VII SA/Wa 2606/23
WyrokWSA w Warszawie2024-01-18
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Tomasz Janeczko, Justyna Wtulich-Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa pomostu rekreacyjnego na obszarze chronionego krajobrazu, w szczególności w pasie szuwaru trzcinowego, może zostać uzgodniona, jeśli narusza zakaz niszczenia siedlisk i miejsc rozrodu zwierząt, nawet jeśli inwestor powołuje się na wyjątki dotyczące amatorskiego połowu ryb lub racjonalnej gospodarki rybackiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ochrony środowiska prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy pomostu rekreacyjnego, ponieważ inwestycja naruszała zakaz niszczenia siedlisk i miejsc rozrodu zwierząt chronionych na obszarze chronionego krajobrazu. Organy zasadnie uznały, że wyjątki od tego zakazu, takie jak amatorski połów ryb czy racjonalna gospodarka rybacka, nie miały zastosowania w tej konkretnej sytuacji, a zasada przezorności nakazuje podjęcie środków zapobiegawczych w przypadku potencjalnego negatywnego wpływu na środowisko.Stan faktyczny
Skarżący P.W. złożył skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy pomostu rekreacyjnego na Jeziorze J. w Obszarze Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Organy uznały, że inwestycja narusza zakaz niszczenia siedlisk i miejsc rozrodu zwierząt, a wyjątki od tego zakazu nie mają zastosowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwały Sejmiku Województwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P.W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak DOA-WPPOH.612.599.2022.KP w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z 10 sierpnia 2023 r., znak : DOA-WPPOH.612.599.2022.KP Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, powoływany dalej jako: "GDOŚ" po rozpatrzeniu zażalenia P. W., dalej: "Inwestor"/"Skarżący", na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., dalej: "RDOŚ"/"organ I instancji" z [...] listopada 2022 r., znak: [...], w którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomostu rekreacyjnego na części działki o nr. ewid. [...] stanowiącej Jezioro J., obręb J., gmina M., na wysokości działki o nr. ewid. [...], obręb S., gmina R., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco :
Pismem z [...] października 2022 r., znak: [...], Wójt Gminy M., dalej: "Wójt", zwrócił się do RDOŚ o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomostu rekreacyjnego na części działki o nr. ewid. [...] stanowiącej Jezioro J., obręb J., gmina M., na wysokości działki o nr. ewid. [...], obręb S., gmina R.
Postanowieniem z [...] listopada 2022 r., znak: [...], RDOŚ odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu organ wskazał, że realizacja zamierzonego przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa [...] z [...] listopada 2012 r., w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. (Dz. U. z 2013, poz. 139 z późn. zm.), dalej "Uchwała", zgodnie z którym na ww. obszarze zakazuje się zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką. Organ I instancji przeanalizował także możliwość zastosowania odstępstw od ww. zakazu, jednak nie znalazł podstaw do ich zastosowania.
Na ww. postanowienie zażalenie złożył Inwestor. Pismem z 29 marca 2023 r., Skarżący przekazał uzupełnienie złożonego zażalenia. W przedłożonym piśmie zwrócono uwagę, że wyłom w szuwarze ma szerokość 5 m, a planowany pomost 3 m szerokości. W związku z powyższym planowany pomost minimalnie będzie ingerować w występującą roślinność. Zwrócono ponadto uwagę, że przerwa w trzcinowisku dochodzi do wód jeziora. Przekazano także, że gatunki na jakie powołał się RDOŚ są płochliwe i prawdopodobieństwo ich występowania jest znikome, co potwierdza również fakt nie stwierdzenia ich w czasie dokonanych oględzin.
Rozpoznając sprawę GDOŚ wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku postępowania uzgodnieniowego toczącego się na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2023 r., poz. 977) powoływanej dalej : "u.p.z.p.", zgodnie z którym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, w odniesieniu do innych niż parki narodowe i otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
Organ wskazał, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy planowana jest do realizacji na działce o nr. ewid. [...] (Jezioro J.), obręb J., gmina M., na wysokości działki o nr ewid. [...], obręb S., gmina R., w granicach: Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. W związku z powyższym, w przedmiotowym postępowaniu uzgodnieniowym ww. inwestycja wymagała przeprowadzenia analizy w zakresie jej zgodności z przepisami tworzącymi szczególny reżim prawny dla wskazanych form ochrony przyrody, a w szczególności, czy nie narusza ona ograniczeń tam zawartych. Zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy, przedmiotem inwestycji jest budowa pomostu, w kształcie litery "L", o następujących wymiarach: maksymalna długość odcinka pomostu w części prostopadłej do linii brzegowej: 18,0 m, maksymalna szerokość odcinka pomostu w części prostopadłej do linii brzegowej: 1,5 m, maksymalna długość odcinka pomostu w części równoległej do linii brzegowej: 7,0 m, maksymalna szerokość pomostu w części równoległej do linii brzegowej: 3,0 m, powierzchnia pomostu od 30 m 2 do 50 m 2.
Po analizie akt sprawy GDOŚ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. GDOŚ pismem z 27 lutego 2023 r., znak: DOA-WPPOH.612.599.2022.KP, działając na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił RDOŚ przeprowadzenie dodatkowego postępowania, poprzez wykonanie na części działki o nr ewid. [...] stanowiącej Jezioro J., na wysokości działki o nr ewid. [...] oględzin terenu. Celem zleconej wizji było ustalenie, czy linia brzegowa jeziora na wysokości przedmiotowej działki porośnięta jest pasem szuwaru i czy występujące uwarunkowania przyrodnicze tworzą dogodne warunki do żerowania i rozrodu dla występujących i potencjalnych gatunków. W dniu 23 marca 2023 r., RDOŚ w obecności Skarżącego przeprowadził oględziny rzeczonego obszaru. W trakcie wizji terenowej ustalono, że linia brzegowa jeziora J. na wysokości przedmiotowej działki porośnięta jest szuwarem zbudowanym z trzciny pospolitej, który przechodzi w zakrzaczenia zbudowane z wierzby. W miejscu planowanego pomostu stwierdzono wyłom o szerokości ok. 5 m oraz obecność terenu okresowo podmokłego. Organ I instancji odnotował, iż miejsce planowanego pomostu stanowić może potencjalne miejsce żerowania i rozrodu dla szczupaka, leszcza, karpia, łyski, perkoza i bączka. Zwrócono ponadto uwagę, że na działkach sąsiednich znajdują się dwa ogólnodostępne pomosty oraz ślady żerowania bobra.
Do protokołu załączono także adnotację Skarżącego z 23 marca 2023 r., w której przekazano, że RDOŚ, żadnego z powyższych gatunków, ani ich śladów nie stwierdził na analizowanym terenie, w najbliższym sąsiedztwie znajduje się ok. 20 pomostów, a także port S. z wypożyczalnią jachtów, motorówek i skuterów, co sprawia, że analizowane jezioro jest intensywnie wykorzystywane w okresie letnim. Do przedłożonego protokołu z oględzin dołączono dokumentację zdjęciową zgodnie z którą obecny w pasie szuwaru wyłom zwęża się w miarę oddalania od brzegu by zamknąć się warstwą szuwaru. W obecnej w tym miejscu toni wodnej widoczna jest roślinność zanurzona i pływająca tj. rzęsa drobna. Przedstawiony układ roślinności tworzy osłoniętą od wiatrów enklawę.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że wyłom w szuwarze ma szerokość 5 m, a planowany pomost 3 m szerokości co dowodzi, iż inwestycja minimalnie będzie ingerować w występującą roślinność tym bardziej że wyłom dochodzi do wód jeziora, organ wyjaśnił, że zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie parametry przedsięwzięcia i występujące uwarunkowania przyrodnicze. Zaznaczył, że wyłom nie dochodzi do wód jeziora jak twierdzi Skarżący, a kończy się pasem szuwaru co wynika zarówno z dokumentacji fotograficznej dołączonej przez Inwestora, jak i wykonanej przez RDOŚ wizji terenowej. Ponadto, planowany pomost ze względu na swoje parametry w tym długość, która wynosi 18 m, a także miejsce posadowienia wpływać będzie zarówno na roślinność podwodną, jak i obecne trzcinowisko, które obecne jest w miarę oddalania od brzegu. Organ zaznaczył, że zgodnie z załącznikiem graficznym dołączonym do projektu decyzji teren inwestycji ma szerokość ok. 20 m, zatem pomost może zostać zlokalizowany w każdym miejscu tego 20-metrowego pasa brzegu, również poza wyłomem w szuwarze. Uwzględniając parametry planowanego pomostu organ uznał, że realizacja spornego przedsięwzięcia wymagać będzie zniszczenia roślinności nadwodnej i podwodnej w miejscu oraz wokół planowanej budowy, co przyczyni się do fragmentacji pasa szuwaru, a pośrednio wpłynie także negatywnie na chronione gatunki ptaków, dla których trzcinowiska stanowią miejsce żeru i lęgu, tj.: łyska, perkoz, bączek (www.otop.org.pl/ptakinadrybia/ptaki-szuwarowchrusciele-i-czaple/).Organ zaznaczył, że trzcinowiska sprzyjają także rozwojowi ryb, gdyż to na ich liściach przedstawiciele ichtiofauny składają ikrę, wśród trzcinowisk natomiast znajdują sprzyjające warunki rozwoju. Jezioro Jagodne zamieszkuje zróżnicowana ichtiofauna. Do gatunków występujących w tym jeziorze należą m.in. leszcz Abramis brama, szczupak Esox lucius, karp Cyprinus carpio (https://mazury24.eu/jeziora/jezioro-jagodne,203). Są to gatunki, dla których litoral jest miejscem schronienia, żerowania, tarła i wzrostu narybku. Jego integralność ma dla pełnienia tych funkcji kluczowe znaczenie. Budowa pomostu może zatem negatywnie wpłynąć na ichtiofaunę poprzez usunięcie miejsc schronienia, żeru, rozrodu czy też tarła.
Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że realizacja planowanej inwestycji nie wpłynie na takie gatunki jak wodnik i perkoz, co potwierdza nie stwierdzenie ich obecności w okresie przeprowadzonej wizji oraz ich płochliwość, organ wyjaśnił, że zgadza się z Inwestorem, iż wodnik jest gatunkiem płochliwym i miejsce planowanej inwestycji nie tworzy dogodnych warunków do jego występowania. Odnosząc się do perkoza organ wyjaśnił, że okres lęgowy tego ptaka, rozpoczyna się pod koniec kwietnia. Wizja terenowa odbyła się zaś 23 marca. Ponadto, perkoz nie jest gatunkiem płochliwym i stwierdzany był m.in. w okolicach Portu Północnego na Zatoce G. Gatunkami niepłochliwymi jest także łyska i bączek na które wskazał Organ I instancji w przedłożonym protokole oględzin. Organ zaznaczył, że ze względu na to, iż bączek prowadzi nocny tryb życia, a lęgi łyski odbywają się na przełomie kwietnia i maja nie można uznać argumentacji Skarżącego za uzasadnioną (Gromadzki M. (red.) 2004. Ptaki. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 7).
GDOŚ stwierdził, że w związku z tym, iż przedmiotowe trzcinowisko stanowi dogodne miejsce rozrodu, tarlisk i składania ikry, legowisk i innych schronień wielu gatunków, podziela zdanie RDOŚ, iż realizacja przedmiotowej inwestycji wiązać się będzie ze złamaniem zakazu określonego w § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały.
Odnosząc się do odstępstw zawartych w treści zakazu zgodnie z którymi ww. zakaz nie dotyczy amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką, organ stwierdził, że nie mają one zastosowania. Wyjaśnił, że definicja "amatorskiego połowu ryb" nie wskazuje, aby do prowadzenia takiego połowu niezbędna była budowa pomostu. Nie zostało natomiast doprecyzowane z jakiego miejsca połów ma być prowadzony. W celu zastosowania odstępstwa związanego z racjonalną gospodarką rybacką organ powołał się na art. 6 ust. 2 ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym. Zgodnie z jego treścią racjonalna gospodarka rybacka polega na wykorzystaniu produkcyjnych możliwości wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający w równowadze biologicznej i na poziomie umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym. Organ stwierdził, że powyższa definicja wskazuje na racjonalne wykorzystanie zasobów ryb do celów gospodarczych, nie wskazuje natomiast, aby budowa pomostów była decydującym elementem gospodarki, nierozerwalnie z nią związanym. GDOŚ stwierdził, że zastosowanie odstępstw dla omawianego przedsięwzięcia wiązałoby się z dalece idącą interpretacją przepisów, zaś zgodnie z zasadami, wyjątki należy interpretować zawężająco.
Analizując możliwość zastosowania odstępstwa określonego w art. 24 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Organ wyjaśnił, że realizacja inwestycji nie jest związana z wykonywaniem zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzeniem akcji ratowniczej, działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, realizacją inwestycji celu publicznego oraz wykonywaniem zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą również odstępstwa z § 5 ust. 2 Uchwały, powielone z ww. art. 24 ust. 2 ustawy.
Organ wskazał, że ze względu na stwierdzenie podczas wizji terenowej na analizowanym terenie stagnującej wody, realizacja planowanego przedsięwzięcia naruszać może zakaz zawarty w § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały, dotyczący likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych. Ze względu jednak na fakt, iż realizacja planowanej inwestycji narusza zakaz zawarty w § 5 ust. 2 Uchwały, a także ekonomikę procesową organ odstąpił od powyższej analizy.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że organ współdziałający błędnie przyjął, że nie może wpłynąć na treść decyzji lokalizacyjnej GDOŚ wyjaśnił, że Organ uzgadniający ocenia jedynie projekt decyzji i nie może wyjść przy tym poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. Gwarancją przestrzegania obostrzeń zawartych w ustawie o ochronie przyrody mają być właściwie sformułowane zapisy projektu uzgadnianej decyzji o warunkach zabudowy.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że RDOŚ wydał postanowienie niemające potwierdzenia w stanie faktycznym, Organ zaznaczył, że przychylił się do wniosku Skarżącego. Przeprowadzona wizja terenowa w dniu 23 marca 2023 r., wykazała jednak, że realizacja planowanego przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 5 ust. 1 pkt 2 Uchwały. Ponadto, organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma "zasada przezorności". Zasada ta, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wcześniej art. 174 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) i art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 z późn. zm.), nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma sam potencjał przyrodniczy miejsca, które w wyniku realizacji inwestycji uległoby przekształceniu.
Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, iż w sąsiedztwie obecne są inne pomosty, organ zaznaczył, że powyższe nie stanowi odstępstwa od analizowanego zakazu. Ponadto, postępowanie zakończone spornym rozstrzygnięciem jest postępowaniem przeprowadzanym indywidualnie dla konkretnego projektu decyzji o warunkach zabudowy, w trakcie którego analizuje się zgodność inwestycji, której dotyczy projekt decyzji w odniesieniu do innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody oraz w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie zaś na podstawie innych rozstrzygnięć administracyjnych czy orzeczeń sądowych, które dotyczą indywidualnych przypadków.
GDOŚ uznał, że realizacja planowanej inwestycji narusza zakaz, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 ww. Uchwały tj. zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej rybackiej i łowieckiej.
Skargę na postanowienie GDOŚ z 10 sierpnia 2023 r., znak : DOA-WPPOH.612.599.2022.KP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. W.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił :
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "Kpa") w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa [...] z 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. (dalej: Uchwała), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nieodpowiadającego prawu wskutek błędnego uznania, że realizacja planowanego pomostu rekreacyjnego na cele indywidualne stoi w sprzeczności z zakazem wyartykułowanym w wymienionym przepisie, podczas gdy omawiana inwestycja nie zabije dziko występujących zwierząt, nie zniszczy ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, a nadto wpisuje się w wyjątek dotyczący amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rybacką;
2. naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 106 § 4 Kpa, poprzez:
a. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności zaniechanie ustaleń co do aktualnie występującej presji na analizowany teren, jak również dowolne, a nie swobodne przyjęcie wpływu planowanej inwestycji objętej wnioskiem na szuwar trzcinowy, co doprowadziło do uznania, że planowana inwestycja przyczyni się do jego zwiększenia, podczas gdy aktualny sposób wykorzystania zbiornika i jego nabrzeży sprawiają, że w istocie realizacja zaplanowanego pomostu rekreacyjnego pozostaje bez wpływu na obszar chroniony,
b. zaniechanie zebrania wiarygodnego materiału dowodowego, w tym przeprowadzenia oględzin w okresie bytowania domniemanych gatunków zwierząt, które mogłyby uprawdopodobnić ich występowanie mimo występującej presji na analizowany obszar, a tym samym brak wykazania, że przedmiotowy pas szuwaru trzcinowego stanowi miejsce schronień i miejsc rozrodu, tarlisk, złożonej ikry - dla dziko występujących zwierząt,
c. pominięcie, że decyzja w sprawie warunków zabudowy nie przesądza konkretnej lokalizacji inwestycji na terenie objętym zamierzeniem, gdyż jej lokalizacja jest określana na dalszych etapach procesu inwestycyjnego, zaś celem wydania tej decyzji jest ustalenie czy dane zamierzenie inwestycyjne nie naruszy ładu przestrzennego oraz określenie dopuszczalnych jego parametrów,
d. dowolne przyjęcie, że z uwagi na brak wskazania w obowiązujących przepisach, aby do prowadzenia amatorskiego połowu ryb niezbędna była budowa pomostu, uzasadnione jest twierdzenie o braku zasadności jego lokalizacji, podczas gdy z żadnego przepisu, w tym Uchwały, nie wynika zakaz wykonania pomostu służącego amatorskiemu połowowi ryb czy wykonywaniu czynności związanych z racjonalną gospodarką rybacka, a tym samym zaistniał wyjątek od ustanowionego zakazu,
e. utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji lokalizacyjnej wydanego z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady praworządności, zasady pewności wobec prawa oraz zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej,
3. naruszenie art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, dalej: "u.p.z.p.") w związku z art. 106 Kpa, poprzez błędne przyjęcie, że nie ma podstaw prawnych do wprowadzania warunków na jakich uzgodnienie projektu decyzji mogłoby zostać dokonane albo warunków jakie powinien uwzględnić Skarżący celem uzyskania uzgodnienia, a w efekcie przyjęcie błędnej konstatacji, że organ współdziałający nie może wpłynąć na treść decyzji lokalizacyjnej;
4. naruszenie art. 8 § 1 i § 2 Kpa w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., poprzez naruszenie zasady zaufania i zasady pewności prawa, polegające na odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym i uznanie, że projektowana inwestycja narusza zakaz określony w § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały, w sytuacji gdy de facto na każdej działce sąsiadującej z działką objętą przedmiotowym postępowaniem znajduje się pomost rekreacyjny, które nie były kwestionowane przez RDOŚ w O. (zostały uzgodnione z RDOŚ), mimo ich położenia na tym samym obszarze ochrony, o czym świadczą decyzje o warunkach zabudowy wydawane dla tego rodzaju obiektów w sąsiedztwie (np. decyzja Wójta Gminy M. nr [...], o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomostu rekreacyjno- wędkarskiego z możliwością cumowania łódki na części działki nr [...], na wysokości działki nr [...], sąsiadującej z działką Skarżącego), co oznacza, że w przedmiotowym przypadku Organ przyjął radykalnie odmienne stanowisko i odstąpił od utrwalonej praktyki w sytuacji, gdy stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z 10 sierpnia 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia RDOŚ w O. z dnia [...] listopada 2022 r., oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego od Organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wniósł także na podstawie art. 106 § 3 Ppsa o dopuszczenie przez Sąd załączonych do skargi dokumentów tj.: decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...]; decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., znak: [...], decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia 7 lutego 2017 r., znak: [...]
celem przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów - na okoliczność naruszenia przez Organ zasady zaufania i zasady pewności prawa przejawiającego się w radykalnej zmianie stanowiska w zakresie oceny lokalizacji urządzeń wodnych, w tym pomostów na Obszarze Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. Skarżący podniósł, że przedłożone dokumenty są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął zarzuty skargi i podał argumentację na ich poparcie.
W odpowiedzi na skargę, GDOŚ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań w niniejszej sprawie, wyjaśnić jednak należy, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu, ale tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza bowiem ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym "nowych" dowodów. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest zatem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz Sąd dokonuje oceny, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok. NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, ONSA WSA 2006/2, poz. 45).
Mają to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wnioski dowodowe zawarte w skardze nie mogą zostać uwzględnione, gdyż nie obejmują one dowodów z dokumentów, których ocena przez Sąd mogłaby przyczynić się do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie.
Przypomnieć należy, że kontrolowane w niniejszej sprawie jest postanowienie GDOŚ z 10 maja 2023 r., które zostało wydane na skutek rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie RDOŚ z [...] listopada 2022 r. o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy wydane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) powoływanej dalej jako: "u.p.z.p." w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym, prowadzonym przez organy obu instancji w trybie art. 106 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 977) powoływanej dalej jako : "k.p.a.".
Organy orzekające w tej sprawie w ramach swojej właściwości rzeczowej uzgadniały przedłożony im projekt decyzji Wójta Gminy M. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji z uwagi na położenie działki inwestycyjnej – co jest bezsporne w sprawie - w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. Organy dokonały analizy pod kątem zgodności planowanej inwestycji z aktualnie obowiązującymi na tym terenie przepisami w zakresie ochrony przyrody, tj. ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz.U. z 2022 r. poz. 916 ze zm.), powoływanej dalej jako : "u.o.p." oraz uchwałą nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa [...] z 27 listopada 2012 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. (Dz.U. z 2013 r., poz. 139 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Uchwała".
Bezsporne jest również w sprawie ustalenie, że działka nr ewid. [...] stanowiąca Jezioro J., obręb J., gmina M. której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, położona jest na terenie, dla którego brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazać należy, że uzgodnienie dokonywane z organami ochrony środowiska w tej sprawie dotyczyć miało oceny, czy realizacja planowanej przez skarżącego inwestycji w postaci pomostu rekreacyjnego na wysokości działki o nr ewid. [...], obręb S., gmina R. da się pogodzić z celami utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. W odniesieniu do tworzonych obszarów chronionego krajobrazu ustawodawca przewidział możliwość ustanawiania przez prawodawcę lokalnego konkretnych zakazów, które mają służyć realizacji ustawowych celów, m.in., utrzymaniu procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów; zachowaniu różnorodności biologicznej; zapewnieniu ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów, wraz z ich siedliskami, przez ich utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony (zob. art. 2 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody).
Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.p., na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony zakaz zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry. Zakaz ten nie dotyczy amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką. Powyższej regulacji ustawowej odpowiada treściowo regulacja przyjęta w § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa [...] z 27 listopada 2012 r., który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięć wydanych w tej sprawie przez organy obu instancji.
Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy organy zasadnie uznały, iż skutkiem inwestycji ujętej w przedstawionym im do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy, polegającej na budowie pomostu rekreacyjnego na Jeziorze J., będzie naruszenie zakazu zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry (§ 5 ust.1 pkt 1 ww. uchwały).
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że stanowisko organów wyrażone w objętych skargą postanowieniach odnośnie tej kwestii jest nieprawidłowe. Zdaniem Sądu, kontrolowane rozstrzygnięcia mieszczą się w granicach uznania administracyjnego i nie noszą cech arbitralności, gdyż organy kierowały się faktami mającymi znaczenia dla sprawy, nie pominęły żadnych okoliczności o istotnym znaczeniu oraz nie wykorzystały władzy w niewłaściwym celu.
Jak wynika z treści art. 53 ust. 3 u.p.z.p. ustawodawca wyznaczył organowi uzgadniającemu I instancji termin 2 tygodni, liczony od dnia doręczenia wystąpienia organu prowadzącego postępowanie główne o uzgodnienie, do zajęcia stanowiska w sprawie przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Należy przyjąć, że wybór organu pomocniczego dokonywany jest przez ustawodawcę z uwagi na merytoryczną wiedzę danego organu administracji względem zakresu, w jakim ma on się wypowiedzieć, w związku z czym również sposób procedowania przez organy współdziałające należy analizować przez pryzmat celu współdziałania, jakim jest uzyskanie przez organ rozstrzygający dodatkowej wiedzy w specjalistycznej dziedzinie. Dla sposobu procedowania przez organ nie bez znaczenia pozostaje etap postępowania rozpoznawczego, w którym współdziałanie jest realizowane.
Stanowisko organu współdziałającego co do zasady opiera się na stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ wydający decyzję, ponieważ zgodnie z art. 106 § 4 k.p.a. organ współdziałający może jedynie w razie potrzeby przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (zob. L. Staniszewska, Instytucja zajęcia stanowiska jako forma współdziałania w stanowieniu i stosowaniu prawa, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2022, str. 121 i str. 167).
Uwagi te Sąd czyni mając na względzie zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania, w ramach których skarżący podnosi niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zaniechania zebrania wiarygodnego materiału dowodowego, w tym przeprowadzenie oględzin w okresie bytowania domniemanych gatunków zwierząt, które mogłyby uprawdopodobnić ich występowanie.
Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie GDOŚ działając na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił RDOŚ przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez wykonanie oględzin terenu na części działki o nr ewid. [...] stanowiącej Jezioro J. na wysokości działki o nr ewid. [...]. Celem wizji w terenie było ustalenie
czy linia brzegowa jeziora na wysokości przedmiotowej działki porośnięta jest pasem szuwaru i czy występujące uwarunkowania przyrodnicze tworzą dogodne warunki do żerowania i rozrodu dla występujących i potencjalnych gatunków.
Do przedłożonego protokołu z oględzin dołączono dokumentację zdjęciową, zgodnie z którą obecny w pasie szuwaru wyłom zwęża się w miarę oddalania od brzegu by zamknąć się warstwą szuwaru. W obecnej w tym miejscu toni wodnej widoczna jest roślinność zanurzona i pływająca tj. rzęsa drobna. Przedstawiony układ roślinności tworzy osłoniętą od wiatrów enklawę. Organ ustalił, że wyłom nie dochodzi do wód jeziora jak twierdzi Skarżący, a kończy się pasem szuwaru co wynika zarówno z dokumentacji fotograficznej dołączonej przez Inwestora, jak i wykonanej przez RDOŚ podczas wizji terenowej.
Stwierdzić zatem należy, że wbrew zarzutom Skarżącego, w trakcie prowadzonego postępowania organy ustaliły w sposób prawidłowy stan faktyczny i zgromadziły materiały pomocnicze i dowodowe takie jak: dokumentacja fotograficzna, wizja w terenie, protokół z wizji w terenie, ogólnodostępne ortofotomapy.
Następnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organy ustaliły, czy występujące uwarunkowania przyrodnicze tworzą dogodne warunki do żerowania i rozrodu dla występujących i potencjalnych gatunków zwierząt.
W wyniku przeprowadzonych w dniu 23 marca 2023 r. oględzin w terenie RDOŚ stwierdził, że miejsce planowanego pomostu może stanowić potencjalne miejsce żerowania i rozrodu dla szczupaka, leszcza, karpia, łyski, perkoza i bączka. Stwierdzono także, że na działkach sąsiednich znajdują się ślady żerowania bobra.
Sąd nie znajduje uprawnionych podstaw do podważenia wniosku organów polegającego na uznaniu, że przerwanie ciągłości istniejącego szuwaru trzcinowego doprowadzi do pogorszenia warunków rozmnażania, rozprzestrzeniania się i odtwarzania siedlisk i ostoi zwierząt, jako oceny specjalistycznej organu kompetentnego w sprawach ochrony środowiska. Przypomnieć należy, że w kontrolowanych postanowieniach organy wyjaśniły, że szuwar trzcinowy stanowi bardzo ważny element ekosystemu wodnego, a przerwanie jego ciągłości doprowadzi do pogorszenia warunków rozmnażania, rozprzestrzeniania się, odtwarzania siedlisk i ostoi roślin oraz zwierząt. Organy doprecyzowały w tym zakresie, że zakres prac związanych z realizacją inwestycji nie pozostanie bez znaczenia dla awifauny związanej z trzcinowiskiem, bowiem jest ono schronieniem, a także miejscem żerowania dla ryb i innych organizmów wodnych w ciągu całego roku kalendarzowego. Organy stwierdziły w związku z tym, że uszczuplenie pasa trzcinowisk wywoła niekorzystne skutki przyrodnicze dla tego zbiorowiska, ponieważ nie można rozpatrywać tej szkody tylko pod względem samej roślinności, ale należy wziąć pod uwagę ryby, płazy, gady i ptaki, które w tym siedlisku bytują. Organy wyjaśniły ponadto, że budowa pomostów doprowadza do fragmentacji trzcinowisk, co wpływa negatywnie na efekty rozrodu ryb poprzez m.in.: narażenie ikry na falowanie (powodujące jej mechaniczne uszkodzenie), gwałtowne wahania warunków inkubacji spowodowane napływem wody z jeziora (zwarty pas trzcinowiska tworzy strefę ochronną powodującą, że zmiana parametrów wody, zwłaszcza temperatury następuje stopniowo), zwiększenie dostępności złożonej ikry dla drapieżników, narażenie ikry na zamulenie (poprzez nanoszenie przez wciskające się dzięki powstałej przerwie fale nanoszące martwą materię organiczną), a także spowoduje ograniczenie możliwości ukrywania się narybku, a zwłaszcza wylęgu.
Dodatkowo GDOŚ uzupełniająco wskazał, że fragmentacja pasa szuwarów może pośrednio wpłynąć także negatywnie na gatunki chronionych ptaków, które trzcinowiska wybierają jako miejsce żeru i lęgu, takich jak: łyska, perkoz, bączek (www.otop.org.pl/ptakinadrybia/ptaki-szuwarowchrusciele-i-czaple/) oraz wskazane gatunki ichtiofauny zamieszkujące w Jeziorze J. Organ wskazał, że do gatunków występujących w tym jeziorze należą m.in. leszcz Abramis brama, szczupak Esox Lucius, karp Cyprinus carpio (https://mazury24.eu.jeziora/jezioro-jagodne.203). Są to gatunki, dla których litoral jest miejscem schronienia, żerowania, tarła i wzrostu narybku. Jego integralność ma dla pełnienia tych funkcji kluczowe znaczenie.
Ponadto, planowany pomost ze względu na swoje parametry w tym długość, która wynosi 18 m, a także miejsce posadowienia wpływać będzie zarówno na roślinność podwodną, jak i obecne trzcinowisko, które obecne jest w miarę oddalania od brzegu. Uwzględniając parametry planowanego pomostu słusznie organ uznał, że realizacja spornego przedsięwzięcia wymagać będzie zniszczenia roślinności nadwodnej i podwodnej w miejscu oraz wokół planowanej budowy, co przyczyni się do fragmentacji pasa szuwaru, a pośrednio wpłynie także negatywnie na chronione gatunki ptaków, dla których trzcinowiska stanowią miejsce żeru i lęgu, tj.:łyska, perkoz, bączek (www.otop.org.pl/ptakinadrybia/ptaki-szuwarowchrusciele-i-czaple/).Organ zaznaczył, że trzcinowiska sprzyjają także rozwojowi ryb, gdyż to na ich liściach przedstawiciele ichtiofauny składają ikrę, wśród trzcinowisk natomiast znajdują sprzyjające warunki rozwoju.
W ocenie Sądu, prawidłowo zatem, organy stwierdziły, że budowa pomostu rekreacyjnego na części działki nr ewid. [...] może negatywnie wpłynąć na ichtiofaunę poprzez usunięcie miejsc schronienia, żeru, rozrodu czy też tarła takich gatunków ryb jak : leszcz, szczupak, karp oraz na chronione gatunki ptaków, dla których trzcinowiska stanowią miejsce żeru i lęgu, tj. łyska, perkoza czy bączka.
Odnosząc się natomiast do oceny odstępstw zawartych w treści zakazu zgodnie z którymi zakaz określony w § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały nie dotyczy amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką, zdaniem Sądu organy prawidłowo stwierdziły, że wyjątki te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883), za amatorski połów ryb uważa się pozyskiwanie ryb wędką lub kuszą, przy czym dopuszcza się, w miejscu i w czasie prowadzenia połowu ryb wędką, pozyskiwanie ryb na przynętę przy użyciu podrywki wędkarskiej. Zaznaczyć należy, że organy administracji trafnie uznały, że do amatorskiego połowu ryb nie jest niezbędne budowanie pomostu wzdłuż linii brzegowej. Jezioro Jagodne, na którym miałby zostać wybudowany pomost, znajduje się na obszarze Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M., na terenie którego obowiązują przepisy uchwały Nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa [...] z 27 listopada 2012 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior M. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 1 Uchwały na powyższym obszarze obowiązuje zakaz zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką.
Wskazać należy, że zakaz zawarty w § 5 ust. 1 pkt Uchwały nie narusza art. 125 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym rośliny, zwierzęta lub grzyby, a także ich siedliska, nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone lub zabijane jedynie w związku z amatorskim połowem ryb. Do prowadzenia amatorskiego połowu ryb nie jest jednak niezbędna budowa pomostu rekreacyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 3089/19).
Zaznaczyć należy, że Skarżący na skutek odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomostu nie jest pozbawiony możliwości uprawiania amatorskiego połowu ryb. Podkreślić należy, że w ustawie o rybactwie śródlądowym nie ma zastrzeżenia, że połów amatorski może odbywać się wyłącznie z pomostu. Trafnie zatem organy administracji wskazały, że wybudowanie takiego pomostu nie jest niezbędne, aby amatorski połów mógł się odbywać. Dodatkowo wskazać należy, że na działkach sąsiednich znajdują się dwa ogólnodostępne pomosty, a zatem nie ma przeszkód by taki amatorski połów mógł się odbywać na działkach sąsiednich.
W celu zastosowania odstępstwa związanego z racjonalną gospodarką rybacką wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, racjonalna gospodarka rybacka polega na wykorzystaniu produkcyjnych możliwości wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający w równowadze biologicznej i na poziomie umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym. Powyższa definicja wskazuje zatem na racjonalne wykorzystanie zasobów ryb do celów gospodarczych, nie wskazuje natomiast, aby budowa pomostów była decydującym elementem gospodarki, nierozerwalnie z nią związanym. Jak słusznie wskazały organy, zastosowanie odstępstw dla omawianego przedsięwzięcia wiązałoby się z dalece idącą interpretacją przepisów, zaś zgodnie z zasadami, wyjątki należy interpretować zawężająco (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Wa 932/11).
Analizując możliwość zastosowania kolejnego odstępstwa określonego w art. 24 ust. 2 u.o.p. stwierdzić należy, że prawidłowo organy stwierdziły, iż realizacja inwestycji nie jest związana z wykonywaniem zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzeniem akcji ratowniczej, działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, realizacją inwestycji celu publicznego oraz wykonywaniem zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą również odstępstwa z § 5 ust. 2 Uchwały, powielone z ww. art. 24 ust. 2 u.o.p.
W ocenie Sądu, zasadnie zatem organy stwierdziły, że w niniejszej sprawie nie zachodzi możliwość zastosowania odstępstw od zakazu określonego w § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały. Z tego względu zarzut Skarżącego błędnego uznania przez organy, że realizacja planowanego pomostu rekreacyjnego na cele indywidulane stoi w sprzeczności z ww. zakazem, podczas gdy wpisuje się ona w wyjątek dotyczący amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarską rybacką jest bezpodstawny.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego przyjęcia, że organ współdziałający nie może wpłynąć na treść decyzji lokalizacyjnej wskazać należy, że uzgodnienie dokonywane w trybie art. 106 k.p.a., jest formą o znaczeniu stanowczym, wiąże bowiem organ administracji, mający wydać decyzję w postępowaniu głównym. Jednak Organ uzgadniający ocenia jedynie projekt decyzji i nie może wyjść przy tym poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. Ponadto, uzgadnianie projektu decyzji o warunkach zabudowy jest jedynym etapem, w którym uczestniczy organ ochrony przyrody, mając możliwość weryfikacji zgodności tego projektu z przepisami z zakresu ochrony przyrody. To na tym etapie i na tym organie spoczywa ustawowy obowiązek zapewnienia, że planowana inwestycja nie naruszy tych przepisów (za: wyrok NSA z dnia 21 października 2015 r., II OSK 3204/04).
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z
20 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 770/08, LEX nr 487279) "Organ współdziałający nie ma prawa ingerować w przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji i zmieniać jego ustalenia. Współdziałanie nie polega na ingerowaniu w projekt decyzji, a na wypowiedzeniu się w przedmiocie uzgodnienia. Organ ochrony przyrody zapisów projektu decyzji organu prowadzącego postępowanie główne nie może zmienić, ponieważ wykracza to poza przyznane mu kompetencje, ale nie może ich również zaakceptować, co powoduje, że takiej treści projekt decyzji o warunkach zabudowy nie może zostać uzgodniony (por. wyroki WSA z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt: IV SA/Wa 210/11, sygn. akt: IV SA/Wa 211/11, sygn. akt: IV SA/Wa 212/11, sygn. akt: IV SA/Wa 213/11).
Trafnie GDOŚ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie należy kierować się zasadą przezorności. Zasada ta, unormowana w art. 6 ust. 2 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 z późn. zm., dalej "u.p.o.ś.") stanowi, że kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Norma ta jest realizacją zawartej w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004, Nr 90, poz. 864/2, dalej "TFUE") polityki Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska. Wskazano w nim, że polityka ta opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". Zasada ostrożności stanowi ogólną zasadę prawa unijnego nakładającą na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia określonemu potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną (m.in. środowiska naturalnego) przed innymi interesami. Należy podkreślić, że środki ochronne przyjęte przez UE w ramach realizacji polityki w dziedzinie ochrony środowiska nie stanowią przeszkody dla państwa członkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych. Państwa członkowskie mają obowiązek wyboru środków i formy ochrony najbardziej właściwych dla zapewnienia skuteczności dyrektyw. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi bezpośrednie odbicie zasady przezorności i nakłada na organy ochrony środowiska obowiązek rozstrzygania z jej uwzględnieniem. Z zasady ostrożności wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja, czy działalność. Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem inwestora. Należy stwierdzić, że jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska", a nie na korzyść inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. II OSK 2002/15 oraz WSA w Warszawie wyrok z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 3089/19).
Podkreślenia także wymaga, że w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma sam potencjał przyrodniczy miejsca, które w wyniku realizacji inwestycji uległoby przekształceniu, aby zrealizować inwestycję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 3089/19, wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15).
Z tego względy zarzut naruszenia art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., polegający na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zaniechania zebrania wiarygodnych materiałów był chybiony. Należy podkreślić, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom (art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ograniczenia te mogą być w szczególności uzasadnione ochroną środowiska. Właściciel nieruchomości znajdującej się na cennym przyrodniczo obszarze musi liczyć się z ograniczeniami w korzystaniu ze swojej własności.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podczas gdy na działce sąsiadującej z działką objętą postępowaniem znajduje się pomost rekreacyjny, wskazać należy, iż powyższe nie stanowi odstępstwa od analizowanego zakazu.
Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W myśl natomiast art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Nie ulega wątpliwości, że zasada ogólna z art. 8 § 1 k.p.a., w myśl której organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, posiada konstytucyjne zakotwiczenie w zasadzie ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego oraz stosowanego przez nie prawa (utożsamianej często z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego), stanowiącej istotny komponent klauzuli demokratycznego państwa prawnego w rozumieniu art. 2 Konstytucji RP (zob. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 82-84 i 92-94). Podobnie oparcie w Konstytucji RP mają dwie inne zasady skodyfikowane w art. 8 kpa - zasada proporcjonalności i zasada równego traktowania.
Zaznaczyć należy, że postępowanie zakończone spornym rozstrzygnięciem jest postępowaniem przeprowadzanym indywidualnie dla konkretnego projektu decyzji o warunkach zabudowy, w trakcie którego analizuje się zgodność inwestycji, której dotyczy projekt decyzji w odniesieniu do innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody oraz w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie zaś na podstawie innych rozstrzygnięć administracyjnych wydanych w innych sprawach, czy orzeczeń sądowych, które dotyczą indywidualnych przypadków.
Podkreślić należy, że każde zamierzenie inwestycyjne jako przedmiot postępowania administracyjnego rozpatrywane jest indywidualnie. Organ nie bada również, czy w sprawie objętej innym postępowaniem wydano prawidłowe rozstrzygnięcie, a tym samym czy inny projekt decyzji o warunkach zabudowy, będący przedmiotem innego postępowania, zawierał zapisy gwarantujące brak kolizji z zakazami obowiązującymi w danej formie ochrony przyrody (patrz: wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 440/22). Zaznaczyć przy tym należy, że skoro na działkach sąsiednich znajdują się dwa ogólnodostępne pomosty to Skarżący także może z nich korzystać. W ocenie Sądu, zarzut dotyczący wydania decyzji o warunkach zabudowy dla tego rodzaju obiektów (pomostów rekreacyjnych) w sąsiedztwie nie mógł zostać z ww. przyczyn uwzględniony. Warunkiem zakazu odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw jest zaistnienie takiego samego stanu faktycznego i prawnego.
Należy także dodać, że istnienie innych pomostów na tym samym akwenie nie świadczy samo w sobie o tym, że sytuacja faktyczna przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na ich budowę (jeśli w ogóle były wydane) była taka sama jak w niniejszej sprawie. Należy porównać miejsce położenia danych nieruchomości względem linii brzegowej, oddalenie od skupisk ludzkich i innych zagospodarowanych nieruchomości, florę i faunę znajdującą się przy danej nieruchomości. Należy wziąć wreszcie pod uwagę zmieniającą się sytuację przyrodniczą akwenu, przykładowo postępującą w czasie jego degradację. Wszystkie te czynniki powodują, że nie sposób z góry mówić o identyczności sytuacji faktycznej przy nawet podobnych rodzajowo zamierzeniach inwestycyjnych (jakim jest budowa pomostu) na poszczególnych nieruchomościach na jednym akwenie. Nie sposób również wykluczyć, że ten sam projekt decyzji o warunkach zabudowy, w zmienionych okolicznościach faktycznych, związanych ze zmieniającymi się uwarunkowaniami przyrodniczymi, zostanie uwzględniony.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 106 § 4 k.p.a. wskazać należy, że jest on bezpodstawny. W ocenie Sądu, organy dokonały szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska, w szczególności przeanalizowały możliwość zastosowania odstępstw od zakazu, określonego w § 5 Uchwały. Organy podjęły wszelkich kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym organ odwoławczy przychylił się do wniosku Skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w postaci oględzin terenu, jak również wyczerpująco zebrały, rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy, zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Reasumując, w związku z tym, że przedmiotowe trzcinowisko stanowi dogodne miejsce rozrodu, tarlisk i składania ikry, legowisk i innych schronień wielu gatunków ryb i ptaków, słusznie organy stwierdziły, że realizacja przedmiotowej inwestycji wiązać się będzie ze złamaniem zakazu określonego w § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały. Wobec ustalenia, że szuwar trzcinowy stanowi bardzo ważny element ekosystemu wodnego prawidłowo Organy ustaliły, że zakres prac związanych z realizacją inwestycji nie pozostanie zatem bez znaczenia dla flory i fauny związanej z tym trzcinowiskiem.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie, o którym mowa w ostatnio powołanym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło