VII SA/Wa 2593/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia kary pieniężnej postanawia : przyznać R.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 27 listopada 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje matka, oraz siostra ze szwagrem i trojgiem dzieci. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymują się z dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 736,00 złotych, z dochodu uzyskiwanego przez matkę wnioskodawcy z tytułu emerytury w wysokości 792,00 złotych oraz z zasiłku rodzinnego otrzymywanego przez siostrę wnioskodawcy w wysokości 330,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 1.858,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że dochód podany przez niego uzyskiwany z gospodarstwa rolnego został wyliczony wg. obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r. Wnioskodawca oświadczył, że w tym roku z powodu zimowych mrozów plon jest mniejszy, a tym samym niższa produkcja. Podkreślił, iż uzyskiwany dochód nie wystarcza na bieżące wydatki, a pomimo podjętych prób szukania pracy nie może jej znaleźć. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 108 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 3,56 ha, budynki gospodarskie : stodołę i oborę, ciągnik Ursus C-330 zakupiony 40 lat temu i maszyny rolnicze do niego zakupione także około 35 lat temu oraz samochód osobowy Volkswagen Passat, rok produkcji 1992. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się wraz z rodziną z niewielkich dochodów uzyskiwanych z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, emerytury matki i zasiłku rodzinnego otrzymywanego przez siostrę o łącznej wysokości 1.858,00 złotych miesięcznie nie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, iż z uzyskiwanego przez wnioskodawcę wspólnie z rodziną niewielkiego dochodu utrzymuje się siedmioro osób, w tym troje małych dzieci, co generuje dodatkowe koszty. Z akt sprawy wynika także, iż na wnioskodawcę nałożono postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] karę pieniężną w wysokości 10.000,00 złotych z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania pomieszczeń w dobudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...]. Wskutek złożonego przez wnioskodawcę do Wojewody [...] w dniu [...] wniosku o odstąpienie od nałożonej kary pieniężnej jego sytuacja materialna była przedmiotem analizy dokonanej przez Ministra Finansów. Z dokonanej przez organ oceny wynika także, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest trudna. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca na dzień 10 sierpnia 2012 r. był zadłużony z tytułu kredytu obrotowego rolniczego w kwocie 4.000,00 zł (termin spłaty do dnia 31 marca 2013 r.) oraz konsumenckiego w kwocie 636,00 zł (termin spłaty do dnia 30 listopada 2012 r.). Matka wnioskodawcy na dzień 10 sierpnia 2012 r. była zadłużona z tytułu kredytu konsumenckiego w kwocie 975,00 zł (termin spłaty do dnia 31 sierpnia 2013 r.) i limitu w ror w kwocie 199,63 zł (termin spłaty do dnia 19 sierpnia 2012 r.), jest również obciążona na kwotę 2.510,86 zł z tytułu przeliczenia umowy kredytu, w związku z deklaracją jednorazowej spłaty (termin spłaty - 13 sierpnia 2012 r.). Z treści pisma wnioskodawcy złożonego do organu z dnia 13 sierpnia 2012 r. wynika, że ponosi on miesięczne wydatki z tytułu prowadzonego gospodarstwa domowego: energia - 120,00 zł; węgiel - 200,00 zł; paliwo 150,00 zł; koszty leczenia - 200,00 zł; spłata kredytów - 600,00 zł; opryski - 60,00 zł; nawóz 125,00 zł; podatek (na kwartał) - 120,00 zł; ubezpieczenie (na kwartał) - 370,00 zł. Ponadto, z akt sprawy wynika, że matka wnioskodawcy osiągnęła za rok 2009 dochód w kwocie 9.467,84 zł, za rok 2010 w kwocie 9.927,44 zł i za rok 2011 w kwocie 10.259,44 zł. Ze sporządzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zaświadczeń wynika, że za lata 2009-2011 wnioskodawca oraz siostra i szwagier wnioskodawcy nie złożyli zeznania o wysokości osiągniętego dochodu. Uznano zatem, że poniesienie kosztów sądowych w sprawie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza obecne możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.