017 r. złożył sprzeciw od ww. postanowienia. Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej za sporządzenie sprzeciwu, według stawek opłat jak za postępowanie zażaleniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. zmienił postanowienie z dnia 28 sierpnia 2017 r. w ten sposób, że stwierdził brak podstaw do cofnięcia przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Adw. [...] w piśmie z dnia 17 października 2017 r. uzupełniającym skargę wniesioną przez [...] zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...], [...] i [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek adw. [...] o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, wszczętym skargą złożoną w dniu 18 października 2016 r., podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Zgodnie bowiem z § 22 obowiązującego od 2 listopada 2016 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie (...). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie, aniżeli wymienione w pkt a i b, wynoszą 480 zł. Jak wynika z akt sprawy, adw. [...] kilkukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy, w dniu 17 października 2017 r. złożył pismo uzupełniające skargę wniesioną przez [...]. W rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku brał udział działający z substytucji adw. [...] r.pr. [...]. W ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy (stopień jej zawiłości), należało ustalić opłatę w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 1 rozporządzenia, tj. w kwocie 240 zł. Odnośnie wniosku pełnomocnika dotyczącego przyznania wynagrodzenia za sporządzenie sprzeciwu wskazać należy, że analiza treści § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., jak również poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., wskazuje, że rozporządzenia te nie określają wprost stawki opłaty za sporządzenie i wniesienie sprzeciwu od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Nie oznacza to jednak, w ocenie referendarza, braku możliwości przyznania takiego wynagrodzenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, brak określonej kategorii spraw lub czynności w przepisach odrębnych, do których odsyła art. 205 § 2 p.p.s.a., nie może przesądzać o uznaniu, że profesjonalnemu pełnomocnikowi nie należy się opłata za czynność niewyszczególnioną w rozporządzeniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując w przywołanej uchwale kwestię podstawy do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną uznał, że "tego rodzaju lukę extra legem należy wypełnić w drodze wnioskowania przez analogię i przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju." Rozpoznając zatem w niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie sprzeciwu od postanowienia cofającego przyznane prawo pomocy należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Jak z powyższego wynika obecny sprzeciw odpowiada dawnemu zażaleniu. Za najbardziej zbliżoną rodzajowo do wniesienia sprzeciwu od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy czynność uznać należy więc zażalenie. W ocenie referendarza sądowego należy zatem przyznać adw. [...] wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną w postaci wniesienia w dniu 15 września 2017 r. sprzeciwu od postanowienia z dnia 28 sierpnia 2017 r. według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., czyli jak za postępowanie zażaleniowe – w wysokości 120 zł. Przyznane adw. [...] wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej wynosi zatem łącznie 360 zł, a kwota ta, na podstawie § 4 ust. 3 ww. rozporządzeń, ulega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. W związku z powyższym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.