VII SA/Wa 259/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nakazał Gminie W. rozbiórkę ogrodzenia usytuowanego w pasie drogi gminnej nr [...] na wysokości działki nr [...] położonej w miejscowości K., gmina W. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 15. 06. 2009 r. dokonano oględzin ogrodzenia działki nr [...] (od strony drogi). Ustalono wówczas, że od strony drogi gminnej (ulicy S.) ww. działka ogrodzona jest siatką stalową o długości ok. 10 m i średniej wysokości ok. 1,50 m. Według oświadczenia H. W. właścicielki działki nr [...], przedmiotowe ogrodzenie wybudowano w latach 70-tych XX wieku w miejscu wcześniej istniejącego ogrodzenia o konstrukcji drewnianej. H. W. nie przedstawiła pozwolenia właściwego organu architektoniczno - budowlanego zezwalającego na wybudowanie ogrodzenia. W toku postępowania stwierdzono również, że ogrodzenie jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. i tym samym nie spełnia podstawowej przesłanki legalizacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...]. 12. 2009 r. nakazał jego rozbiórkę - właścicielce działki H. W. W wyniku rozpatrzenia odwołania H. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]. 03. 2010 r. uchylił decyzję organu powiatowego przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownej analizy sprawy ustalono, że sporne ogrodzenie zlokalizowane jest na ternie działki nr [...] stanowiącej pas drogi gminnej pozostającej w zarządzie Gminy W. Wynikało to z mapy geodezyjnej z naniesioną linią usytuowania ogrodzenia oraz z zaświadczenia Urzędu Miasta W. z dnia [...]. 08. 2009 r. W tych okolicznościach organ stwierdził, że adresatem prowadzonego postępowania powinien być właściciel gruntu, na którym zlokalizowany jest obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej i dlatego na podstawie art. 49b. ust. 1 Prawa budowlanego - nakaz rozbiórki orzeczono wobec Gminy W. Także tym razem H. W. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2010r. - nakazującej Gminie W. rozbiórkę ogrodzenia. Wskazała, że decyzja różni się od uchylonej decyzji z dnia [...].12.2009r. jedynie adresatem. Wprawdzie na takiego adresata nakazu rozbiórki wskazywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej z dnia [...].03.2010r., podkreślił jednak, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących naruszenia własności. Skarżąca ponownie wskazała, że w posiadanie nieruchomości weszła w roku 1996. Poprzednim właścicielem (od roku 1958) był jej ojciec i na przestrzeni sześćdziesięciu lat nikt nie kwestionował istniejących granic. Rozbiórka ogrodzenia spowoduje zniszczenie nasadzeń, znaczne straty oraz konieczność przeniesienia bramy wjazdowej na posesję, gdyż istniejąca utraci funkcjonalność. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru w W. z dnia [...].06.2010 r., nakazującej Gminie W. rozbiórkę ogrodzenia – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że w toku postępowania postanowieniem z dnia [...].07.2009 r. organ I instancji nałożył na H. W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w określonym terminie odpowiednich rysunków ogrodzenia działki nr [...], wraz z planem zagospodarowania działki z naniesioną linią rozgraniczenia i wyrysowaną linią przebiegu ogrodzenia oraz zaświadczeniem Burmistrza Miasta W. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. Z przedłożonego zaświadczenia Burmistrza Gminy W., wynikało iż budowa ogrodzenia działki nr [...] w K. jest niezgodna z ustaleniami zmian do Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W., zatwierdzonymi uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...].06.2001 r. Ogrodzenie zlokalizowane jest na terenie należącym do Gminy W. Dlatego ponownie rozpatrując sprawę PINB w W. decyzją z dnia [...].06.2010 r. nakazał Gminie W. rozbiórkę ogrodzenia usytuowanego w pasie drogi gminnej nr [...] na wysokości działki nr [...] w K. W ocenie organu II instancji, zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji, wydana w oparciu o art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego jest prawidłowa. Inwestor naruszył bowiem art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r., który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. Inwestor nie posiadał wymaganej prawem zgody właściwego organu i wybudował ogrodzenie w warunkach samowoli budowlanej. Nie istniała również możliwość zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia. Zgodnie bowiem z art. 49b ust. 2 legalizacja możliwa jest wówczas, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych . Natomiast przedmiotowa inwestycja, jak wskazał organ, niezgodna jest z ustaleniami zmian do Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. zatwierdzonymi uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...].06.2001 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] z dnia [...].08.2001r., poz. [...]). Ponadto nie jest dopuszczalne sytuowanie ogrodzeń działek prywatnych w pasie drogowym drogi publicznej. W tych okolicznościach, słusznym było nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia Gminie W. jako właścicielowi działki na której się ono znajduje. H. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2010r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Gminie W. rozbiórkę ogrodzenia działki [...] położonej w miejscowości K. W uzasadnieniu wskazała, że w 2007 roku w postępowaniu przed geodetą dotyczącym wznawiania granic, zgłosiła do protokołu zastrzeżenia dotyczące ustalenia jej przebiegu. Pozostawała w przeświadczeniu, że wniesione zastrzeżenia zostały uznane za zasadne i uwzględnione. Po ponad roku otrzymała pismo wzywające do usunięcia ogrodzenia. Potem została wezwana przez PINIB do przedłożenia pozwolenia na wybudowanie ogrodzenia oraz zaświadczenia o zgodności usytuowania ogrodzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazała, że pozwolenia na budowę nie posiada, gdyż właścicielem tej nieruchomości została w 1996r. Poprzednim właściciel był jej ojciec, który z kolei odziedziczył ją po swoich rodzicach w latach pięćdziesiątych. W tym czasie przepisy prawa nie nakładały obowiązku uzyskania zezwolenia na budowę ogrodzenia. Wcześniej nikt nigdy nie kwestionował przebiegu granicy. Na mapie z 1972r. sporządzonej po przeprowadzonej komasacji, naniesione były ogrodzenia działek w linii prostej. Działkę nr [...] opisano jako drogę o szerokości zmiennej. W czasie budowy ogrodzenia nie istniał w Gminie W. plan zagospodarowania przestrzennego. Zaświadczenie wydane przez Burmistrza zawiera zapis, że budowa ogrodzenia działki [...] jest niezgodna z ustaleniami zmian do Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, co oznacza że do czasu dokonania tych zmian w 2001r. wszystko było prawidłowe. Podniosła, że prowadzona przez gminę budowa drogi gminnej została zakończona dwa lata temu, a istniejące ogrodzenie nikomu nie przeszkadza. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż organ nadzoru budowlanego w żaden sposób nie odniósł się do daty wybudowania przedmiotowego ogrodzenia oraz oceny ewentualnych konsekwencji prawnych płynących z jego wzniesienia w tej dacie . Na datę wybudowania ogrodzenia w swoich oświadczeniach (pismach) wskazuje skarżąca. Własnych ustaleń organ w tym zakresie nie poczynił, a materiał dowodowy nie zawiera danych wskazujących na inną datę niźli podaje to skarżąca. Skarżąca twierdzi z kolei, iż ogrodzenie istnieje w tym samym miejscu od kilkudziesięciu lat. Początkowo istniało jako drewniane, a następnie wymienione zostało na siatkę ogrodzeniową rozpiętą na metalowych słupkach. Dowodem istnienia takiego ogrodzenia od kilkudziesięciu lat są w jej ocenie, rosnące na posesji, tuż za siatką duże drzewa. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było odniesienie się do wskazanej daty wykonania ogrodzenia, ustalenie stanu prawnego jaki istniał w tym czasie, także w kontekście obowiązku uzyskania zezwolenia organu administracji na budowę takiego ogrodzenia Dopiero potem organ mógł wyciągnąć właściwe wnioski. Fakt, że skarżąca nie posiada aktualnie pozwolenia budowlanego ani zgłoszenia co do przedmiotowego ogrodzenia, sam w sobie nie może stanowić o tym, że w świetle przepisów Prawa budowlanego powstało nielegalne. Nie można bowiem a priori wykluczyć choćby tego, że w dacie powstania ogrodzenia nie oddzielało ono posesji od drogi mającej status drogi publicznej. Należy podkreślić, że w okolicznościach sprawy w istocie istnieje spór co do przebiegu pasa drogowego. Gmina uznając, iż ogrodzenie zostało zbudowane w pasie drogowym ulicy S. (w drodze do niej należącej), może skorzystać ze środków przewidzianych prawem cywilnym - może żądać usunięcia ogrodzenia ze swojej nieruchomości. Natomiast nakazywanie Gminie jako właścicielowi gruntu usunięcia ogrodzenia było wskazywaniem na przebieg granicy, który nie jest akceptowany przez jedną ze stron. Można zatem stwierdzić, że organ dokonał po części ustaleń które nie pozostawały w jego kompetencji. Poza tym angażowanie organów nadzoru budowlanego do rozwiązywania sporów o charakterze cywilnoprawnych jest niedopuszczalne. Dlatego stwierdzony brak dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego związanego z powstaniem ogrodzenia skutkował tym, że nie można było mówić o zastosowaniu prawidłowej podstawy prawnej, a w konsekwencji stanowiło to o wadliwości nakazu rozbiórki. Organ takim działaniem naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien uwzględnić powyższe wskazania Sądu i wydać stosowane rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.