VII SA/Wa 2594/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-19

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej, w tym dochodów, posiadanych pojazdów mechanicznych, dokumentów PIT oraz wyciągów z rachunku bankowego. Ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca podał trudną sytuację materialną rodziny, jednak przedstawione dane okazały się niewystarczające. Sąd zobowiązał go do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, czego wnioskodawca nie uczynił w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, córką i synem. Dzieci wnioskodawcy są w wieku 9 i 7 lat. W uzasadnieniu wskazał, że wnosi o zwolnienie z kosztów sadowych z uwagi na trudną sytuację materialną rodziny i stałe koszty utrzymania. Żona wykonuje prace dorywcze na umowę zlecenia i tylko w miesiącach od września do czerwca. Wnioskodawca w ostatnim okresie (od stycznia) przebywa na bezpłatnym urlopie przymusowym i nie osiągał w tym czasie dochodu. Dochód jaki uzyskuje rodzina wnioskodawcy obecnie to 1090 zł. Wnioskodawca podał, że posiada udział 1/6 w nieruchomości posesji. Opłaty stałe wynoszą 500 zł (koszty utrzymania domu – prąd, woda, ogrzewanie), wydatki związane z nauką dwójki dzieci: obiady w szkole - 200 zł. (obiady w szkole). Opłaty stałe za media wskazane zostały na kwotę 600 zł. Z uwagi na okoliczność, iż przedstawione w formularzu dane okazały się niewystarczające do przyznania prawa pomocy, wnioskodawca na mocy zarządzenia z dnia 20 kwietnia br. został zobowiązany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - nadesłania zaświadczenia z pracy o przebywaniu na urlopie bezpłatnym, - wskazania czy wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą jako konferansjer/deejay D. (http://[...]) jeżeli tak to należało wskazać jakie dochody uzyskuje z tej działalności, - wskazania kto jest właścicielem domu mieszkalnego znajdującego się od frontu działki nr ew. [...] (przy ulicy S.) wskazanego jako adres dla doręczeń (ul. S. w O.), - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - wskazania czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należało wskazać markę, model, rocznik i średnie koszty utrzymania, - podania czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2016 i ew. za 2015 r., jeżeli wnioskodawca nie dokonywał rozliczenia z urzędem skarbowym w roku 2015 wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 6 miesięcy wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawca (pełnomocnik wnioskodawcy)odebrał ww. zarządzenie w dniu 20 marca 2017 r. Do dnia rozpoznania wniosku żądne informacje nie zostały nadesłane. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego własnego i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Należy jednak pamiętać, że obowiązek wykazania (ciężar udowodnienia istnienia okoliczności), że w danym przypadku spełnione są przesłanki określone w ww. przepisach spoczywa na stronie wnioskującej. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim brak pełnego wykonania zarządzenia z dnia 15 marca 2017 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Okoliczność ta znacząco rzutuje na możliwość zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazać należy w tym zakresie, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że w ostatnim okresie nie osiąga dochodów, nie podał, czy posiada pojazd mechaniczne (we wniosku rozpoznawanym w sprawie VII SA/Wa 607/16 wskazano posiadanie samochodu Seat Altea z 2008 r.), nie nadesłał dokumentów źródłowych (dokument PIT jest za 2015 r. i ew. 2016 r. do czego wnioskodawca był zobowiązany, nie nadesłano też wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 6 miesięcy), nie podał czy obecnie pomagają mu w utrzymaniu inne podmioty (osoby fizyczne, pomoc społeczna). Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należało zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło